Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §35.1.101.pr-35.1.101.4

遗嘱条件解释中遗嘱人意图优先于字面文句

第 5432 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

帕皮尼安针对遗嘱及信托遗赠中涉及婚姻、监护和事务管理等条件的法律问题提供了解答,强调应当根据遗嘱人的真实意图而非字面文字来解释这些条件是否成就。

[IDEM libro octauo responsorum.
[同前作者著《解答集》第八卷。
] §35.1.101.prPater Seuerianam Proculam Aelio Philippo cognato nuptiis testamento designauit: eidem filiae praedium, si Aelio Philippo nubsisset, uerbis fideicommissi reliquit: quod si non nubsisset, idem praedium Philippo dari uoluit: nondum uiripotens puella diem suum obiit.
] 父亲在遗嘱中指定其女塞维里亚娜·普罗库拉与亲属埃利乌斯·菲利普斯结婚;并以信托遗赠的形式给该女儿留下一处土地,条件是她与埃利乌斯·菲利普斯结婚;但如果她不结婚,他希望将同一土地给菲利普斯。 该女在尚未达到结婚年龄时去世。
respondi, cum in condicionibus testamentorum uoluntatem potius quam uerba considerari oporteat, Aelio Philippo fideicommissum ita datum uideri, si ei Procula defuncti filia nubere noluisset: quare cum ea prius, quam uiripotens fieret, uita decesserit, condicionem exstitisse non uideri.
我解答道,既然在遗嘱的条件中,应当考虑遗嘱人的意图而非文字,那么给埃利乌斯·菲利普斯的信托遗赠似乎只有在死者的女儿普罗库拉拒绝与他结婚时才被给予;因此,既然她在达到结婚年龄之前便已去世,条件似乎并未成就。
§35.1.101.1Ita fideicommisso dato: 'uolo restituas, si sine liberis decedas' condicio deficit ex uoluntate uel uno filio superstite relicto.
如果以下列方式给予信托遗赠:“我希望,若你无子女而死,则予以返还”,那么根据遗嘱人的意图,即使只剩下一个存活的子女,条件亦告不成就。
§35.1.101.2Condicionum uerba, quae testamento praescribuntur, pro uoluntate considerantur: et ideo cum tutores testamento dati, quoniam interea puer adoleuerat, id egerint, ut curatores ipsi constituerentur, condicio fideicommissi talis praescripta: 'si tutelam in annum octauum decimum gesserint’ defecisse non uidebitur.
遗嘱中所规定条件的文字,应根据遗嘱人的意图予以考量;因此,当遗嘱指定的监护人因在此期间男孩已经长大,而设法使自己被任命为保佐人时,“如果他们履行监护职责直至第十八年”这一信托遗赠条件,将不被视为未成就。
§35.1.101.3Socrus nurui fideicommissum ita reliquerat: 'si cum filio meo in matrimonio perseuerauerit': diuortio sine culpa uiri post mortem socrus facto defecisse condicionem respondi.
婆婆曾以下列方式给儿媳留下信托遗赠:“如果她继续与我的儿子保持婚姻关系”。 我解答道,在婆婆去世后,在丈夫无过错的情况下发生离婚,则条件不成就。
nec ante diem fideicommissi cedere, quam mori coeperit nupta uel maritus, et ideo nec Mucianam cautionem locum habere, quia morte uiri condicio possit exsistere.
并且,信托遗赠的权利在妻子或丈夫开始去世之前并不发生,因此,亦无适用“穆基乌斯担保”的余地,因为通过丈夫的死亡,条件方可成就。
§35.1.101.4Fideicommissa menstrua et annua sub ea condicione liberto relicta 'quamdiu res patroni filiae gesserit' etsi praestari necesse est filia prohibente res suas administrari, tamen uoluntatem filia mutante condicionem resumunt, quoniam plura sunt.
在“只要他管理女恩主的事务”这一条件下留给解放自由人的按月和按年支付的信托遗赠,即使在女儿阻止其事务被管理时仍必须予以给付,然而,如果女儿改变主意,该条件仍将重新恢复,因为这些给付是多笔的。

词汇与语法注释

  1. 35.1.101.pruoluntatem potius quam uerba considerari oporteat — 非人称动词 oporteat(虚拟式现在时)以宾格加不定式从句 uoluntatem ... considerari 作为其主语的句式,表述了在遗嘱解释中“意图重于文字”的核心罗马法原则。
  2. 35.1.101.2id egerint, ut curatores ipsi constituerentur — 短语 id agere ut 连用虚拟式意为“力求、设法做到”。指示代词 id 在此先期指代后续 ut 从句的内容,表示他们行为的目的。
  3. 35.1.101.3nec ante diem fideicommissi cedere, quam — 法律术语 diem cedere 意为遗赠或信托权利的“发生”(即权利归属)。与否定词 ante ... quam 构成关联结构,表明在配偶中任何一方死亡之前,该信托遗赠的权利不能发生。
  4. 35.1.101.4filia prohibente res suas administrari — 使用现在分词的夺格绝对句(filia prohibente)。具有及物意义的现在分词 prohibente 支配一个被动不定式从句 res suas administrari(她自己的事务被管理),作为其宾语。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §35.1.101.pr-35.1.101.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:35.1.101.pr-35.1.101.4

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。