Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §36.1.18.pr-36.1.18.8

委托指定继承人与无子女死亡时的遗产返还条件

第 5570 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本部分探讨了元老院关于请求他人指定继承人的遗托信托有效性的决议,并详细讨论了在无子女而死亡时返还继承财产的条件,如何受到受孕时间、刑罚奴役、同时死亡以及立遗嘱人意图解释的影响。

[IDEM libro secundo fideicommissorum.
[同上,论遗托信托第二编。
] §36.1.18.prEx facto tractatum est, an per fideicommissum rogari quis possit, ut aliquem heredem faciat.
] 基于实际案例,人们探讨了是否可以通过遗托信托请求某人使他人成为继承人。
et senatus censuit rogari quidem quemquam, ut aliquem heredem faciat, non posse: uerum uideri per hoc rogasse, ut hereditatem suam ei restituat, id est quidquid ex hereditate sua consecutus est ut ei restitueret.
元老院决议,确实不能请求任何人使他人成为继承人,但通过这种请求,应被视为请求将其自己的继承财产返还给该人,即将其从自己的继承财产中获得的任何东西返还给该人。
§36.1.18.1Iulianus quoque libro quadragensimo digestorum fideicommissum tale ualere ait: 'fidei tuae committo, ut hereditatem Titii restituas', cum esset is qui rogatus est a Titio heres institutus.
尤里安在《学说汇纂》第四十编中也认为,当被请求者已被蒂蒂乌斯指定为继承人时,如下的遗托信托是有效的:“我信托你,将蒂蒂乌斯的继承财产返还。
§36.1.18.2Non tantum autem si heredem quem scripsero, potero rogare, ut heredem faciat aliquem, uerum etiam si legatum illi uel quid aliud reliquero: nam hactenus erunt obligati, quatenus quid ad eos peruenit.
” 此外,不仅在我指定某人为继承人时,我可以请求他使他人成为继承人,而且在我给他留下了遗赠或其他任何财产时,也是如此;因为他们仅在财产到达他们的限度内承担义务。
§36.1.18.3Si quis cauerit 'peto ut illi des' aut 'illi fideicommissum relinquas' aut 'illi libertatem adscribas', admittenda sunt: nam cum in heredum institutione senatus censuit utile, de ceteris quoque idem erit accipiendum.
如果有人规定:“我请求你给那个人”或“你给那个人留下遗托信托”或“你给那个人写下自由”,这些都应予以准许;因为既然元老院在指定继承人时决议其有效,那么对于其他事项也应当作同样的理解。
§36.1.18.4Si quis rogatus fuerit, ut, si sine liberis decesserit, restituat hereditatem, Papinianus libro octauo responsorum scribit etiam naturalem filium efficere, ut deficiat condicio: et in libertino eodem colliberto hoc scribit.
如果有人被请求在无子女而死亡时返还继承财产,帕皮尼安在《解答录》第八编中写道,即使是自然子也具有使条件不成就的效果;并且对于释放自由人关于其共同释放自由人,他也这样写道。
mihi autem, quod ad naturales liberos attinet, uoluntatis quaestio uidebitur esse, de qualibus liberis testator senserit: sed hoc ex dignitate et ex uoluntate et ex condicione eius qui fideicommisit accipiendum erit.
然而对我来说,就自然子女而言,这似乎是一个意图问题,即立遗嘱人所指的是何种子女;但这必须根据设立遗托信托之人的地位、意图和处境来理解。
§36.1.18.5Ex facto tractatum memini: rogauerat quaedam mulier filium suum, ut, si sine liberis decessisset, restitueret hereditatem fratri suo: is postea deportatus in insula liberos susceperat: quaerebatur igitur, an fideicommissi condicio defecisset.
我记得曾就一个实际案例进行过讨论:某妇人曾请求其儿子,如果他无子女而死亡,则将继承财产返还给他的兄弟。 此人后来被流放到岛上,并在那里生育了子女;因此人们提出疑问,遗托信托的条件是否已经不成就。
nos igitur hoc dicemus conceptos quidem ante deportationem, licet postea edantur, efficere, ut condicio deficiat, post deportationem uero susceptos quasi ab alio non prodesse, maxime cum etiam bona cum sua quodammodo causa fisco sint uindicanda.
因此,我们将这样说:在流放前受孕的孩子,即使在流放后出生,也能使条件不成就;但在流放后生育的孩子,由于如同他人的孩子,因此没有帮助,特别是由于其财产在某种意义上连同其自身原因也应当收归国库。
§36.1.18.6Si quis rogatus fuerit filiis suis uel cui ex his uoluerit restituere hereditatem, Papinianus libro octauo responsorum etiam deportato ei tribuit eligendi facultatem, cui liber factus fideicommissum restitui uelit.
如果有人被请求向其子或其中他所希望的某人返还继承财产,帕皮尼安在《解答录》第八编中,即使对于被流放者,也赋予其选择的权力,即在恢复自由之后,他希望将遗托信托返还给谁。
sed si seruus poenae fuerit constitutus, nullo ante concepto filio iam parere condicioni non poterit decessisseque sine liberis uidetur.
但如果他被处为刑罚奴隶,在此前没有受孕任何子女的情况下,他已无法满足条件,并被视为无子女而死亡。
sed cum decedit, electionem illam, quam Papinianus deportato dedit, huic dari non oportet.
而当他死亡时,帕皮尼安赋予被流放者的那种选择权,不应当赋予此人。
§36.1.18.7Si quis autem susceperit quidem filium, uerum uiuus amiserit, uidebitur sine liberis decessisse.
如果有人确实生育了儿子,但在生前失去了他,他将被视为无子女而死亡。
sed si naufragio uel ruina uel adgressu uel quo alio modo simul cum patre perierit, an condicio defecerit, uideamus.
但是,如果由于海难、房屋倒塌、袭击或任何其他方式与父亲同时死亡,我们且来看看条件是否不成就。
et magis non defecisse arbitror, quia non est uerum filium eius superuixisse.
我更倾向于认为条件没有不成就,因为他的儿子生存下来并不是事实。
aut igitur filius superuixit patri et extinxit condicionem fideicommissi, aut non superuixit et extitit condicio: cum autem, quis ante et quis postea decesserit, non apparet, extitisse condicionem fideicommissi magis dicendum est.
因为要么是儿子在父亲之后生存下来并消灭了遗托信托的条件,要么是他没有生存下来而条件成就;而当谁先死、谁后死不明显时,更应当说遗托信托的条件已经成就。
§36.1.18.8Si quis ita fideicommissum reliquerit: 'fidei tuae, fili, committo, ut, si alieno herede moriaris, restituas Seio hereditatem', uideri eum de liberis sensisse diuus Pius rescripsit: et ideo, cum quidam sine liberis decederet, auun- culum ab intestato bonorum possessorem habens, extitisse condicionem fideicommissi rescripsit.
如果有人这样留下遗托信托:“我儿,我信托你,如果你在有外人继承人的情况下死亡,将继承财产返还给塞乌斯”,神君皮乌斯复信指出,他应被视为是指子女;因此,当某人无子女死亡,而由其舅父作为无遗言继承的财产占有者时,神君复信指出,遗托信托的条件已经成就。

词汇与语法注释

  1. §36.1.18.pruerum uideri per hoc rogasse, ut hereditatem suam ei restituat — 该句中对格不定词短语 'rogasse' 作为无人称动词 'uideri'(被视为)的主语。元老院通过决议进行了法律拟制,将请求他人指定继承人这一无效委托,解释并转化为“被视为请求将其自己的继承财产返还给该人”的有效遗托信托(fideicommissum)。
  2. §36.1.18.5conceptos quidem ante deportationem, licet postea edantur, efficere, ut condicio deficiat — 该句为对格不定词短语,主语是 'conceptos'('concipere'的被动完成分词,指受孕者)。'efficere, ut...' 意为“具有……的效果”,而 ut 从句中的 'deficiat'('deficere',不成就、失效)指遗托信托的“无子女而死亡”之条件,因流放前受孕之子的出生(即便在流放后出生)而不成就,从而消除了返还财产的义务。
  3. §36.1.18.7cum autem, quis ante et quis postea decesserit, non appearat, extitisse condicionem fideicommissi magis dicendum est. — 间接疑问从句 'quis ante et quis postea decesserit'(谁先死,谁后死)与无人称动词 'apparet' 的否定形式共同构成从句。在罗马法关于同时死亡的判定中,除非能证明子女在父亲之后生存从而使条件消灭,否则应被视为“无子女而死亡”,即遗托信托的条件已经成就('extitisse')。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §36.1.18.pr-36.1.18.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:36.1.18.pr-36.1.18.8

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。