Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §4.7.3.pr-4.7.3.5

变更诉讼对手的不利情形与损失弥补

第 812 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

盖尤斯列举了因不正当更换对手而给诉讼带来不利的具体例证(如管辖权差异、释放奴隶、转让已建工程的土地等),阐明了行省总督承诺恢复原状的旨在弥补原告的实际损失,并指出了如果被告准备好承受拟制诉讼时的例外处理。

[GAIUS libro quarto ad edictum prouinciale. ] §4.7.3.prquia etiam si cum eo, qui alterius prouinciae sit, experiar, in illius prouincia experiri debeo et potentiori pares esse non possumus.
[盖尤斯,《地方告示评注》第四卷] 因为即使我与属于其他行省的人诉讼,我也必须在他的行省提起诉讼,而我们无法与更强大的人抗衡。
§4.7.3.1Sed et si hominem quem petebamus manumiserit, durior nostra condicio fit, quia praetores faueant libertatibus.
但是,如果他释放了我们所请求的奴隶,我们的处境就会变得更加艰难,因为执政官保护自由。
§4.7.3.2Item si locum, in quo opus feceris, cuius nomine interdicto quod ui aut clam uel actione aquae pluuiae arcendae tenebaris, alienaueris, durior nostra condicio facta intellegitur, quia si tecum ageretur, tuis impensis id opus tollere deberes, nunc uero cum incipiat mihi aduersus alium actio esse quam qui fecerit, compellor meis impensis id tollere, quia qui ab alio factum possidet, hactenus istis actionibus tenetur, ut patiatur id opus tolli.
同样地,如果你转让了你曾进行过工程的土地——由于该工程,你根据“关于以暴力或隐秘进行的工程的禁止令”或“雨水防御之诉”承担责任——我们的处境就被认为是变得更加艰难了;因为如果对你提起诉讼,你本应自费拆除该工程,但如今,既然我开始对进行该工程以外的人提起诉讼,我就不得不自费拆除它,因为占有他人所建工程之物的人,在这些诉讼中承担的责任仅限于容忍该工程被拆除。
§4.7.3.3Opus quoque nouum si tibi nuntiauerim tuque eum locum alienaueris et emptor opus fecerit, dicitur te hoc iudicio teneri, quasi neque tecum ex operis noui nuntiatione agere possim, quia nihil feceris, neque cum eo cui id alienaueris, quia ei nuntiatum non sit.
如果我还向你发出了新工程宣告,而你转让了该土地且买受人进行了工程,据称你将根据本诉讼承担责任,这就像是我既不能根据新工程宣告对你提起诉讼(因为你什么也没做),也不能对你转让的受让人提起诉讼(因为没有向他发出宣告)。
§4.7.3.4Ex quibus apparet, quod proconsul in integrum restituturum se pollicetur, ut hac actione officio tantum iudicis consequatur actor, quantum eius intersit alium aduersarium non habuisse: forte si quas inpensas fecerit aut si quam aliam incommoditatem passus erit alio aduersario substituto.
由此可见,行省总督承诺予以原状恢复的意旨在于,通过这一诉讼,原告可以通过裁判官的职权获得与如果他没有其他对手时他所享有的利益(其利害关系)相等的数额:例如,在替换了其他对手之后,如果他支付了某些费用或遭受了其他不便。
§4.7.3.5Quid ergo est, si is, aduersus quem talis actio competit, paratus sit utile iudicium pati perinde ac si possideret? recte dicitur denegandam esse aduersus eum ex hoc edicto actionem.
那么,如果该诉讼所针对的人准备好承受拟制诉讼,犹如他仍在占有一样,情况将会如何? 正确地说法是,根据本告示,应当拒绝针对他的诉讼。

词汇与语法注释

  1. §4.7.3.2si tecum ageretur, tuis impensis id opus tollere deberes — 此处使用了虚拟式未完成过去时(ageretur, deberes)以表示与现在或过去事实相反的假设条件句。它与后面由“nunc uero... compellor”引入的现实情况相对比,表明如果直接对原行为人(你)提起诉讼,你本应自费拆除该工程。
  2. §4.7.3.3quasi neque tecum ... agere possim ... neque cum eo — 带有虚拟式(possim)的 quasi 从句表示一种假设性或比喻性的原因(“犹如……”)。它解释了如果无法提起本诉讼将会产生的荒谬后果,即原告既不能对原行为人提起诉讼,也不能对新所有者提起诉讼。
  3. §4.7.3.4quantum eius intersit alium aduersarium non habuisse — 这是无人称动词 interest(对……重要、有利害关系)的句式。利害关系的主体由属格(eius,指代 actor 原告)表示,而利害关系的内容则由不代词带对格的结构(alium aduersarium non habuisse,即“没有其他对手”)表示。整个短语构成一个间接疑问从句,与前面的 tantum 呼应。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §4.7.3.pr-4.7.3.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:4.7.3.pr-4.7.3.5

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。