[CALLISTRATUS libro tertio edicti monitorii. ] §38.1.38.prHae demum impositae operae intelleguntur, quae sino turpitudine praestari possunt et sine periculo uitae.
[卡里斯特拉图斯,在《警告告示注释》第三卷中]只有那些能在没有耻辱且没有生命危险的情况下履行的劳务,才被理解为是课处的。
nec enim si meretrix manumissa fuerit, easdem operas patrono praestare debet, quamuis adhuc corpore quaestum faciat: nec harenarius manumissus tales operas, quia istae sine periculo uitae praestari non possunt.
因为即使妓女获得释放,即使她仍以身体谋生,她也没有义务向恩主履行同样的劳务;获得释放的角斗士也没有义务履行此类劳务,因为这些劳务在没有生命危险的情况下是无法履行的。
§38.1.38.1Si tamen libertus artificium exerceat, eius quoque operas patrono praestare debebit, etsi post manumissionem id didicerit.
然而,如果解放自由人从事某种手艺,即使他是释放后才学会的,他也必须向恩主履行该手艺的劳务。
quod si artificium exercere desierit, tales operas edere debebit, quae non contra dignitatem eius fuerint, ueluti ut cum patrono moretur, peregre proficiscatur, negotium eius exerceat.
但如果他停止从事该手艺,他将有义务提供不违反其尊严的劳务,例如陪伴恩主、前往外地、或管理其事务。