[MARCELLUS libro singulari responsorum. ] §37.15.3.prTitius puerum emit, quem post multos annos uenire iussit: postea exoratus accepto ab eo pretio eum manumisit: quaero, an eum filius et heres manumissoris ut ingratum accusare possit.
[马尔切鲁斯,《答辩录》单卷本] 提蒂乌斯买了一个男奴,并在多年后命令将其卖掉;此后,在受到请求并向其收取付赎金后,他将其释放。 我请问,释放者的儿子兼继承人能否以忘恩负义为由起诉他。
respondit posse, si nihil aliud esset impedimento: nam plurimum interesse, a suo seruo quis uel etiam ab amico eius acceptis nummis dederit libertatem, an ab eo seruo, qui cum esset alienus in fidem eius deuenit.
他回答说,如果没有其他阻碍,是可以的;因为,某人是接受了自己的奴隶或其朋友的钱财而给予其自由,还是接受了那个在属于他人时便托付于其庇护下的奴隶的钱财而给予其自由,这之间有极大的差别。
etenim ille etiamsi non gratuitum, beneficium tamen praestitit, iste nihil amplias quam operam suam accommodare uideri potest.
因为前者即使并非无偿,但终究施予了恩惠;而后者则只能被视为提供了他自己的协助而已。