Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §39.6.31.pr-39.6.31.4

因死取得的定义与非基于赠与的取得情形

第 6281 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

盖尤斯论述了“因死而取得”的定义及其与继承、遗赠等的区别,说明了无赠与情况下的取得实例(如履行条件、接受或放弃继承所收受的金钱等),并结合尤里安的观点,探讨了在债务人无力偿还时,通过债务人向第三人作出约定或通过债务免除所实现的因死取得的范围。

[GAIUS libro octauo ad edictum prouinciale. ] §39.6.31.prMortis causa capitur, cum propter mortem alicuius capiendi occasio obuenit, exceptis his capiendi figuris quae proprio nomine appellantur.
[盖尤斯,《行省告示注解》第八卷] 所谓因死而取得,是指因某人之死而产生取得的机会,但以特有名称称呼的取得形式除外。
certe enim et qui hereditario aut legati aut fideicommissi iure capit, ex morte alterius nanciscitur capiendi occasionem, sed quia proprio nomine hae species capiendi appellantur, ideo ab hac definitione separantur.
因为,确然,即使是依继承权、遗赠权或信托遗赠权而取得之人,也是从他人的死亡中获得取得的机会;但由于这些取得的形式是以特有名称称呼的,因此它们被排除在这一定义之外。
§39.6.31.1Iuliano placet, licet soluendo non sit debitor, cui acceptum latum sit, uideri ei mortis causa donatum.
尤里安认为,即使获得债务免除的债务人无力偿还,也应视为对其作出了因死赠与。
§39.6.31.2Sine donatione autem capitur ueluti pecunia, quam statuliber aut legatarius alicui condicionis implendae gratia numerat, siue extraneus sit qui accepit siue heres.
但在没有赠与的情况下也会产生取得,例如:附条件自由人或受遗赠人为了履行条件而支付给某人的金钱,无论接受该金钱的是第三人还是继承人。
eodem numero est pecunia, quam quis in hoc accipit, ut uel adeat hereditatem uel non adeat, quique in hoc accipit pecuniam, ut legatum omittat.
属于同类的还有:某人为了接受继承或不接受继承而接受的金钱,以及为了放弃遗赠而接受金钱的人。
sed et dos, quam quis in mortem mulieris a marito stipulatur, capitur sane mortis causa: cuius generis dotes recepticiae uocantur.
此外,某人在妻子死亡时向丈夫约定的嫁资,确实也是因死而取得的;此类嫁资被称为“回收性嫁资”。
rursus id, quod mortis causa donatur, aut in periculum mortis datur aut cogitationem mortalitatis, quod nos quandoque morituros intellegimus.
反之,因死而赠与的物品,要么是在死亡危险中给予,要么是出于对终有一死的考量,即我们理解自己总有一天会死去。
§39.6.31.3Si iusseris mortis causa debitorem tuum mihi aut creditori meo expromittere decem, quid iuris esset quaeritur, si iste debitor soluendo non sit.
如果你因死而命令你的债务人向我或我的债权人债务承担(交替并免除原债务)十个单位,而该债务人无力偿还,那么其法律后果如何,对此存在疑问。
et ait Iulianus, si ego stipulatus fuerim, tantam pecuniam uideri me cepisse, in quantum debitor soluendo fuisset: nam et si conualuisset, inquit, donator, obligationem dumtaxat debitoris recipere deberet.
尤里安说:如果是我作出了约定,则我被视为仅取得了该债务人有能力偿还之限度内的金钱;因为他说,即使赠与人康复,他也应当仅收回债务人的债权。
si uero creditor meus stipulatus fuerit, tantam uideri me pecuniam accepisse, in quantum a creditore meo liberatus essem.
但如果是我的债权人作出了约定,则我被视为接受了与我从债权人处获得免除之限度相等的金钱。
§39.6.31.4Per accepti quoque lationem egens debitor liberatus totam eam pecuniam, qua liberatus est, cepisse uidetur.
同样,一个无资力的债务人通过免除债务而获得释放,其被视为取得了其被免除的全部金钱。

词汇与语法注释

  1. §39.6.31.prMortis causa capitur — 被动语态动词 `capitur` 在此作无人称使用(意为“人们取得”),与副词性词组 `mortis causa`(“因死”)连用,用以对“因死而取得”这一一般性概念进行定义。
  2. §39.6.31.1soluendo non sit — 与格 `soluendo`(动形容词 `soluere` 的与格形式)与 `esse` 连用,是表示“有支付能力”(即能够偿还)的法律术语。带否定词 `non` 时,表示“无力偿还(破产)”。
  3. §39.6.31.2quod nos quandoque morituros intellegimus — 关系代名词 `quod` 引导一个解释性的同格从句,具体说明 `cogitationem mortalitatis`(“对终有一死的考量”)的内容。该从句内部采用“对格加不定式”结构:`nos morituros [esse] intellegimus`(“我们理解自己总有一天会死去”)。
  4. §39.6.31.3conualuisset... deberet — 混合条件句。条件从句(`si conualuisset`)使用虚拟式过去完成时,表示与过去事实相反的假设;主句(`deberet`)使用虚拟式未完成时,表示与当时事实相反的持续状态。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §39.6.31.pr-39.6.31.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:39.6.31.pr-39.6.31.4

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。