Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §38.17.2.39-38.17.2.47

未请求监护人之母丧失继承权及其例外

第 6089 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

详细阐述了在存在监护人死亡或免职、未成年人财产状况以及附条件遗赠等例外情况下,对于未替子女请求监护人的母亲免予剥夺继承权惩罚的适用范围,以及在母亲被排除继承时遗产的归属问题。

[IDEM libro tertio decimo ad Sabinum. ] §38.17.2.39Quid ergo, si non fuerint omnes excusati uel non omnes reiecti? uidendum, an ei imputetur, cur in locum excusati non petiit: et puto imputandum.
[IDEM libro tertio decimo ad Sabinum.] 那么,如果并非所有人获免除,或者并非所有人被拒绝呢? 应当探讨,是否要归责于她为什么没有请求替代获免除者:我认为应当归责。
§38.17.2.40Quid si decesserint quidam? puto, licet uerba deficiant, sententiam constitutionis locum habere.
如果其中有人死亡呢? 我认为,虽然文言付之阙如,但宪令的意旨仍有适用。
§38.17.2.41Sed quod diximus 'reiecti' utrum sic accipimus 'a praetore non dati' an et si suspecti fuerint remoti uel ob neglegentiam uel ignauiam repulsi? etiam hos quis reiectos recte dicet.
然而,关于我们所说的“被拒绝”,我们是这样理解“未被裁判官指定”,还是也包括如果他们因受嫌疑而被免职,或者因怠慢或懈怠而被退回的情形? 任何人都可以正确地称这些人也是“被拒绝的人”。
ergo et si latitent? sed longum est: nam nec hoc ei imputetur, cur suspectos non fecit: alioquin et si latitarent, potuit edicto desiderare ut eos praetor adesse iuberet et suspectos eos remouet, si deessent.
那么,如果他们隐匿不现呢? 但这就扯得太远了:因为为什么不指控他们有嫌疑,这也不应归责于她;否则,即使他们隐匿不现,她本可以通过告示请求裁判官命令他们出庭,并在他们缺席时将他们作为嫌疑人免职。
§38.17.2.42Quid si non compulit eos miscere se tutelae? et cum plenum officium a matre desideremus, et haec ei curanda sunt, ne in hereditate ei obstent.
如果她没有强迫他们参与监护管理呢? 既然我们要求母亲履行完全的职责,这些事情也必须由她照管,以免在继承中对她造成阻碍。
§38.17.2.43'Confestim autem sic erit accipiendum ubi primum potuit', id est praetoris copiam habuit huic rei sedentis, nisi forte infirmitate impedita est uel alia magna causa, quae etiam mandare eam ad petendos tutores impediret: ita tamen, ut nullo modo annale tempus excederet.
但是,“立即”应当被理解为“在她最早能够的时候”,即她得以接触为处理此事而开庭的裁判官,除非她因生病或其他重大原因而被阻碍,以至于甚至妨碍她委托他人去请求监护人:然而,这决不能超过一年的期限。
si enim mortalitate filii praeuenta est, nihil matri imputetur.
因为如果由于儿子的死亡而使她被抢先了,则不应对母亲有任何归责。
§38.17.2.44Tractari belle potest, si pupillo amplum legatum sub condicione sit relictum 'si tutores non habuerit' et propterea ei mater non petierit, ne condicione deficeretur, an constitutio cesset.
如果给未成年人留下一笔巨额遗赠,其附带条件是“如果他没有监护人”,而母亲因此没有为他请求,以免他丧失该条件所带来的利益,那么宪令是否停止适用,这可以进行有趣的探讨。
et puto cessare, si damnum minus sit cumulo legati.
我认为,如果损失小于遗赠的总额,则应当停止适用。
quod et in magistratibus municipalibus tractatur apud Tertullianum: et putat dandam in eos actionem, quatenus plus esset in damno quam in legato.
这一问题在特尔图良那里也针对地方自治会市政官进行了讨论;他认为,在损失多于遗赠的限度内,应当给予针对他们的诉权。
nisi forte quis putet condicionem hanc quasi utilitati publicae obpugnantem remittendam ut alias plerasque: aut uerba cauillatus imputauerit matri, cur curatores non petierit.
除非有人认为,这一条件如同其他大多数条件一样,因违背公共利益而应予以免除;或者有人对字句进行吹毛求疵,将未请求保佐人归责于母亲。
finge autem plenius condicionem conscriptam: nonne erit matri ignoscendum? aut hoc imputatur matri, cur non desiderauit a principe condicionem remitti? et puto non esse imputandum.
但是,设想该条件写得更加详尽:难道不应该宽恕母亲吗? 或者,这要归责于母亲为什么没有请求皇帝免除该条件吗? 我认为不应归责。
§38.17.2.45Ego etiam si mater ei, qui soluendo non erit, non petiit tutorem, puto ignoscendum: consuluit enim ei, ut minus inquietetur quasi indefensus.
我认为,即使母亲没有为无力偿债的人请求监护人,也应当予以宽恕:因为她为他着想,使他免于因无人保护而受到过多骚扰。
§38.17.2.46Et si forte quis uxorem communis filii matrem heredem scripsit rogauitque remissa etiam satisdatione, ut filio puberi facto restitueret hereditatem, nec mater ei petiit tutores, debet dici cessare constitutionem, cum patris uoluntatem secuta sit et nihil habenti filio tutores non petierit.
如果有人指定其妻子(即他们共同儿子的母亲)为继承人,并在免除担保的情况下,请求她在儿子成年时将遗产还给儿子,而母亲没有为儿子请求监护人,则应当说宪令停止适用,因为她遵循了父亲的意愿,且没有为一无所有的儿子请求监护人。
quod si ei remissa satisdatio non fuerit, contra erit, quoniam uel propter hoc debuit tutores habere.
但如果她没有被免除担保,情况则相反,因为即便为了这个原因,他也必须有监护人。
sed si forte impubes post matris cessationem fuerit adrogatus et impubes obierit, dicendum erit matri aduersus adrogatorem non competere ex stipulatu actionem.
但是,如果该未成年人在母亲懈怠后被收养(adrogatus),且在未成年时夭折,则应当说母亲针对收养人(adrogatorem)不享有基于约定的诉权。
§38.17.2.47Uidendum est, matre prohibita ius suum uindicare utrum ceteros admittamus, atque si mater non esset, an ipsam heredem dicimus fieri uel aliud nomen successionis induere, sed denegamus ei actiones? et inuenimus rescriptum ab imperatore nostro Antonino Augusto et diuo patre eius Mammiae Maximinae pridie idus Apriles Plautiano iterum consule matre remota eos admitti, qui uenirent, si mater non fuisset: ergo et adgnati ceterique succedent aut, si nemo sit, bona uacabunt.
应当探讨的是,在母亲被禁止主张其权利时,我们是接纳其他人(如同母亲不存在一样),还是说她自己成为继承人或取得其他继承名义,但我们拒绝给予她诉权? 我们发现我们的皇帝安东尼努斯·奥古斯都及其神圣的父亲给玛米亚·马克西米娜的批答(写于普劳蒂亚努斯第二次担任执政官之年,四月十三日的前一天即四月十二日),其中规定,在母亲被排除时,接纳那些如果母亲不存在就会获得继承权的人:因此,父系血亲及其他人将予以继承,若无任何人,财产将收归国库。

词汇与语法注释

  1. 38.17.2.41quod diximus 'reiecti' — 前置的 quod 从句(关于我们所说的……)作为置于句首引入主题的宾格名词性从句起作用,引导由 utrum... an...(是……还是……)构成的双重间接疑问主句。
  2. 38.17.2.44Tractari belle potest, si... an... — 无人称动词 potest 与被动不定式 tractari(可以被探讨)支配着条件从句 si... 以及间接疑问从句 an constitutio cesset(宪令是否停止适用)。si 从句设定了探讨的假设情境,而实际的讨论主题则在 an 从句中。
  3. 38.17.2.47matre prohibita ius suum uindicare — 短语 matre prohibita 是夺格绝对(独立夺格)结构,表示假设或时间条件(“当母亲被禁止[主张其权利]时”)。被动分词 prohibita 由不定式 uindicare(主张其权利)作补足语。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §38.17.2.39-38.17.2.47. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:38.17.2.39-38.17.2.47

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。