[GAIUS ad edictum praetoris urbani titulo de liberali causa. ] §40.12.9.prSi pariter aduersus eum, qui de libertate litigat, consistant fructuarius et proprietarius, fieri potest, ut alteruter absit: quo casu an praesenti soli permissurus sit praetor aduersus eum agere, dubitari potest, quia non debet alterius collusione aut inertia alteri ius corrumpi.
[盖尤斯,《城市裁判官告示评注》,“关于自由诉讼”之题目下] 如果用益物权人和所有权人共同对一个就其自由进行诉讼的人提起诉讼,可能会出现其中任何一方缺席的情况;在此情况下,裁判官是否将仅允许出庭的一方对其提起诉讼,可能会存有疑问,因为一方的通谋或懈怠不应当使另一方的权利受到损害。
sed rectius dicitur etiam alterutri eorum permittendum agere, ut alterius ius incorruptum maneat.
但更正确的说法是,也应当允许他们中的任何一方提起诉讼,以使另一方的权利保持不受损害。
quod si adhuc nondum finito iudicio superuenerit, ad eundem iudicem mittetur, nisi si iustam causam adferat, quare ad eum mitti non debeat, forte si eum iudicem inimicum sibi esse adfirmet.
如果他在诉讼尚未终结时到来,他将被送交同一审判官,除非他提出不应被送交该审判官的正当理由,例如,如果他声称该审判官对他怀有敌意。
§40.12.9.1Idem dicemus et si duo pluresue domini esse dicantur et quidam praesto sint, quidam aberint.
如果说有两个或更多的主人,其中一些人在场,另一些人缺席,我们也将作同样的说明。
§40.12.9.2Unde in utroque casu dispiciamus, an, si is qui prior egerit uictus sit, prosit ei, quod posterior uicerit, uel contra, id est ut, cum omnino alteruter uicerit, prosit etiam alteri, sicut prodest heredi liberti, quod in fraudem patroni serui manumissi sint.
因此,在这两种情况下,让我们探讨:如果先提起诉讼的人败诉了,后提起诉讼的人胜诉这一事实是否对他有利,或者相反;也就是说,当他们中的任何一方胜诉时,是否也对另一方有利,就像奴隶为了欺诈保护人而被释放这一事实对被释自由人的继承人有利一样。
si cui placeat prodesse, consequens est, ut, cum idem petat, exceptioni rei indicatae obiciatur replicatio: si cui uero placeat non prodesse, is habebit sequentem dubitationem, utrum id, in quo quis uictus est, pullius erit an eius esse debeat, cum quo actum sit, an potius eius qui uicerit? scilicet ut utilis actio detur ei qui uicerit, minime autem praetor pati debeat, ut pro parte quis seruus sit.
如果有人认为这是有利的,其当然结果是,当他请求同一事物时,针对已决案抗辩将提起再抗辩。 但如果有人认为这是不利的,他将产生以下疑问:某人败诉的那部分权利,是应当归于无人所有,还是应当属于与之诉讼的人,或者更确切地说是属于胜诉的人? 当然,应当给胜诉者授予准用诉权,而裁判官决不应当容许任何人在部分上是奴隶。