Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §34.3.3.pr-34.3.3.5

债务免除遗赠及对共同债务人的抗辩效力

第 5203 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

乌尔比安论述了债务免除的遗赠效力及临终交付借据的抗辩效果,解释了共同债务人与合伙人在免除债务方式(通过合意或通过免除债务口头言明)上的区别,并说明了未在遗嘱中写明的合伙人或债权人自身亦可被视为受遗赠人的情形。

[ULPIANUS libro uicesimo tertio ad Sabinum. ]
[乌尔比安著《论萨宾》第二十三卷] 已可确定的是,债务免除得遗赠给债务人。
§34.3.3.prLiberationem debitori posse legari iam certum est.
但即使某人在临终时将借据交给了其债务人,我认为债务人亦享有抗辩权,就如同此种交付作为信托遗赠而发生效力一样。
§34.3.3.1Sed et si chirographum quis decedens debitori suo dederit, exceptionem ei competere puto, quasi pro fideicommisso huiusmodi datione ualitura.
尤里安亦在《学说汇纂》第四十卷中写道:若某人在临终时将塞尤斯的借据交给提蒂乌斯,以便在其死后交给塞尤斯,或者若他病愈则归还给自己;随后,在赠与人死亡后,提蒂乌斯将其交给了塞尤斯,而赠与人的继承人请求受偿该债务,塞尤斯享有恶意抗辩权。
§34.3.3.2Iulianus etiam libro quadragesimo digestorum scripsit: si quis decedens chirographum Seii Titio dederit, ut post mortem suam Seio det aut, si conualuisset, sibi redderet, deinde Titius defuncto donatore Seio dederit et heres eius petat debitum, Seius doli exceptionem habet.
现在让我们看看遗赠的效力。
§34.3.3.3Nunc de effectu legati uideamus. et si quidem mihi liberatio sit relicta, cum solus sim debitor, sine a me petatur, exceptione uti possum, siue non petatur, possum agere, ut liberer per acceptilationem.
如果向我遗赠了债务免除,而我是唯一的债务人,那么无论我是否被请求受偿,我都得行使抗辩权;或者在未被请求时,我得提起诉讼,以通过“免除债务口头言明”获得免除。
sed et si cum alio sim debitor, puta duo rei fuimus promittendi, et mihi soli testator consultum uoluit, agendo consequar, non ut accepto liberer, ne etiam conreus meus liberetur contra testatoris uoluntatem, sed pacto liberabor.
但如果我是与其他债务人共同承担债务,例如我们曾是两个连带债务人,且遗嘱人仅意图关照我一人,那么我通过提起诉讼,所获得的并不是通过“免除债务口头言明”来免除(以免我的共同债务人亦违反遗嘱人的意愿而获得免除),而是通过“不请求的合意”获得免除。
sed quid si socii fuimus? uideamus, ne per acceptilationem debeam liberari: alioquin, dum a conreo meo petitur, ego inquietor.
但如果我们是合伙人呢? 让我们看看,我是否应当通过“免除债务口头言明”获得免除:否则,当向我的共同债务人请求受偿时,我亦会受到烦扰。
et ita Iulianus libro trigesimo secundo digestorum scripsit, si quidem socii non simus, pacto me debere liberari, si socii, per acceptilationem.
尤里安在《学说汇纂》第三十二卷中正是这样写的:如果我们不是合伙人,我应当通过“合意”获得免除;如果是合伙人,则通过“免除债务口头言明”获得免除。
§34.3.3.4Consequenter quaeritur, an et ille socius pro legatario habeatur, cuius nomen in testamento scriptum non est, licet commodum ex testamento ad utrumque pertineat, si socii sunt.
随之而来的问题是,如果他们是合伙人,尽管遗嘱中的利益归于双方,那么未在遗嘱中写明其姓名的合伙人是否亦应被视为受遗赠人。
et est uerum non solum eum, cuius nomen in testamento scriptum est, legatarium habendum, uerum eum quoque, qui non est scriptus, si et eius contemplatione liberatio relicta esset.
确实,不仅在遗嘱中写明姓名的人应当被视为受遗赠人,而且未被写明的人,如果遗嘱也是考虑到他而遗赠免除的话,亦应被视为受遗赠人。
§34.3.3.5Utrique autem legatarii habentur et in hoc casu.
此外,在此种情形下,双方均被视为受遗赠人。
nam et si quod ego debeo Titio sit ei legatum mei gratia, ut ego liberer, nemo me negabit legatarium, ut et Iulianus eodem libro scribit.
因为,即使我欠提蒂乌斯的债务是为了我的利益(以便使我免除)而遗赠给他的,也没有人会否定我是受遗赠人,正如尤里安在同书中所写的那样。
et Marcellus notat utriusque legatum esse tam meum quam creditoris mei, etsi soluendo fuero: interesse enim creditoris duos reos habere.
并且马尔切鲁斯指出,即使我具有清偿能力,这亦是属于我们双方的遗赠,既属于我,也属于我的债权人:因为拥有两个债务人符合债权人的利益。

词汇与语法注释

  1. §34.3.3.1quasi pro fideicommisso huiusmodi datione ualitura — 主动将来时分词 ualitura 与阴性夺格名词 datione 一致。它与连词 quasi 结合,表示一种假设性的原因或比较:“就如同此种交付作为信托遗赠(fideicommissum)而发生效力一样”。
  2. §34.3.3.3siue a me petatur ... siue non petatur — 这是由 siue ... siue ... 引导的双重让步条件结构(“无论是否向我请求受偿”),使用现在时虚拟式 petatur,并与主句的现在时直陈式 possum 呼应。
  3. §34.3.3.3uideamus, ne per acceptilationem debeam liberari — uideamus 是劝诱虚拟式。由 ne 引导且带虚拟式 debeam 的从句表达了一种引向肯定预测的疑虑或考量:“让我们看看,我是否应当通过免除债务口头言明获得免除”。
  4. §34.3.3.5etsi soluendo fuero — soluendo 是动名词的与格(表示能力或目的),与动词 esse(此处为将来完成时 fuero)惯用结合,表示具有“清偿能力”。
  5. §34.3.3.5interesse enim creditoris duos reos habere — 这是非人称动词 interesse 的句型。以属格 creditoris 表示利益主体,并以不定式短语 duos reos habere(拥有两个债务人)作为主语,表示“因为拥有两个债务人符合债权人的利益”。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §34.3.3.pr-34.3.3.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:34.3.3.pr-34.3.3.5

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。