[PAULUS libro decimo quaestionum. ] §34.3.25.prLegaui Titio quod mihi debetur uel adiecta certa quantitate siue specie uel non adiecta, aut ex contrario aeque cum distinctione, ueluti 'Titio quod ei debeo' uel ita 'Titio centum quae ei debeo': quaero, an per omnia requirendum putes, an debitum sit.
[保罗:《疑问集》第十编] 假设我已遗赠给提修斯他欠我的债务,或者附加了特定的数量或特定物,或者没有附加;或者相反,同样带有区分,例如:「给提修斯我欠他的债务」,或者这样:「给提修斯我欠他的有一百」:我请问,您是否认为在所有情况下都必须探究是否存在债务。
et plenius rogo quae ad haec spectant attingas: cottidiana enim sunt.
并请您更详细地阐述与此相关的事宜,因为这些都是日常常见的事。
respondi: si is, cui Titius debebat, debitum ei remittere uoluit, nihil interest, heredem suum iussit ut eum liberaret an prohibeat eum exigere: utroque enim modo liberandus est debitor et utroque casu competit ultro ad liberandum debitori actio.
我回答道:如果提修斯对其欠债的人想要免除他的债务,那么他是命令其继承人免除他的债务,还是禁止继承人向其征收,这并无区别;因为通过这两种方式,债务人都应当获得免除,并且在这两种情况下,债务人自身都享有请求免除的诉权。
quod si etiam centum aureorum uel fundi debiti mentionem fecit, si quidem debitor fuisse probetur, liberandus est: quod si nihil debeat, poterit dici quasi falsa demonstratione adiecta etiam peti quod comprehensum est posse.
但是,如果他还提到了所欠的一百金币或土地,如果确实证明他曾是债务人,他就应当获得免除;但如果他什么都不欠,则可以说是附加了虚伪标示,甚至可以请求给付遗嘱中所包含的内容。
sed poterit hoc dici si ita legauit: 'centum aureos, quos mihi debet' uel 'Stichum, quem debet, heres meus damnas esto non petere'.
但这只有在他是如此遗赠时才可以这样说:「我的继承人有义务不请求他欠我的那一百金币」或「他欠我的奴隶斯蒂克斯」。
quod si sic dixit: 'heres meus centum aureos, quos mihi Titius debet, damnas esto ei dare', etiam illud temptari poterit, ut petere possit quasi falsa demonstratione adiecta: quod mihi nequaquam placet, cum dandi uerbum ad debitum referre se testator existimauerit.
但如果他是这样说的:「我的继承人有义务给付提修斯他欠我的一百金币」,那一种主张也可以被尝试,即他可以作为附加了虚伪标示而请求给付;但这绝不能令我赞同,因为遗嘱人认为自己是将「给付」一词与债务联系在一起的。
contra autem si debitor creditori leget, nullam utilitatem uideo, si sine quantitate leget.
相反,如果债务人遗赠给债权人,如果他在没有写明数量的情况下遗赠,我认为没有任何效力。
sed et si id demonstret, quod debere se confitetur, nulla utilitas est nisi in his speciebus, in quibus emolumentum debiti ampliatur.
但是,即使他指明了他自认所欠的债务,也没有任何效力,除非是在债务利益有所增加的那些特殊情形下。
quod si centum aureos, quos se debere dixit, legauit, si quidem debet, inutile est legatum, quod si non fuit debitor, placuit utile esse legatum: certa enim nummorum quantitas similis est Sticho legato cum demonstratione falsa: idque et diuus Pius rescripsit certa pecunia dotis acceptae nomine legata.
但如果他遗赠了他自称所欠的一百金币,如果他确实欠着,该遗赠是无效的;但如果他并不是债务人,则通说认为遗赠有效:因为特定的货币数量类似于附有虚伪标示的斯蒂克斯奴隶的遗赠;而先帝庇护在以收受的嫁妆名义遗赠特定金额的货币时,也曾做出过同样的批复。