Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §4.9.7.pr-4.9.7.6

船舶经营人对船员行为的责任及例外

第 881 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本节规定了船舶经营人对其船员行为承担的事实之诉责任的范围与例外、共同经营人的责任分担,以及在家主或主人同意下由家子或奴隶经营事业时家主或主人承担的全额责任。

[ULPIANUS libro octauo decimo ad edictum. ] §4.9.7.prDebet exercitor omnium nautarum suorum, siue liberi sint siue serui, factum praestare: nec immerito factum eorum praestat, cum ipse eos suo periculo adhibuerit.
[乌尔比安,《告示评注》第十八编] 船舶经营人应当对其所有船员(不论是自由人还是奴隶)的行为承担责任;他为其行为承担责任并非毫无道理,因为是他自己自担风险雇佣了他们。
sed non alias praestat, quam si in ipsa naue damnum datum sit: ceterum si extra nauem licet a nautis, non praestabit.
但是,只有在船上造成损害的情况下,他才承担责任;此外,如果是在船外造成的,即使是由船员所为,他也不承担责任。
item si praedixerit, ut unusquisque uectorum res suas seruet neque damnum se praestaturum, et consenserint uectores praedictioni, non conuenitur.
同样,如果他已预先声明,每位旅客应当保管好自己的物品,且自己不承担损害赔偿,而旅客们也同意了该声明,则他不会被起诉。
§4.9.7.1Haec actio in factum in duplum est.
此项事实之诉是双倍赔偿之诉。
§4.9.7.2Sed si quid nautae inter se damni dederint, hoc ad exercitorem non pertinet.
但是,如果船员之间互相造成了损害,这与船舶经营人无关。
sed si quis sit nauta et mercator, debebit illi dari: quod si quis quos uolgo ναυτεπιβάτακ dicunt, et huic tenebitur, sed huius factum praestat, cum sit et nauta.
但如果某人既是船员又是商人,则应当向其授予诉权;而对于人们通常称为“船员兼乘客”的人,经营人也将对他承担责任,但由于他也是船员,经营人也要对他的行为承担责任。
§4.9.7.3Si seruus nautae damnum dederit, licet seruus nauta non sit, aequissimum erit in exercitorem actionem utilem dare.
如果船员的奴隶造成了损害,即使该奴隶不是船员,针对船舶经营人授予准用诉讼也是非常公平的。
§4.9.7.4Hac autem actione suo nomine exercitor tenetur, culpae scilicet suae qui tales adhibuit: et ideo et si decesserint, non releuabitur.
然而,在此项诉讼中,船舶经营人是以自己的名义承担责任,这当然是由于他雇佣此类人员的自身过失;因此,即使他们已经死亡,他也不会被免除责任。
seruorum autem suorum nomine noxali dumtaxat tenetur: nam cum alienos adhibet, explorare eum oportet, cuius fidei, cuius innocentiae sint: in suis uenia dignus est, si qualesquales ad instruendam nauem adhibuerit.
但对于其自身奴隶的行为,他仅承担加害责任;因为当他雇佣他人的奴隶时,他应该考察他们具有怎样的诚信和廉洁;而对于自己的奴隶,无论他雇佣了什么样的人来装备船只,他都值得宽恕。
§4.9.7.5Si plures nauem exerceant, unusquisque pro parte, qua nauem exercet, conuenitur.
如果有多人共同经营船只,则每个人按其经营该船的份额被起诉。
§4.9.7.6Haec iudicia quamuis honoraria sunt, tamen perpetua sunt: in heredem autem non dabuntur.
这些诉讼虽然是名誉法上的,但却是永久性的;然而,它们不能针对继承人提起。
proinde et si seruus nauem exercuit et mortuus est, de peculio non dabitur actio in dominum nec intra annum.
因此,即使奴隶经营船只并已死亡,针对主人的关于特有财产的诉讼即使在一年之内也不会被授予。
sed cum uoluntate patris uel domini seruus uel filius exercent nauem uel cauponam uel stabulum, puto etiam hanc actionem in solidum eos pati debere, quasi omnia, quae ibi contingunt, in solidum receperint.
但是,当奴隶或家子在父亲或主人的同意下经营船只、旅店或马厩时,我认为他们也应当承担此项诉讼的全额责任,就好像他们对那里发生的一切事情都全额承担了承接义务一样。

词汇与语法注释

  1. 4.9.7.prnon alias praestat, quam si — 表示严格限制条件的关联句型,意为“仅在……情况下(才承担责任),否则不予承担”。
  2. 4.9.7.2ναυτεπιβάτακ — 抄本中希腊语 ναυτεπιβάτας(兼作船员的乘客)的笔误,其中最后一个字母“ς”被混淆为了“κ”。
  3. 4.9.7.4decesserint — 虚拟式完成时(或直说式未来完成时)第三人称复数。主语是前文提到的船员(tales)。因为经营人的责任是基于其雇佣人员时的自身过失(culpa in eligendo)并以其自身名义(suo nomine)承担,所以实际加害者(船员)的死亡并不能免除其责任。
  4. 4.9.7.6de peculio non dabitur actio — 规定了常规规则的一个例外:通常情况下,在奴隶死亡后一年内,可以针对主人提起关于特有财产的诉讼(actio de peculio);但在这种特定情况下,即使在一年之内,该诉权也完全不予授予。
  5. 4.9.7.6eos pati debere — 不定式带对格结构中的对格主语“eos”指代前句中的“patris uel domini”(家长或主人),作“pati debere”(应当承担责任)的主语。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §4.9.7.pr-4.9.7.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:4.9.7.pr-4.9.7.6

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。