Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §34.9.5.pr-34.9.5.20

对遗嘱的异议指控与不配享有的判定

第 5310 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

保罗系统地分析了指控遗嘱伪造或非法对遗赠、继承、监护、奴隶解放及法尔西迪亚法产生的影响,并确立了不配享有(indignitas)的具体标准。

[PAULUS libro primo de iure fisci. ] §34.9.5.prPost legatum acceptum non tantum licebit falsum arguere testamentum, sed et non iure factum contendere: inofficiosum autem dicere non permittitur.
[保罗,《论国库法》第一卷] 接受遗赠后,不仅允许指控遗嘱系伪造,而且允许争辩其并非依法作成;然而,并不允许声称该遗嘱违反道德义务。
§34.9.5.1Ille, qui non iure factum contendit nec optinuit, non repellitur ab eo quod meruit: ergo qui legatum secutus postea falsum dixit, amittere debebit quod consecutus est.
争辩遗嘱并非依法作成而未获胜诉之人,不被排斥于其所应得者之外;因此,追求遗赠后又声称其系伪造之人,必须失去其已获得者。
de eo uero qui legatum accepit, si neget iure factum esse testamentum, diuus Pius ita rescripsit: 'cognati Sophronis licet ab herede instituto acceperant legata, tamen, si is eius condicionis fuerit uisus, ut optinere hereditatem non possit, et iure intestati ad eos cognatos pertinet, petere hereditatem ipso iure poterunt.
然而,对于接受遗赠之人,若其否认遗嘱系依法作成,神君庇护曾如此批复:“索夫龙的同族亲属,尽管已从指定的继承人处接受遗赠,然而,若该继承人被视为处于无法获得遗产的状况,且依无遗嘱继承法该遗产归属于这些同族亲属,则他们依法可以直接请求该遗产。
prohibendi autem sint an non, ex cuiusque persona condicione aetate cognita causa a iudice constituendum erit'.
然而,他们是否应当被禁止,须由法官在审查了每个人的身份、状况和年龄后予以裁决。
§34.9.5.2Amittere id quod testamento meruit et eum placuit, qui tutor datus excusauit se a tutela: sed si consecutus fuerit, non admittitur ad excusationem.
” 已被确定的是,被指定为监护人却推卸监护职责之人,亦必须失去其因遗嘱而得者;但若其已经获得,则不准予推卸。
diuersum puto in eo, qui legatum tantum meruit et a matre pupilli tutor petitus excusare se maluit: hic enim nihil contra iudicium defuncti fecit.
我认为,对于仅获得遗赠、而在被监护人之母请求其担任监护人时选择推卸之人,情况则有所不同:因为此人并未做出任何违反逝者意愿之事。
sed hoc legatum, quod tutori denegatur, non ad fiscum transfertur, sed filio relinquitur, cuius utilitates desertae sunt.
然而,这笔对监护人予以拒绝的遗赠,并不移转给国库,而是留给其利益被放弃的儿子。
§34.9.5.3Si pater accusauerit testamentum uel dominus, denegabitur ei actio etiam eius quod filio eius uel seruo legatum est, si ad ipsos emolumentum rei peruenturum est: quod si personam illorum spectet, diuersum dicendum est.
如果家父或主人控告了遗嘱,那么即使是遗赠给其儿子或奴隶的财产,如果该财产的利益将归于他们自身,亦将对其拒绝诉权;但若该利益仅关乎他们自身,则应当说情况有所不同。
§34.9.5.4Si seruum suum rogatus sit manumittere qui legatum meruit uel etiam ipsi seruo utrumque datum sit, dicendum est non debere obesse seruo factum domini, sed a fisco redimendum, ut manumittatur, si tamen uelit seruum uendere (quia non potest cogi) qui iudicium spreuit defuncti.
若获得遗赠之人被请求解放其自身的奴隶,或者奴隶本人被赋予了这两者,则应当说主人的行为不应损害奴隶的利益,而应由国库予以赎买以便其获得解放,只要那轻视逝者意愿的人愿意出售该奴隶即可(因为不能强迫他出售)。
§34.9.5.5Si filius familias falsum accusauerit testamentum, uidendum est, an denegari debeat actio patri: et puto, si inuito patre accusauit, non esse denegandam patri actionem.
若家子控告遗嘱伪造,必须审视是否应当对父亲拒绝诉权;而我认为,如果他是在违背父亲意愿的情况下提出控告,则不应当对父亲拒绝诉权。
§34.9.5.6Si is, cui rogatus sum legatum restituere, falsum dixerit, restituere id fisco debebo.
如果我被请求将遗赠转交的对象声称遗嘱系伪造,我将必须把该遗赠转交给国库。
§34.9.5.7Qui accusauit falsum, heres legatario exstitit uel heredi scripto: nihi huic nocere dicendum est.
控告遗嘱伪造之人,若成为了受遗赠人或指定继承人的继承人,应当说这对他没有任何损害。
§34.9.5.8Similis est ei et qui inofficiosum dicit.
声称遗嘱违反道德义务之人,亦与他相似。
§34.9.5.9Aetati eius qui accusauit ignoscitur, et maxime si tutor uel curator dicere falsum uel inofficiosum uelit: et ita imperatores Seuerus et Antoninus rescripserunt.
控告者的年龄应予以宽恕,尤其是当监护人或保佐人试图声称遗嘱系伪造或违反道德义务时;皇帝塞维鲁和安东尼努斯曾如此批复。
§34.9.5.10His uero, qui testimonio suo intentionem accusatoris adiuuauerunt, deneganda est actio: idque diuus Seuerus decreuit.
然而,对于那些以其证言协助原告主张之人,必须拒绝其诉权;神君塞维鲁曾如此下达裁决。
§34.9.5.11Sunt qui putant, et recte, et ei denegandam, qui accusatori adfuit uel fideiussor pro eo exstiterit.
有人认为,且这一观点是正确的,对于协助原告或为其充当保证人的人,亦应当拒绝其诉权。
§34.9.5.12Quidam et praesidem indignum putant, qui testamentum falsum pronuntiauit, si appellatione intercedente heres scriptus optinuit.
有些人还认为,宣告遗嘱伪造的行省总督,如果因提起上诉而使指定继承人最终获胜,亦是不配享有遗赠的。
§34.9.5.13Aduocatum fisci, qui intentionem delatoris exsequitur, in omnibus officii necessitas satis excusat.
至于执行告发人主张的国库代理人,在所有事项上,其职务上的必要性已足够免除其责任。
§34.9.5.14Qui principale testamentum arguit, et a secundis tabulis repellendus est: item a codicillis ad testamentum factis licet non confirmatis.
指控主遗嘱之人,亦应当被排除于替代遗嘱之外;对于针对遗嘱所作的补遗(即使未经确认),亦同样如此。
non idem sequendum est, si secundas tabulas uel codicillos coarguit, quia non utrumque hoc casu improbasse uidetur.
若他仅指控替代遗嘱或补遗,则不应遵循相同的规则,因为在这种情况下,他并不被视为对两者均予以否定。
§34.9.5.15An libertas ei seruo data, qui testimonio suo infringere noluerit testamentum, auferri debeat, uidendum est.
对于未拒绝通过其证言推翻遗嘱的奴隶,其被赋予的自由是否应当被剥夺,必须予以审视。
fideicommissum utique non est dignus consequi: et de libertate diuus Pius iudicauit esse ea priuandum.
无论如何,他不配获得信托遗赠;而关于其自由,神君庇护曾裁定其应当被剥夺。
§34.9.5.16Ei, qui tutor datus est, non prodest ad excusationem, quod falsum dixit: sed a legato remouetur.
对于被指定为监护人的人,其声称遗嘱系伪造这一事实,并不有助于其推卸监护职责;相反,他将被免除受遗赠的权利。
§34.9.5.17Qui mortis causa donationem accepit a testatore, non est similis in hac causa legatario.
自遗言人处接受因死赠与之人,在此事上与受遗赠人的情况并不相似。
§34.9.5.18Alia causa est eius qui propter testamentum a legatario uel a statulibero accipere iussus est: hic enim ut indignus repelletur.
因遗嘱而被指示从受遗赠人或附条件自由人处接受财产之人的情况则有所不同:因为此人将作为不配享有者而被排除。
§34.9.5.19Et Falcidiae beneficium heredi scripto auferri debere diuus Pius et diuus Marcus putauerunt.
神君庇护和神君马可亦认为,法尔西迪亚法的利益同样应当从指定继承人处剥夺。
§34.9.5.20Omnes, qui ut indigni repellentur, summouendi sunt a praemio, quod secundum edictum diui Traiani datur his qui se deferunt.
所有作为不配享有者而被排除之人,均必须被剥夺依神君图拉真告示赋予自首(或告发)之人的奖赏。

词汇与语法注释

  1. §34.9.5.2Amittere id quod testamento meruit et eum placuit, qui tutor datus excusauit se a tutela — 无人称动词 placuit(已决定/已确立)的主语是由对格不定式短语 eum amittere id quod testamento meruit 构成。eum 是关系从句 qui tutor datus excusauit se a tutela 的先行词。
  2. §34.9.5.15infringere noluerit — 尽管 infringere 意为“推翻/使无效”,noluerit 意为“不愿”,但这在字面上会变成“不愿推翻遗嘱的奴隶”,与该奴隶应被剥夺自由(priuandum)的结论相矛盾。因此,这要么是 uoluerit(想要)的抄写错误,要么应当在双重否定的意义上理解为“没有拒绝推翻”。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §34.9.5.pr-34.9.5.20. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:34.9.5.pr-34.9.5.20

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。