Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §33.8.16.pr-33.8.16.1

副奴诉讼费用与特有财产的扣除

第 5105 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本节论述在代位奴隶潘菲鲁斯的侵权诉讼费用及一般债务问题上,可从获得解放的上位奴隶斯蒂库斯和潘菲鲁斯本人的特有财产中扣除的金额范围之差异。

[Africanus libro quinto quaestionum. ] §33.8.16.prStichus habet in peculio Pamphilum: hunc dominus noxali iudicio defendit et damnatus litis aestimationem soluit: deinde Stichum testamento manumisit eique peculium legauit: quaesitum est, an quod Pamphili nomine praestitum sit, ex peculio uel ipsius Pamphili uel Stichi deducendum sit.
[阿非利加努斯《问题集》第五卷] 斯蒂库斯在其特有财产中拥有潘菲鲁斯。 主人在加害诉讼中为后者进行了辩护,并在被判败诉后支付了诉讼评估额。 随后,主人通过遗嘱解放了斯蒂库斯,并将其特有财产遗赠给他。 现提出疑问:为潘菲鲁斯名义所支付的款项,应当从潘菲鲁斯本人的特有财产中扣除,还是从斯蒂库斯的特有财产中扣除?
respondit Pamphili quidem de peculio utique deducendum, quantacumque ea summa esset, id est etiam si eum noxae dedere expedisset: quidquid enim pro capite serui praestitum sit, in eo debitorem eum domini constitui.
[法学家]回答说:确实应当从潘菲鲁斯的特有财产中无条件扣除,无论该数额有多大,也就是说,即使当时将他进行加害交出更为有利也是如此;因为凡是为奴隶的人身安全所支付的费用,在这一点上,该奴隶即成为主人的债务人。
quod si Pamphili peculium non sufficiat, tunc ex peculio Stichi non ultra pretium Pamphili deduci debere.
但如果潘菲鲁斯的特有财产不足,那么从斯蒂库斯的特有财产中扣除的数额不应超过潘菲鲁斯的价值。
§33.8.16.1Quaesitum est, si ex alia qua causa Pamphilus pecuniam domino debuisset nec ea ex peculio eius seruari posset, an usque ad pretium eius ex peculio Stichi possit deducere.
现提出疑问:如果潘菲鲁斯因其他原因欠主人钱,且该款项无法从其特有财产中得以偿还,主人是否可以从斯蒂库斯的特有财产中扣除直至潘菲鲁斯的价值?
negauit: neque enim simile id superiori esse.
[法学家]予以否定;因为此情况与前一情况并不相似。
ibi enim propterea pretium uicarii deducendum, quod eo nomine ipse Stichus ob defensionem uicarii sui domino debitor constituatur, at in proposito quia Stichus nihil debeat, ex eius peculio nihil esse deducendum, sed ex Pamphili dumtaxat, qui certe ipse in suo peculio esse intellegi non potest.
在前者中,之所以要扣除代位奴隶的价值,是因为斯蒂库斯本人因其代位奴隶的辩护而在该名义下成为了主人的债务人;但在本设想中,由于斯蒂库斯不欠任何债务,因此不应从其特有财产中扣除任何东西,而仅能从潘菲鲁斯的特有财产中扣除,但潘菲鲁斯本人显然不能被理解为包含在自己的特有财产中。

词汇与语法注释

  1. §33.8.16.prnoxae dedere — “作加害交出”(加害交出)。`noxae` 为目的与格(或结果与格),指罗马法上的一种制度,即主人可以通过将实施了侵权(加害)行为的奴隶人身交付给受害人,从而免除自己的侵权责任。
  2. §33.8.16.1possit deducere — 虽然未明确写出主语,但从上下文来看是奴隶的“主人”(`dominus`)。由于这是一个间接疑问从句(`an... possit`),因此使用了虚拟式现在时第三人称单数。
  3. §33.8.16.1qui certe ipse in suo peculio esse intellegi non potest — 关系代词 `qui` 的先行词是 `Pamphilus`。这解释了罗马法上的法理,即奴隶自身的价值(`pretium`)在逻辑上不可能从该奴隶自己的特有财产(`peculium`)中扣除,因为奴隶不能被理解为其自身特有财产的组成要素。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §33.8.16.pr-33.8.16.1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:33.8.16.pr-33.8.16.1

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。