Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §39.6.35.pr-39.6.35.7

无取得能力者的死因赠与及其与遗赠的异同

第 6285 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

保罗指出受取得限制之人的死因赠与应比照遗赠处理,并论述了赠与人的主观意图、各种设立形式、与不当得利返还的关系、在合伙及债务免除中的应用,以及每年给付约定与遗赠的区别。

[PAULUS libro sexto ad legem Iuliam et Papiam. ] §39.6.35.prSenatus censuit placere mortis causa donationes factas in eos, quos lex prohibet capere, in eadem causa haberi, in qua essent, quae testamento his legata essent, quibus capere per legem non liceret.
[保罗,《尤里乌斯与帕皮乌斯法注解》第六卷] 元老院决议,对于法律禁止取得[财产]之人所作的死因赠与,应当与法律不允许取得[财产]之人通过遗嘱所获得的遗赠置于相同的[法律]状态。
ex hoc senatus consulto multae uariaeque quaestiones agitantur, de quibus pauca referamus.
根据这一元老院决议,引发了许多不同的问题,在此我们略作提及。
§39.6.35.1Donatio dicta est a dono quasi dono datum, repta a Graeco: nam hi dicunt δῶρον καὶ δωρεῖσθαι.
赠与(donatio)因礼物(donum)而得名,就好像是作为礼物而给予之物(dono datum),其源自希腊语;因为他们(希腊人)说 δῶρον(礼物)和 δωρεῖσθαι(赠与)。
§39.6.35.2Sed mortis causa donatio longe differt ab illa uera et absoluta donatione, quae ita proficiscitur, ut nullo casu reuocetur.
然而,死因赠与同那种在任何情况下都不被撤销的真正的、绝对的赠与大不相同。
et ibi qui donat illum potius quam se habere mauult: at is, qui mortis causa donat, se cogitat atque amore uitae recepisse potius quam dedisse mauult: et hoc est, quare uulgo dicatur: 'se potius habere uult, quam eum cui donat, illum deinde potius quam heredem suum'.
在后者中,赠与人宁愿他(受赠人)拥有[赠与物],而不愿自己拥有;但在死因赠与中,赠与人考虑的是自己,并且出于对生命的热爱,宁愿收回[赠与物]而不愿给予。 这就是世人常说的原因:“他宁愿自己拥有,而不愿接受赠与的人拥有,其次宁愿后者拥有,而不愿自己的继承人拥有。
§39.6.35.3Ergo qui mortis causa donat, qua parte se cogitat, negotium gerit, scilicet ut, cum conualuerit, reddatur sibi: nec dubitauerunt Cassiani, quin condictione repeti possit quasi re non secuta propter hanc rationem, quod ea quae dantur aut ita dantur, ut aliquid facias, aut ut ego aliquid faciam, aut ut Lucius Titius, aut ut aliquid optingat, et in istis condictio sequitur.
” 因此,死因赠与人在考虑自己的范围内,是在进行法律行为,也就是为了在自己康复时能将物品返还给自己。 卡西乌斯派学者也并不怀疑,基于以下理由,可以因目的未实现而通过不当得利返还请求权予以追回:因为所给予之物,要么是为了让你做某事,要么是为了让我做某事,要么是为了让卢基乌斯·蒂蒂乌斯做某事,要么是为了让某事发生,而在这些情况下,都会产生不当得利返还请求权。
§39.6.35.4Mortis causa donatio fit multis modis: alias extra suspicionem ullius periculi a sano et in bona ualetudine posito et cui ex humana sorte mortis cogitatio est: alias ex metu mortis aut ex praesenti periculo aut ex futuro, si quidem terra marique, tam in pace quam in bello et tam domi quam militiae multis generibus mortis periculum metui potest.
死因赠与可以多种方式进行:有时,在没有任何危险嫌疑的情况下,由处于良好健康状态、因人类的共同命运而思考死亡的人进行;有时,出于对死亡的恐惧,或因眼前的危险,或因未来的危险而进行,因为无论在陆地还是海洋,在和平时期还是在战争时期,在家中还是在军队服役中,人们都会对许多种类的死亡危险产生恐惧。
nam et sic potest donari, ut omnimodo ex ea ualitudine donatore mortuo res non reddatur, et ut reddatur, etiamsi prior ex eadem ualetudine decesserit, si tamen mutata uoluntate restitui sibi uoluerit. et sic donari potest, ut non aliter reddatur, quam si prior ille qui accepit decesserit.
因为既可以采用这样一种赠与方式,即如果赠与人因该疾病而死亡,则无论如何不退还财产;也可以采用,即使赠与人先因该疾病而死亡,但若他改变了心意并希望将财产归还给他,则予以退还;还可以采用,除非接受赠与的对方先死亡,否则不退还财产。
sic quoque potest donari mortis causa, ut nullo casu sit repetitio, id est ne si conualuerit quidem donator.
死因赠与也可以采用在任何情况下都不得收回的方式,即,即使赠与人康复也不得收回。
§39.6.35.5Si quis societatem per donationem mortis causa inierit, dicendum est nullam societatem esse.
如果有人通过死因赠与成立合伙,应当认为该合伙不成立。
§39.6.35.6Si duobus debitoribus mortis causa donaturus creditor uni acceptum tulit et conualuerit, eligere potest, utri eorum condicat.
如果债权人意图对两个债务人进行死因赠与,向其中一人作出了免除债务的表示,此后康复,他可以选择向他们中的哪一个行使不当得利返还请求权。
§39.6.35.7Sed qui mortis causa in annos singulos pecuniam stipulatus est, non est similis ei, cui in annos singulos legatum est: nam licet multa essent legata, stipulatio tamen una est et condicio eius cui expromissum est semel intuenda est.
然而,因死因赠与而约定每年给付金钱的人,不同于每年获得遗赠的人;因为尽管遗赠可能有多次,但约定只有一次,且对于获得承诺之人的资格,应当一次性予以考察。

词汇与语法注释

  1. §39.6.35.1repta — 手稿中的拼写 `repta` 被理解为古典拉丁语 `arrepta`(夺取、借用)或 `petita`(追求、源自)的异读或缩写形式。在此处表示该词从希腊语中“引申出”或“借用”而来。
  2. §39.6.35.2recepisse potius quam dedisse mauult — 两个完成时不定式 `recepisse`(收回)与 `dedisse`(给予)充当动词 `mauult`(宁愿)的宾语。这表现了死因赠与人在预想到自己生还的前提下,其主观态度更倾向于“[使物品处于]已收回的状态”,而非“[因死亡而使物品处于]已给予的状态”。
  3. §39.6.35.3quasi re non secuta — `re non secuta` 为夺格绝对结构,意为“事情未随之发生”。在法律上,它指因赠与人康复导致死因赠与失效、赠与目的未实现(res non secuta)。配合 `quasi`(仿佛、好像),用以说明基于目的未实现而提起不当得利返还请求权(condictio ob rem dati re non secuta)的依据。
  4. §39.6.35.4prior... prior ille qui accepit — 在同一节中,比较级形容词 `prior` 所指代的对象发生了切换。在前句 `etiamsi prior... decesserit` 中,它指代赠与人(“即便赠与人先[于受赠人]死亡”);而在后句 `prior ille qui accepit decesserit` 中,则明确指代受赠人(“如果接受赠与的对方先死亡”)。需要注意在上下文中指代对象的变化。
  5. §39.6.35.7semel intuenda est — `intuenda est` 为动形容词,表示义务或应当(应当被考察)。每年的遗赠(legatum in annos singulos)被视为每年产生的独立遗赠,每次都需要考察受遗赠人的取得能力;与之相对,因死因赠与而约定的每年给付(stipulatio)是一个单一的法律行为,因此对受约人的资格条件的考察只需在效力发生时(或缔约时)“一次性(semel)予以进行”。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §39.6.35.pr-39.6.35.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:39.6.35.pr-39.6.35.7

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。