Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §34.7.1.pr-34.7.1.2

卡托尼亚规则的定义与适用例外

第 5296 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

凯尔苏斯阐述了“卡托尼亚规则”,即若遗嘱人在遗嘱作成时死亡则属无效的遗赠在任何时候死亡皆无效,并通过列举不适用该规则的例外情形来探讨该规则的局限性。

[CELSUS libro trigesimo quinto digestorum.
[凯尔苏斯,选自《学说汇纂》第三十五卷。
] §34.7.1.prCatoniana regula sic definit, quod, si testamenti facti tempore decessisset testator, inutile foret, id legatum quandocumque decesserit, non ualere.
] 卡托尼亚规则如此定义:如果遗嘱人在遗嘱作成之时死亡则属无效的遗赠,无论其在何时死亡,均不发生效力。
quae definitio in quibusdam falsa est.
这一定义在某些情况下是错误的。
§34.7.1.1Quid enim, si quis ita legauerit: 'si post kalendas mortuus fuero, Titio dato'? an cauillamur? nam hoc modo si statim mortuus fuerit, non esse datum legatum uerius est quam inutiliter datum.
因为,如果有人如此遗赠:“若我在卡伦达之后死亡,则给付予提修斯”,那又将如何? 难道我们是在吹毛求疵吗? 因为在这种情况下,如果遗嘱人立即死亡,那么与其说该遗赠属无效给付,不如说该遗赠未曾给付,这更符合事实。
§34.7.1.2Item si tibi legatus est fundus, qui scribendi testamenti tempore tuus est, si eum uiuo testatore alienaueris, legatum tibi debetur, quod non deberetur, si testator statim decessisset.
同样,如果一处在写立遗嘱时属于你的土地被遗赠给你,而你在遗嘱人活着时将其转让,则该遗赠对你而言是应得的;但若遗嘱人立即死亡,该遗赠本是你不应得的。

词汇与语法注释

  1. §34.7.1.prCatoniana regula sic definit, quod, si testamenti facti tempore decessisset testator, inutile foret, id legatum quandocumque decesserit, non ualere. — 作为动词 `definit` 的宾语,接续词 `quod` 之后直接使用了“对格与不定式”(A.C.I.)结构 `id legatum ... non ualere`。这是一种偏离古典拉丁语规范的混合句式,其中 `quod` 起到了引导定义具体内容的作用。与条件从句 `si ... decessisset`(虚拟式过去完成时)相对应的归结从句 `inutile foret`(虚拟式未完成时)表示以遗嘱作成时为基准的过去相反事实条件。
  2. §34.7.1.1non esse datum legatum uerius est quam inutiliter datum — 在以形容词比较级 `uerius` 为表语的无人称结构(`uerius est`)中,两个不定式短语 `non esse datum [legatum]` 与 `[legatum] inutiliter datum [esse]` 进行了比较。这体现了法律解释上的判断:将卡托尼亚规则适用的前提“初始无效”(`inutile`)与因条件未成就而导致的“未予给付”(`non datum`)区分开来。
  3. §34.7.1.2quod non deberetur, si testator statim decessisset — 关系代词 `quod` 以先前所述的整个事态(遗赠是应得的)为先行词,与虚拟式未完成时 `deberetur` 和虚拟式过去完成时 `decessisset` 共同构成了一个混合型的相反事实条件句。`deberetur` 使用未完成时,是为了指代若遗嘱人立即死亡,则在当时(或现在)应存在的“债务/义务不存在”这一持续状态。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §34.7.1.pr-34.7.1.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:34.7.1.pr-34.7.1.2

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。