[GAIUS libro quarto ad edictum prouinciale. ] §4.7.3.prquia etiam si cum eo, qui alterius prouinciae sit, experiar, in illius prouincia experiri debeo et potentiori pares esse non possumus.
[가이우스, 지방 고시 주해 제4권] 왜냐하면 내가 다른 속주에 속한 자와 소송을 제기하더라도, 나는 그의 속주에서 소송을 제기해야만 하며, 우리는 더 강력한 자와 대등할 수 없기 때문이다.
§4.7.3.1Sed et si hominem quem petebamus manumiserit, durior nostra condicio fit, quia praetores faueant libertatibus.
그러나 또한, 우리가 청구하던 노예를 상대방이 해방시켰다면 우리의 상황은 더 어려워진다. 왜냐하면 법무관들은 자유를 옹호하기 때문이다.
§4.7.3.2Item si locum, in quo opus feceris, cuius nomine interdicto quod ui aut clam uel actione aquae pluuiae arcendae tenebaris, alienaueris, durior nostra condicio facta intellegitur, quia si tecum ageretur, tuis impensis id opus tollere deberes, nunc uero cum incipiat mihi aduersus alium actio esse quam qui fecerit, compellor meis impensis id tollere, quia qui ab alio factum possidet, hactenus istis actionibus tenetur, ut patiatur id opus tolli.
마찬가지로, 당신이 공사를 행한 토지—그 공사를 이유로 당신이 '폭력 또는 은밀에 의한 공사에 관한 금지명령'이나 '빗물방어소송'에 의해 책임을 지고 있었던 토지—를 처분하였다면, 우리의 상황은 더 어려워진 것으로 이해된다. 왜냐하면 당신을 상대로 소송이 제기되었다면 당신은 자신의 비용으로 그 공사물을 제거해야 했겠지만, 이제 내가 공사를 한 자 이외의 자를 상대로 소송을 제기하기 시작하게 됨으로써 나는 내 비용으로 그것을 제거하도록 강제되기 때문이다. 왜냐하면 타인이 행한 공사물을 점유하는 자는, 단지 그 공사물이 제거되는 것을 감수하는 한도 내에서만 이러한 소송들에 의해 책임을 지기 때문이다.
§4.7.3.3Opus quoque nouum si tibi nuntiauerim tuque eum locum alienaueris et emptor opus fecerit, dicitur te hoc iudicio teneri, quasi neque tecum ex operis noui nuntiatione agere possim, quia nihil feceris, neque cum eo cui id alienaueris, quia ei nuntiatum non sit.
또한 내가 당신에게 신공사 예고를 하였고 당신이 그 토지를 처분하여 매수인이 공사를 하였다면, 당신은 이 소송에 의해 책임을 진다고 한다. 이는 마치 내가 신공사 예고에 기초하여 당신에 대해서는 당신이 아무것도 하지 않았기 때문에 소송을 제기할 수 없고, 당신이 처분한 상대방에 대해서는 그에게 예고가 이루어지지 않았기 때문에 소송을 제기할 수 없는 것과 같기 때문이다.
§4.7.3.4Ex quibus apparet, quod proconsul in integrum restituturum se pollicetur, ut hac actione officio tantum iudicis consequatur actor, quantum eius intersit alium aduersarium non habuisse: forte si quas inpensas fecerit aut si quam aliam incommoditatem passus erit alio aduersario substituto.
이로부터, 프로콘술이 원상회복을 약속하고 있는 것의 취지는, 이 소송에서 원고가 재판관의 직권에 의해, 다른 적대자를 두지 않았더라면 원고에게 얼마만큼의 이익(이해관계)이 있었을 것인가와 동등한 것을 얻도록 하는 것임이 밝혀진다. 예를 들어 다른 적대자가 대치됨으로써 원고가 어떤 비용을 지출하였거나 다른 어떤 불이익을 입은 경우이다.
§4.7.3.5Quid ergo est, si is, aduersus quem talis actio competit, paratus sit utile iudicium pati perinde ac si possideret? recte dicitur denegandam esse aduersus eum ex hoc edicto actionem.
그렇다면, 그러한 소송이 제기될 수 있는 상대방이, 마치 자신이 점유하고 있는 것처럼 유용적 소송에 응할 준비가 되어 있다면 어떻게 되는가? 이 고시에 기한 그에 대한 소송은 거부되어야 한다고 올바르게 말하여진다.