Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §39.3.11.pr-39.3.11.6

雨水排除之诉中共有人的责任与工作物复原

第 6184 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本段讨论了在雨水排除之诉中,共有人之间因造成水害的工作物而提起诉讼的范围及责任划分(是承担全部赔偿责任还是按份额承担责任),并区分了人工建造的工作物与因自然力造成的变化。

[PAULUS libro quadragesimo nono ad edictum. ] §39.3.11.prSupra iter alienum arcus aquae ducendae causa non iure fiet: nec is, cui iter actus debetur, pontem, qua possit ire agere, iure extruet.
[PAULUS libro quadragesimo nono ad edictum.] 在他人通行路之上,为引水之目的而建造拱道,并非依法而行;同样,被负有通行、驱畜权之人,亦不得依法建造供其通行或驱畜的桥梁。
at si specus (non cuniculum) sub riuo aget, aqua corrumpetur, quia suffosso eo aqua manabit et riuus siccatur.
但如果他在水道下方挖掘渠道(而非暗渠),水流将会被破坏,因为水道被从下方挖掘,水分将会流失,水道亦会干涸。
§39.3.11.1Cassius ait, siue ex communi fundo siue communi aqua noceat, uel unum cum uno agere posse uel unum separatim cum singulis uel separatim singulos cum uno uel singulos cum singulis.
卡西乌斯认为,无论是因共有土地还是共有水源造成损害,既可以由一人对一人提起诉讼,也可以由一人分别对各个共有人提起诉讼,或由各个共有人分别对一人提起诉讼,或由各个共有人分别对各个共有人提起诉讼。
si unus egerit et restitutio operis litisque aestimatio facta sit, ceterorum actionem euanescere: item si cum uno actum sit et si praestiterit, ceteros liberari idque, quod sociorum nomine datum sit, per arbitrum communi diuidundo reciperari posse.
如果一人提起诉讼且工作物得以复原并对诉讼标的进行了估价,则其他人的诉权即行消灭;同样,如果对一人提起诉讼且其已履行赔偿,则其他人得以免责,而以共有人名义所支付的份额,可以通过共有物分割仲裁人予以收回。
§39.3.11.2Et ex sociis non utique cum eo agendum qui opus fecerit nec minus eum quoque damnum restituere debere, qui auctor operis fuit, apud Ferocem Proculus ait: si cum uno dominorum actum sit, qui opus non fecerit, debere eum opus restituere sua impensa, quia communi diuidundo actionem habet.
普罗库鲁斯在费罗克斯的论著中指出,并非必须对实际建造工作物的共有人提起诉讼,作为工作物发起人(授意者)的共有人同样应当恢复损害。 如果对未建造工作物的所有人之一提起诉讼,该人应当自费复原工作物,因为他拥有共有物分割之诉。
sed sibi magis placere patientiam dumtaxat eum praestare oportere, quia sua culpa actor id patiatur, qui non agit cum eo, a quo opus factum sit.
但普罗库鲁斯认为,自己更赞同这一观点:即该人仅需承担容忍义务(不阻碍恢复),因为原告未对实际建造工作物的人提起诉讼,这是原告自身的过错。
et est iniquum eum, qui non fecit, id restituere oportere, quoniam communi diuidundo agere potest: quid enim fiet, si socius eius soluendo non fuerit?
而且,如果仅仅因为他可以提起共有物分割之诉,就要求未建造工作物的人予以复原,这是不公平的:因为如果他的共有人无力偿还,又该如何是好?
§39.3.11.3Officium autem iudicis inter duos accepti quale futurum sit, dubitare se Iulianus ait, si forte unius fundus fuerit cui aqua noceat, si uero in quo opus factum sit, plurium et cum uno eorum agatur: utrum et eius damni nomine, quod post litem contestatam datum sit, et operis non restituti in solidum condemnatio fieri debeat, quemadmodum, cum serui communis nomine noxali iudicio cum uno agitur, condemnatio in solidum fiet, quoniam quod praestiterit, potest a socio recipere? an uero is cum quo agitur pro parte sua et damni dati et operis non restituti nomine damnandus sit, ut in actione damni infecti fiat, cum eius praedii, ex quo damnum metuatur, plures domini sint et cum uno eorum agatur? licet opus, ex quo damnum futurum sit, indiuiduum sit et ipsae aedes solumque earum non potest pro parte dumtaxat damnum dare, nihilo minus eum cum quo agitur pro sua parte condemnari.
尤里安指出,如果受水害影响的土地属于一人,而建造工作物的土地属于多人,且仅起诉其中一人,那么在双方之间选定的裁判官的职责将是如何,他对此表示怀疑:是否应当就诉讼系属后所造成的损害以及未复原之工作物,判令其承担全部赔偿责任,正如就共有奴隶在致害之诉中起诉其中一个共有人时,判令其承担全部赔偿责任一样,因为他可以从共有人处收回其所支付的份额? 抑或,被起诉者应当仅就其自身份额,就已造成的损害和未复原之工作物承担赔偿责任,正如在防范未然损害之诉中,当可能造成损害的地产有数个所有人且仅起诉其中一人时的做法一样? 尽管可能造成损害的工作物是不可分的,且房屋本身及其土地不能仅按部分造成损害,但被起诉者仍仅按其份额被判承担责任。
magisque existimat id seruandum in. aquae pluuiae arcendae actione, quod in actione damni infecti, quia utrubique non de praeterito, sed de futuro damno agitur.
他更倾向于认为,在雨水排除之诉中应当遵守防范未然损害之诉的规则,因为在这两种诉讼中,所争议的都不是过去的损害,而是未来的损害。
§39.3.11.4Quod si is fundus, cui aqua pluuia nocet, plurium sit, agere quidem uel singulos posse: sed damni, quod post litem contestatam datum sit, non amplius parte sua consecuturum: item si opus restitutum non fuerit, non amplius, quam quod pro parte eorum interfuerit opus restitui, condemnationem fieri oportere.
如果受雨水损害的土地属于数人共有,尽管各人均可提起诉讼,但对于诉讼系属后造成的损害,其所获赔偿不得超过其自身份额;同样,如果工作物未予复原,判决额亦不得超过复原工作物对其份额而言所具有的利益。
§39.3.11.5Si ex priuato agro in agrum communem aqua immittatur, Ofilius ait socium cum eo agere posse:
如果水从私有土地排入共有土地,奥菲利乌斯认为,共有人可以起诉该人。
§39.3.11.6Trebatius existimat, si de eo opere agatur, quod manu factum sit, omnimodo restituendum id esse ab eo, cum quo agitur: si uero ui fluminis agger deletus sit aut glarea iniecta aut fossa limo repleta, tunc patientiam dumtaxat praestandam.
特雷巴蒂乌斯认为,如果诉讼针对的是人工建造的工作物,则必须由被起诉者予以彻底复原;但如果是因河流的力量导致堤坝被毁、砂利堆积或沟渠被淤泥填满,则此时仅需提供容忍即可。

词汇与语法注释

  1. §39.3.11.prcui — 与格关系代词 "cui" 指地役权(servitus)的受益人(享有通行及驱畜权之人)。被动语态 "debetur" 意为地役权“(对某人)被负有”,反映了从供役地角度来看的义务。
  2. §39.3.11.2soluendo — 这是动词 "soluere"(偿付)的动形容词(gerundive)的与格,表示能力或适用性。"soluendo esse" 意为“有偿付能力”,带否定的 "soluendo non esse" 意为“无偿付能力”,属法律惯用表达。
  3. §39.3.11.3in solidum — 这是一个副词短语,意为“整体地、连带地”。指判令承担全部或连带责任的判决(condemnatio),而非仅按份额(pro parte)承担部分赔偿。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §39.3.11.pr-39.3.11.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:39.3.11.pr-39.3.11.6

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。