Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §33.1.7.pr

遗嘱人意愿表达与产生法律义务之遗赠的区别

第 4934 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

蓬波尼乌斯讨论了遗嘱中仅反映遗言人权威(意愿)的表述与产生法律义务的表述之间的区别,并通过共同继承人、纪念碑、自治市肖像以及子女的养育和伙食费等具体案例,阐明了其法律效力及裁判官的介入。

[POMPONIUS libro octauo ad Quintum Mucium. ] §33.1.7.prQuintus Mucius ait: si quis in testamento ita scripsit: 'filii filiaeque meae ibi sunto, ubi eos mater sua esse uolet, eisque heres meus in annos singulos inque pueros puellasque singulas damnas esto dare cibarii nomine aureos decem': si tutores eam pecuniam dare nolunt ei, apud quem pueri atque puellae sunt, nihil est, quod ex testamento agere possit: nam ea res eo pertinet, uti tutores sciant, quae uoluntas testatoris fuit, uti possint eam pecuniam sine periculo dare.
[蓬波尼乌斯,《释昆图·穆修斯》第八卷] 昆图·穆修斯说:如果有人在遗嘱中这样写道:‘我的儿子和女儿们应当留在其母亲希望他们留的地方,我的继承人应当每年为每个男孩和女孩以伙食费的名义给付十个奥里斯金币。 ’如果监护人不愿意将这笔钱给付给男孩和女孩所寄居之人,则无法根据该遗嘱提起诉讼。 因为该规定旨在使监护人知晓遗言人的意愿为何,从而使他们能够毫无风险地给付这笔钱。
POMPONIUS. In testamentis quaedam scribuntur, quae ad auctoritatem dumtaxat scribentis referuntur nec obligationem pariunt.
蓬波尼乌斯。 在遗嘱中,有些书写内容仅涉及书写者的权威,并不产生债的履行义务。
haec autem talia sunt. si te heredem solum instituam et scribam, uti monumentum mihi certa pecunia facias: nullam enim obligationem ea scriptura recipit, sed ad auctoritatem meam conseruandam poteris, si uelis, facere.
这些内容如下:如果我指定你为唯一继承人,并写明让你用一定数量的钱为我建造一座纪念碑,因为该书写内容不承担任何义务,但为了维护我的权威,如果你愿意,你可以这样做。
aliter atque si coherede tibi dato idem scripsero: nam siue te solum damnauero, uti monumentum facias, coheres tuus agere tecum poterit familiae herciscundae, uti facias, quoniam interest illius: quin etiam si utrique iussi estis hoc facere, inuicem actionem habebitis.
如果你有共同继承人,而我写了同样的内容,则情况有所不同。 因为即使我仅命令你一人建造纪念碑,你的共同继承人也可以通过分割遗产之诉对你提起诉讼,要求你建造,因为这涉及他的利益;甚至如果你们双方都被命令这样做,你们将互相拥有诉权。
ad auctoritatem scribentis hoc quoque pertinet, cum quis iussit in municipio imagines poni: nam si non honoris municipii gratia id fecisset, sed sua, actio eo nomine nulli competit.
这也属于书写者的权威:当有人命令在自治市设立其肖像时。 因为如果他这样做不是为了自治市的荣誉,而是为了他自己的荣誉,那么任何人均不得以此名义提起诉讼。
itaque haec Quinti Mucii scriptura: 'liberi mei ibi sunto, ubi eos mater sua esse uolet' nullam obligationem parit, sed ad auctoritatem defuncti conseruandam id pertinebit, ut ubi iusserit ibi sint.
因此,昆图·穆修斯的这段书写:‘我的孩子们应当留在其母亲希望他们留的地方’不产生任何义务,但它涉及维护死者的权威,使得他们留在死者所命令的地方。
nec tamen semper uoluntas eius aut iussum conseruari debet, ueluti si praetor doctus sit non expedire pupillum eo morari, ubi pater iusserit, propter uitium, quod pater forte ignorauit in eis personis esse, apud quas morari iussit.
然而,死者的意愿或命令并不总是应当予以维护,例如,如果裁判官得知被监护人留在父亲所命令的地方是不利的,这是因为在父亲命令其留下的那些人身上存在着父亲可能不知道的缺陷。
si autem pro cibariis eorum in annos singulos aurei decem relicti sint, siue hoc sermone significantur, apud quos morari mater pupillos uoluerit, siue ita acceperimus hunc sermonem, ut ipsis filiis id legatum debeatur, utile erit: et magis enim est, ut prouidentia filiorum suorum hoc fecisse uideatur.
但是,如果每年为他们的伙食费遗赠了十个奥里斯金币,无论这一表述是指母亲希望被监护人留下的那些人,还是我们这样理解这一表述,即该遗赠应当归属于孩子们自己,它都是有效的。 因为更妥当的是,他被视为是出于对子女的关怀而这样做的。
et in omnibus, ubi auctoritas sola testatoris est, neque omnimodo spernenda neque omnimodo obseruanda est.
并且,在仅存在遗言人权威的一切情况下,既不应完全蔑视,也不应完全遵守。
sed interuentu iudicis haec omnia debent, si non ad turpem causam feruntur, ad effectum perduci.
而是通过裁判官的介入,只要这些内容不是指向不道德的目的,都应当使之实现。

词汇与语法注释

  1. 33.1.7.prdamnas esto — “damnas esto”是表示惩罚或义务的公式化用语(damnatio),意为“应当负有义务”,用以对继承人施加遗嘱上的给付义务。在此处,“heres meus”为主语。
  2. 33.1.7.prnihil est, quod ex testamento agere possit — 动词“agere”在法律意义上指“提起诉讼”。“possit”的主语是不定代词,而“nihil est quod... possit”(带有特征特性的虚拟语气)表达了整体的否定,意为“绝无可能根据该遗嘱提起诉讼”。
  3. 33.1.7.praliter atque si coherede tibi dato idem scripsero — 短语“aliter atque si”是一个比较表达,意为“与……的情形不同”。“coherede tibi dato”是由带与格代词“tibi”的名词“coheres”和分词“datus”组成的夺格独立结构(“在给予你共同继承人的情况下”),起到条件从句的作用。
  4. 33.1.7.pret magis enim est, ut prouidentia filiorum suorum hoc fecisse uideatur — 无人称表达“magis est ut”意为“更合理的是……”或“更可能的是……”。“uideatur”的主语是省略的“testator”(遗言人),即“他更有可能被视为是出于对子女的关怀而这样做的”。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §33.1.7.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:33.1.7.pr

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。