[ULPIANUS libro uicesimo tertio ad Sabinum. ] §34.3.3.prLiberationem debitori posse legari iam certum est.
[사비누스 주해 제23권의 울피아누스] 채무의 면제가 채무자에게 유증될 수 있다는 것은 이미 확실하다.
§34.3.3.1Sed et si chirographum quis decedens debitori suo dederit, exceptionem ei competere puto, quasi pro fideicommisso huiusmodi datione ualitura.
그러나 또한, 어떤 사람이 사망하면서 채무증서를 자신의 채무자에게 교부한 경우에도, 이러한 교부가 마치 신탁유증으로서 효력을 가지는 것처럼, 그에게 항변권이 귀속된다고 나는 생각한다.
§34.3.3.2Iulianus etiam libro quadragesimo digestorum scripsit: si quis decedens chirographum Seii Titio dederit, ut post mortem suam Seio det aut, si conualuisset, sibi redderet, deinde Titius defuncto donatore Seio dederit et heres eius petat debitum, Seius doli exceptionem habet.
율리아누스 또한 자신의 『학설휘찬』 제40권에 다음과 같이 썼다. 어떤 사람이 사망하면서 세이우스의 채무증서를 티티우스에게 교부하며, 자신의 사후에 세이우스에게 주거나, 만일 자신이 회복되면 자신에게 반환하도록 하였고, 그 후 증여자가 사망하자 티티우스가 세이우스에게 이를 교부하였으며, 증여자의 상속인이 채무를 청구하는 경우, 세이우스는 악의의 항변권을 가진다.
§34.3.3.3Nunc de effectu legati uideamus.
이제 유증의 효력에 대해 살펴보자.
et si quidem mihi liberatio sit relicta, cum solus sim debitor, sine a me petatur, exceptione uti possum, siue non petatur, possum agere, ut liberer per acceptilationem.
그리고 만일 나에게 채무 면제가 유증되었고 내가 유일한 채무자라면, 나에 대해 청구가 제기되든 아니든, 나는 항변권을 행사할 수 있으며, 청구가 제기되지 않더라도 변제수령구두언명에 의해 면제받도록 소를 제기할 수 있다.
sed et si cum alio sim debitor, puta duo rei fuimus promittendi, et mihi soli testator consultum uoluit, agendo consequar, non ut accepto liberer, ne etiam conreus meus liberetur contra testatoris uoluntatem, sed pacto liberabor.
그러나 또한 만일 내가 다른 자와 함께 채무자라면, 가령 우리가 두 명의 연대채무자였고, 유언자가 오직 나만을 배려하기를 원했다면, 나는 소의 제기를 통해, 변제수령구두언명에 의해 면제받는 것이 아니라(나의 공동채무자 또한 유언자의 의사에 반하여 면제되지 않도록 하기 위함이다), 합의에 의해 면제받을 것이다.
sed quid si socii fuimus? uideamus, ne per acceptilationem debeam liberari: alioquin, dum a conreo meo petitur, ego inquietor.
그러나 만일 우리가 조합원(동업자)이었다면 어떠한가? 내가 변제수령구두언명에 의해 면제되어야 하지 않는지 검토해보자. 그렇지 않으면 공동채무자에게 청구가 제기되는 동안 나 또한 불안정해지기(시달리기) 때문이다.
et ita Iulianus libro trigesimo secundo digestorum scripsit, si quidem socii non simus, pacto me debere liberari, si socii, per acceptilationem.
그리고 율리아누스도 『학설휘찬』 제32권에 이와 같이 썼다. 만일 우리가 조합원이 아니라면 합의에 의해 내가 면제되어야 하고, 조합원이라면 변제수령구두언명에 의해 면제되어야 한다고.
§34.3.3.4Consequenter quaeritur, an et ille socius pro legatario habeatur, cuius nomen in testamento scriptum non est, licet commodum ex testamento ad utrumque pertineat, si socii sunt.
따라서 만일 그들이 조합원이라면, 유언에 따른 이익이 양자 모두에게 귀속된다 할지라도, 유언서에 이름이 기재되지 않은 조합원 역시 수증자로 취급되는지가 문제된다.
et est uerum non solum eum, cuius nomen in testamento scriptum est, legatarium habendum, uerum eum quoque, qui non est scriptus, si et eius contemplatione liberatio relicta esset.
그리고 유언서에 이름이 기재된 자뿐만 아니라, 기재되지 않은 자 역시 만일 그를 고려하여 채무 면제가 유증된 것이라면 수증자로 취급되어야 한다는 것은 진실이다.
§34.3.3.5Utrique autem legatarii habentur et in hoc casu.
그런데 이 경우에도 양자 모두 수증자로 취급된다.
nam et si quod ego debeo Titio sit ei legatum mei gratia, ut ego liberer, nemo me negabit legatarium, ut et Iulianus eodem libro scribit.
왜냐하면 내가 티티우스에게 지고 있는 채무가 나를 면제시키기 위해 나의 이익을 위해 그에게 유증된 경우에도, 내가 수증자라는 점을 부인할 사람은 아무도 없기 때문이며, 율리아누스도 같은 책에 그렇게 쓰고 있다.
et Marcellus notat utriusque legatum esse tam meum quam creditoris mei, etsi soluendo fuero: interesse enim creditoris duos reos habere.
그리고 마르켈루스는 설령 나에게 변제 자력이 있다 할지라도, 그것이 나뿐만 아니라 나의 채권자의 유증이기도 한 양자 모두의 유증이라고 지적한다. 왜냐하면 두 명의 채무자를 두는 것이 채권자에게 이익이 되기 때문이다.