Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §34.5.10.pr-34.5.10.1

受遗赠人无法确定时的遗赠效力与附条件解放

第 5274 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本段讨论在条件成就者无法确定等不确定情形下遗赠失效的问题,以及针对同名者撤回遗赠的法律效力。此外还指出,若女奴隶约定“首胎生男即获自由”却诞下先后顺序不明的龙凤胎,基于人道推定,母女均应获得自由身份。

[ULPIANUS libro sexto disputationum.
[乌尔比安,作于《论辩集》第六卷。
] §34.5.10.prSi fuerit legatum relictum ex cognatis meis qui primus Capitolium ascenderit, si simul duo uenisse dicantur nec apparet, quis prior uenerit, an impedietur legatum? uel ei qui monumentum fecerit, et plures fecerint? uel ei qui maximus natu est, et duo pares aetate sint? sed et si legatum Sempronio amico fuerit relictum, et duo sint aequa caritate coniuncti? sed et si duobus hominibus eiusdem nominis fuerit legatum, puta Semproniis, mox Sempronio ademptum sit nec appareat, cui ademptum sit: utrum datio in utriusque persona infringitur an ademptio nulla est, quaeri potest.
] 如果遗赠留给“我的血亲中第一个登上卡皮托尔山的人”,而据说有两人同时到达,且不清楚谁先到达,该遗赠是否会被阻碍? 或者留给“建造纪念碑的人”,而有多人建造了它? 或者留给“最年长的人”,而有两人年龄相同? 但是,如果遗赠留给“朋友塞姆普罗尼乌斯”,而有两人以同等的爱戴与之相连? 但是,如果遗赠留给两个同名的人,例如塞姆普罗尼乌斯们,随后又从“塞姆普罗尼乌斯”处撤回,且不清楚是从谁那里撤回:可以追问,是两人的给予都归于无效,还是该撤回本身无效。
item si ex pluribus seruis eiusdem nominis uni uel quibusdam libertas relicta est.
同样,如果从数个同名的奴隶中,释放自由被留给了一个或某几个奴隶。
et uerius est in his omnibus etiam legata et libertates impediri, ademptionem autem in utrumque ualere.
而更正确的观点是,在所有这些情形中,遗赠与释放自由都受到阻碍,而撤回则对双方都有效。
§34.5.10.1Plane si ita libertatem acceperit ancilla: 'si primum marem pepererit, libera esto' et haec uno utero marem et feminam peperisset: si quidem certum est, quid prius edidisset, non debet de ipsius statu ambigi, utrum libera esset nec ne, sed nec filiae: nam si postea edita est, erit ingenua.
显然,如果女奴隶以下述方式获得自由:“如果她先生下男孩,即获得自由”,而她在一次分娩中生下了一个男孩和一个女孩:如果确实清楚她先产下哪一个,那么关于她自身的身份(她是否自由)不应当有疑问,关于她女儿的身份也不应当有疑问;因为如果女儿是后产下的,她将是自由人。
sin autem hoc incertum est nec potest nec per suptilitatem iudicialem manifestari, in ambiguis rebus humaniorem sententiam sequi oportet, ut tam ipsa libertatem consequatur quam filia eius ingenuitatem, quasi per praesumptionem priore masculo edito.
但如果这一点是不确定的,且无法通过司法上的细致审查来表明,在模糊不清的事情中,应当遵循更具人道精神的观点,以便她自身获得自由,且她的女儿也获得自由人的身份,就好像通过推定男孩是先产下的一样。

词汇与语法注释

  1. 34.5.10.prsi fuerit legatum... si simul... — 两个以 `si` 开头的条件从句连续出现。第一个 `si fuerit legatum relictum...` 设定了作为问题前提的遗赠内容(附条件遗赠),而第二个 `si simul duo uenisse dicantur...` 则引入了随后发生的事实问题。两者共同构成了一个累积性的前提:“若留有此类遗赠,且发生了此类情形”。
  2. 34.5.10.prademptionem autem in utrumque ualere — 由 `et uerius est`(而更正确的是……)引导的带对格的不定式(A.C.I.)结构。其中 `ademptionem`(撤回)是不定式 `ualere`(有效)的逻辑主语。在法律层面上,这意味着当从同名为塞姆普罗尼乌斯的两人中对“塞姆普罗尼乌斯”进行撤回时,即使无法明确针对的是谁,该撤回对双方均有效,致使双方都无法获得遗赠。
  3. 34.5.10.1quid prius edidisset — 由中性代名词 `quid` 引导的间接疑问从句,隶属于 `certum est`(确定的)。动词 `edidisset` 使用虚拟式过去完成时,表示相对于主句时制(现在时)而言,在过去已经完成的行为。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §34.5.10.pr-34.5.10.1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:34.5.10.pr-34.5.10.1

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。