Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §32.0.37.4-32.0.37.7

嫁妆返还协议、规避性遗赠与信托遗赠效力

第 4859 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本章节涉及再婚时嫁妆返还的协议、遗嘱补遗关于寄托金的证据效力、以报酬名目规避法律的遗赠之无效,以及对于生存期间被解放奴隶之子女的信托遗赠效力。

[SCAEUOLA libro octauo decimo digestorum. ] §32.0.37.4Nuptura duobus filiis suis, quos ex priore marito habebat, mandauit, ut uiginti, quae doti dabat, stipularentur in omnem casum, quo solui posset matrimonium, ut etiam alterutri ex his tota dos soluatur: constante matrimonio uno ex filiis mortuo uxor per epistulam petit a superstite filio, uti quandoque partem dimidiam dumtaxat dotis exigeret et ea contentus erit, alteram autem partem apud maritum eius remanere concedat.
一名即将再婚的妇女委托她与前夫所生的两个儿子,就她作为嫁妆给出的二十进行约定(口头答允),以防婚姻可能解除的任何情况,从而使全部嫁妆甚至可以支付给他们中的任何一人。 在婚姻存续期间,其中一个儿子去世,妻子通过信件请求幸存的儿子,在未来任何时候仅要求嫁妆的一半并满足于此,而允许另一半留在其丈夫处。
quaesitum est postea in matrimonio muliere defuncta, an maritus, si de tota dote conueniatur a filio, doli mali exceptione se tueri possit et an ultro ex causa fideicommissi actio ei competit, ut de parte obligationis accepto ei feratur.
此后,在该妇女于婚姻存续期间去世后,现问,如果丈夫被该儿子起诉请求全部嫁妆,他是否可以用恶意抗辩进行自我保护,以及他是否可以基于信托遗赠进一步享有诉权,以便就该部分债务获得免除。
respondit et exceptionem utilem fore et ultro ex fideicommisso peti posse.
回答:抗辩是有效的,且可以基于信托遗赠进一步进行请求。
idem quaerit, an de reliqua dimidia parte mandati actio utilis sit heredibus mulieris aduersus filium eius.
同一人问,对于剩余的一半,该妇女的继承人是否对该儿子享有委任诉权。
respondit secundum ea quae proponerentur, maxime post litteras ad filium scriptas non fore utilem.
回答:根据所陈述的事实,尤其是在给儿子写了信之后,该诉权是不适用的。
CLAUDIUS: quoniam in his expressit, ut contentus esset partis dimidiae dotis.
克劳狄乌斯:因为她在这些信件中表明他应当满足于嫁妆的一半。
quibus uerbis satis fideicommissum filio relinqui placuit.
大家认为这些话语足以使信托遗赠留给该儿子。
§32.0.37.5Codicillis ita scripsit: Βούλομαι πάντα τὰ ὑποτεταγμένα κύρια εἶναι.
他在遗嘱补遗中写道:“我希望以下所附的一切均有效。
Μαξίμῳ τῷ κυρίῳ μου δηνάρια μύρια πεντακισχίλια, ἅτινα ἔλαβον παρακαταθήκην παρὰ τοῦ θείου αὐτοῦ Ἰουλίου Μαξίμου, ἵνα αὐτῷ ἀνδρωθέντι ἀποδώσω, ἃ γίνονται σὺν τόκῳ τρία μύρια, ἀποδοθῆναι αὐτῷ βούλομαι· οὕτω γὰρ τῷ θείῳ αὐτοῦ ὤμοσα'.
我希望向我的主人马克西穆斯返还一万五千第纳尔,这是我从他的叔叔尤利乌斯·马克西穆斯处收到的寄托物,以便在他成年时归还他,连同利息共计三万第纳尔;因为我曾向他的叔叔这样发誓。
quaesitum est, an ad depositam pecuniam petendam sufficiant uerba codicillorum, cum hanc solam nec aliam ullam probationem habeat.
”现问,在既无其他任何证据、仅有此项证据的情况下,遗嘱补遗的字句是否足以请求返还寄托的钱财。
respondit: ex his quae proponerentur, scilicet cum iusiurandum dedisse super hoc testator adfirmauit, credenda est scriptura.
回答:根据所陈述的事实,即既然遗言人确认他曾就此事宣誓,该字句应当予以相信。
§32.0.37.6Titia honestissima femina cum negotiis suis opera Callimachi semper uteretur, qui ex testamento capere non poterat, testamento facto manu sua ita cauit: Τιτία διεθέμην καὶ βούλομαι δοθῆναι Καλλιμάχῳ μισθοῦ χάριν δηνάρια μύρια: quaero, an haec pecunia ex causa mercedis ab heredibus Titiae exigi possit.
蒂蒂娅是一位极高尚的妇女,由于她在事务中总是得到卡里马科斯的协助,而卡里马科斯无法通过遗嘱获得遗产,她便亲手立下遗嘱,作此规定:“我,蒂蒂娅,已作处分并希望因报酬之故给予卡里马科斯一万第纳尔。 ”我问,该笔钱财是否可以基于报酬原因而向蒂蒂娅的继承人请求。
respondi non idcirco quod scriptum est exigi posse in fraudem legis relictum.
回答:不能因为如此书写就可以请求,因为这是为了规避法律而留下的。
§32.0.37.7Ex his uerbis testamenti: 'omnibus, quos quasue manumisi manumiseroue siue his tabulis siue quibuscumque aliis, filios filiasue suos omnes concedi uolo' quaesitum est, an his, quos uiuus manumississet, debeantur filii.
依据遗嘱的如下字句:“对于我已解放或将要解放的所有男女奴隶,无论是通过本遗嘱书还是其他任何书面文件,我希望其所有的儿子和女儿均被让与。 ”现问,对于他在生存期间解放的奴隶,是否应当向他们给付子女。
respondit his quoque, quos quasue ante testamentum factum manumississet, filios filiasue ex causa fideicommissi praestari oportere.
回答:即使是对于在立遗嘱之前他已解放的男女奴隶,也应当基于信托遗赠向他们提供其儿子或女儿。

词汇与语法注释

  1. 32.0.37.4doli mali exceptione — “恶意抗辩”(exceptio doli mali)。罗马法中的一种衡平抗辩,被告用以主张原告的主张尽管在形式上符合法律,但违反了衡平或诚信原则。在本案中,儿子违反母亲生前的指示请求全部嫁妆的行为被认定为构成恶意。
  2. 32.0.37.4accepto ei feratur — “确认为已收到(债务免除)”。“accepto ferre”是罗马法中的技术术语,指即使实际上未收到款项,也将其记录或声明为已收到,从而消灭(免除)债务的行为(acceptilatio)。在此指丈夫要求免除一半嫁妆债务的诉权。
  3. 32.0.37.5Βούλομαι πάντα τὰ ὑποτεταγμένα κύρια εἶναι — 意为“我希望以下所附的一切均有效”。这一希腊语表述反映了在古典罗马法下,用希腊语书写的信托遗赠(fideicommissa)字句亦被承认具有法律效力的历史事实。
  4. 32.0.37.6in fraudem legis relictum — 意为“作为规避法律(脱法行为)而留下的”。由于卡里马科斯在法律上无权直接通过遗嘱接受财产,企图将给他的遗赠改称为“报酬”(μισθοῦ χάριν)以规避法律的行为,被认定具有规避法律的目的(in fraudem legis)而归于无效。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §32.0.37.4-32.0.37.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:32.0.37.4-32.0.37.7

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。