[MARCELLUS libro singulari responsorum. ] §37.15.3.prTitius puerum emit, quem post multos annos uenire iussit: postea exoratus accepto ab eo pretio eum manumisit: quaero, an eum filius et heres manumissoris ut ingratum accusare possit.
[마르켈루스, 답변록 단권] 티티우스는 한 소년[노예]을 샀고, 몇 년 후에 그를 매각하도록 명령했다. 그 후 간청을 받아 그로부터 대가를 받고 그를 해방했다. 나는 해방자의 아들이자 상속인이 그를 배은망덕한 자로 고소할 수 있는지 묻는다.
respondit posse, si nihil aliud esset impedimento: nam plurimum interesse, a suo seruo quis uel etiam ab amico eius acceptis nummis dederit libertatem, an ab eo seruo, qui cum esset alienus in fidem eius deuenit.
(마르켈루스는) 다른 장애가 없다면 가능하다고 답변했다. 왜냐하면, 자기 노예나 그의 친구로부터 돈을 받고 자유를 주었는지, 아니면 타인의 소유였을 때 그의 보호 하에 들어온 노예로부터 [돈을 받고 자유를 주었는지] 사이에는 아주 큰 차이가 있기 때문이다.
etenim ille etiamsi non gratuitum, beneficium tamen praestitit, iste nihil amplias quam operam suam accommodare uideri potest.
왜냐하면 전자는 비록 무상이 아닐지라도 은혜를 베푼 셈이지만, 후자는 단지 자신의 노고를 제공한 것에 불과한 것으로 보일 수 있기 때문이다.