[MAECIANUS libro tertio fideicommissorum. ] §35.1.86.prIulianus noster eum, qui decem dare et ita liber esse iussus esset, si a uiuente manumissus esset, non aliter legatum, quod ei cum libertate datum esset, habiturum, quam si condicioni libertatis paruisset: item in emptorem, si alienatus esset.
[马埃基亚努斯,于《信托遗赠录》第三卷] 我们的尤里安认为,对于一个被命令给付十并以此获得自由的人,即使他是在主人在世时被释放的,他也只有在履行了其自由的条件时,才能获得与自由一同给予他的遗赠;如果他已被转让,则对于买受人也是同样。
sed id tunc locum habet, cum omnimodo simul cum libertate legatum adquiri potuit, licet legato imposito non sit, ueluti cum in tempus libertatis legatum collatum esset.
但这只有在无论如何遗赠都能与自由同时获得时才适用,即使该遗赠本身未被附加条件,例如遗赠的给付被推迟至获得自由之时。
§35.1.86.1Cum uero libertas sub condicione, legatum autem praesenti die datum est, in hoc quaestio est, an constiterit legatum: etenim nec Catonianae sententiae locum in proposito esse, quia etsi statim testator decessisset, non tamen omnimodo inutile esset legatum, cum posset condicio libertatis ante aditam hereditatem impleri et legatum manumisso deberi, nisi forte necessarius heres exstitisset: tunc enim omnimodo inutile erit legatum iure ipso, quia sub condicione acceperit libertatem.
但如果自由是附条件给予的,而遗赠则是即期给予的,此时的问题在于遗赠是否有效成立:因为事实上,卡托法则在所设案情中并无适用余地,因为即使遗言人立即去世,遗赠也并非在任何情况下都无效,因为自由的条件可以在继承人接受继承之前被履行,从而使该遗赠得以应付给被释放者,除非偶然出现了必然继承人:因为在那种情况下,遗赠将因法律本身而完全无效,因为他是附条件获得自由的。