Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §4.3.18.pr-4.3.18.5

欺诈之诉中的裁量恢复与赔偿数额裁定

第 679 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

保罗解释了欺诈之诉中裁量恢复与价值判决的机制,并通过所有权人放火、借出虚假分铜、诉讼时效届满以及第三人毁损允诺给付之物等场景,阐明了该诉讼与其他救济手段的适用关系。

[PAULUS libro undecimo ad edictum. ] §4.3.18.prArbitrio iudicis in hac quoque actione restitutio comprehenditur: et nisi fiat restitutio, sequitur condemnatio quanti ea res est.
[PAULUS libro undecimo ad edictum.] 在此项诉讼中,恢复原状亦包含在裁判官的裁决之中;若不进行恢复原状,则继之以该事物等值金额的判决。
ideo autem et hic et in metus causa actione certa quantitas non adicitur, ut possit per contumaciam suam tanti reus condemnari, quanti actor in litem iurauerit: sed officio iudicis debet in utraque actione taxatione iusiurandum refrenari.
然而,在此处以及因畏惧而提起的诉讼中,之所以不附加特定金额,是为了使被告可能因其顽固而按照原告在诉讼中所宣誓的数额被判决承担赔偿;但根据裁判官的职责,在这两项诉讼中,必须通过限制额度来抑制此项宣誓。
§4.3.18.1Non tamen semper in hoc iudicio arbitrio iudicis dandum est: quid enim si manifestum sit restitui non posse (ueluti si seruus dolo malo traditus defunctus sit) ideoque protinus condemnari debeat in id quod intersit actoris?
然而,在此项审判中并不总是必须给予裁判官做出恢复原状裁决的机会。 因为,如果显而易见无法恢复原状(例如,因恶意而交付的奴隶已经死亡),并因此应当立即按照原告的利益损失进行判决,那又将如何呢?
§4.3.18.2Si dominus proprietatis insulam, cuius usus fructus legatus erat, incenderit, non est de dolo actio, quoniam aliae ex hoc oriuntur actiones.
如果所有权人烧毁了其使用收益权已被遗赠的公寓,则不提起欺诈之诉,因为由此会产生其他的诉讼。
§4.3.18.3De eo qui sciens commodasset pondera, ut uenditor emptori merces adpenderet, Trebatius de dolo dabat actionem.
对于明知而借出分铜以便卖方向买方称量货物的人,特雷巴蒂乌斯曾给予欺诈之诉。
atquin si maiora pondera commnodauit, id quod amplius mercis datum est repeti condictione potest, si minora, ut reliqua merx detur ex empto agi potest: nisi si ea condicione merx uenit, ut illis ponderibus traderetur, cum ille decipiendi causa adfirmasset se aequa pondera habere.
然而,如果他借出了比标准更重的分铜,则对于多给的货物,可以通过不当得利返还请求权予以追回;如果借出了更轻的分铜,则为了交付剩余的货物,可以提起买受之诉;但如果货物是在以下条件下售出的,即以那些分铜进行交付,且他为了欺骗而声称自己拥有公正的分铜,则不在此限。
§4.3.18.4Dolo cuius effectum est, ut lis temporibus legitimis transactis pereat: Trebatius ait de dolo dandum iudicium, non ut arbitrio iudicis res restituatur, sed ut tantum actor consequatur, quanti eius interfuerit id non esse factum, ne aliter obseruantibus lex circumscribatur.
因某人的恶意致使诉讼因法定期间届满而消灭:特雷巴蒂乌斯认为应当给予欺诈之诉,这不是为了通过裁判官的裁决来恢复原状,而是为了使原告获得与“该行为未发生”其所具有的利益同等的数额,以免法律对遵守法律的人受到规避。
§4.3.18.5Si seruum, quem tu mihi promiseras, alius occiderit, de dolo malo actionem in eum dandam plerique recte putant, quia tu a me liberatus sis: ideoque legis Aquiliae actio tibi denegabitur.
如果你曾向我许诺给付的奴隶被他人杀害,大多数人正确地认为,应当对该他人提起欺诈之诉,因为你对我免除了债务;因此,你提起阿奎利亚法之诉将被拒绝。

词汇与语法注释

  1. §4.3.18.prArbitrio iudicis — 指裁判官的“裁决(命令)”。这涉及裁量条款(clausula arbitraria)的功能,说明只有在被告不遵守裁判官做出的初步恢复原状命令时,才会根据原告的宣誓数额(iusiurandum in litem)判决其承担赔偿。
  2. §4.3.18.1non tamen semper in hoc iudicio arbitrio iudicis dandum est — 非人称表达(或以 `arbitrium` 为主语),意为“并不总是必须给予裁判官做出恢复原状命令的余地(机会)”。这表明当恢复原状在物理上不可能时,裁判官无需经过恢复原状命令,而应直接判决被告承担利益损失(id quod interest)的赔偿。
  3. §4.3.18.3maiora pondera... si minora — 虚假分铜的轻重及相应的救济手段。如果分铜较重(`maiora`),为了使天平平衡会交付过多的货物,卖方可提起不当得利返还(condictio);如果较轻(`minora`),则给付不足,买方可提起买受之诉(actio ex empto)。这暗示了由于存在其他诉讼手段,原则上排除适用具有补充性质的欺诈之诉。
  4. §4.3.18.4ne aliter obseruantibus lex circumscribatur — `obseruantibus` 是现在分词复数与格,省略了如 `legem` 等名词。其含义为“否则,法律对遵守法律的人就会被规避”,体现了防止恶意行为人利用诉讼时效届满而规避法律、获取不正当利益的法理。
  5. §4.3.18.5quia tu a me liberatus sis — 指承诺给付特定物(奴隶)的债务人(你),因第三人的非法侵害行为导致特定物消灭,从而免除了对债权人(我)的给付义务。在此情况下,由于债权人(我)并非所有权人,无法直接提起阿奎利亚法之诉,但通过被赋予针对第三人的欺诈之诉而获得法律保护。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §4.3.18.pr-4.3.18.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:4.3.18.pr-4.3.18.5

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。