Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §31.0.87.pr-31.0.87.4

粮食券信托遗赠与利息及生前赠与效力

第 4816 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本篇讨论了粮食券信托遗赠的交付内容、未成年人利息与迟延履行的关系、受托人之间的替代设定、为规避不孝遗嘱之诉而进行的生前赠与的撤销,以及在考量过度赠与时法尔西迪亚法的适用与否。

[IDEM libro quarto decimo responsorum.
[同上,出自《答辩录》第十四卷。
] §31.0.87.prTitia Seio tesseram frumentariam comparari uoluit post diem trigesimum a morte ipsius.
] 提蒂娅希望在自己死后第三十天给塞尤斯购买一张粮食券。
quaero, cum Seius uiua testatrice tesseram frumentariam ex causa lucratiua habere coepit nec possit id quod habet petere, an ei actio competat.
我问,既然在遗言人生前,塞尤斯已基于无偿原因取得并开始占有该粮食券,而无法请求其已经占有的物,他是否享有诉权。
Paulus respondit ei, de quo quaeritur, pretium tesserae praestandum, quoniam tale fideicommissum magis in quantitate quam in corpore consistit.
保罗回答道:应当给问题中的当事人支付该粮食券的价金,因为此类信托遗赠更多地在于数量而非特定物。
§31.0.87.1Usuras fideicommissi post impletos annos uiginti quinque puellae, ex quo mora facta est, deberi respondi.
我回答道:信托遗赠的利息,在女孩满二十五岁之后,应当自履行迟延发生之时起支付。
quamuis enim constitutum sit, ut minoribus uiginti quinque annis usurae omnimodo praestentur, tamen non pro mora hoc habendum est, quam sufficit semel interuenisse, ut perpetuo debeantur.
因为虽然规定对于二十五岁以下的人应当无条件支付利息,但这不应当被视为迟延,而对于迟延来说,只要发生一次就足以使其利息永久产生。
§31.0.87.2Seia libertis suis fundum legauit fideique eorum ita commisit: 'fidei autem uestrae, Uere et Sapide, committo, ne eum fundum uendatis eumque qui ex uobis ultimus decesserit, cum morietur, restituat Symphoro liberto meo et Successori et Beryllo et Sapido, quos infra manumisi, quiue ex his tunc superuiuent'.
塞亚向其释放自由人遗赠了一块土地,并如此托付他们的信托:“然而,维鲁斯和萨皮杜斯,我托付给你们的信托:不要卖掉那块土地,你们中最后去世的人,在临终时应当将其返还给我的释放自由人辛福鲁斯、苏克塞索尔、贝里卢斯和萨皮杜斯(我已在下文中释放了他们),或者他们中届时生存的人。
quaero, cum nec in prima parte testamenti, qua fundum praelegauit, eos substituit, in secunda tamen adiecerit uerbum 'qui ultimus decesserit', an pars unius defuncti ad alterum pertineret.
”我问,由于在遗言人预先遗赠该土地的遗嘱第一部分中,她并未让受托人互为替代,但在第二部分中却加入了“最后去世的人”这一词句,已故一人的份额是否属于另一人。
Paulus respondit testatricem uideri in eo fideicommisso, de quo quaeritur, duos gradus substitutionis fecisse, unum ut is, qui ex duobus prior morietur, alteri restitueret, alterum ut nouissimus his restitueret, quos nominatim postea enumerauit.
保罗回答道:遗言人似乎在问题所涉的信托遗赠中设定了两个层级的替代:其一为两人中先去世的人向另一人返还,其二为最后生存的人向她随后具名列举的人返还。
§31.0.87.3Imperator Alexander Augustus Claudiano Iuliano praefecto urbi. 'Si liquet tibi, Iuliane carissime, auiam interuertendae inofficiosi querellae patrimonium suum donationibus in nepotem factis exinanisse, ratio deposcit id, quod donatum est, pro dimidia parte reuocari'.
皇帝亚历山大·奥古斯都致城市长官克劳迪亚努斯·朱利安努斯:“亲爱的朱利安努斯,如果向你查明,祖母为了规避‘不孝遗嘱之诉’,通过向孙子赠与而耗尽了其财产,正义要求所赠之物应当在二分之一的比例内予以撤销。
§31.0.87.4Lucius Titius cum haberet quinque liberos, uniuersos emancipauit et in unum filium Gaium Seium amplissimas facultates donationibus contulit et modicum sibi residuum seruauit et uniuersos liberos cum uxore scripsit heredes: in eodem testamento duas possessiones, quas retinuerat, eidem Gaio Seio praelegauit et ab eo petit, ut ex reditibus praediorum, quae uiuus ei donauerat, Maeuiae filiae tot aureos daret, item alteri fratri alios tot: conuentus a Maeuia sorore sua legem Falcidiam implorat.
” 卢修斯·提修斯有五个孩子,他将他们全部解放,并通过赠与将极丰厚的资产给予了一个儿子盖尤斯·塞尤斯,自己仅保留了微薄的残余,并指定所有的孩子与妻子为继承人。 在同一遗嘱中,他将自己保留的两处房产预先遗赠给该盖尤斯·塞尤斯,并请求他从其生前赠与给他的土地收益中,给其作为继承人的女儿麦维娅若干金币,给另一个兄弟同样若干金币。 被其姐妹麦维娅起诉后,他请求适用法尔西迪亚法。
quaero, cum sanctissimus imperator, ut supra scriptum est, contra uoluntatem donantis ea quae donata sunt reuocari praeceperit, an Gaius Seius compellendus sit secundum uoluntatem patris ex donationibus fideicommissum praestare heredi sororis.
我问:既然如上所述,神圣的皇帝已下令违背赠与人的意愿撤销已赠与的财产,盖尤斯·塞尤斯是否应当根据父亲的意愿,从赠与财产中向作为继承人的姐妹履行信托遗赠。
Paulus respondit post litteras imperatoris nostri dubitari non oportere, quin in hac quoque specie, de qua quaeritur, subueniendum sit liberis, quorum portio in unum filium donationibus collatis imminuta est, praesertim cum imperator noster contra uoluntatem patris subuenerit, in proposita autem causa etiam uoluntas patris pro his qui fideicommissum petunt intercedit.
保罗回答道:在我们皇帝的信函之后,不应怀疑在问题所涉的这一案件中,亦应当救济那些因财产集中赠与给一个儿子而导致份额减少的孩子们;尤其是因为,我们的皇帝是在违背父亲意愿的情况下给予救济,而在本案中,甚至父亲的意愿也是为了支持请求信托遗赠的人而介入。
sed si Falcidia lex intercedat, fideicommissa in solidum esse praestanda propter immodicarum donationum rationem.
但是,即便法尔西迪亚法介入,由于对过度赠与的考量,信托遗赠也应当全额履行。

词汇与语法注释

  1. 31.0.87.prex causa lucratiua — 基于罗马法中“同一人不能因两个无偿原因取得同一特定物”的原则,已基于无偿原因占有某物者通常无法再通过遗赠请求该物。然而,此处判断粮食券(tessera frumentaria)的本性在于数量或价值(quantitas)而非特定物(corpus),因此作为例外,受遗赠人有权请求该券的价金。
  2. 31.0.87.1tamen non pro mora hoc habendum est — 虽然二十五岁以下的未成年人享有无需证明迟延即可获得利息的优遇,但这不应与法律上的履行迟延(mora)同等看待。若视同迟延,则根据迟延“发生一次即具持续性”的特征,利息在满二十五岁后仍将自动延续。保罗否定了这一点,指出满二十五岁后必须重新发生现实的迟延,利息才会产生。
  3. 31.0.87.2qui ultimus decesserit — 从“最后去世的人”这一表述中,保罗解读出两层替代(substitutio)意图。第一层是在共同受托人之间,先死者的份额转归(返还)给后死者;第二层是最后生存的人将财产返还给指定的释放自由人。这一解构证成了先死者的份额可以归入后死者持分之中的结论。
  4. 31.0.87.4heredi sororis — 虽然在语法上可直译为“姐妹的继承人”,但在本案语境中,“heredi”与“sororis”为同格关系,意指“作为继承人的姐妹”(即麦维娅)。这与前文中麦维娅作为共同继承人亲自提起诉讼、请求信托遗赠的背景相契合。
  5. 31.0.87.4legem Falcidiam — 塞尤斯企图请求适用法尔西迪亚法以扣减信托遗赠。然而,由于父亲生前通过向其进行过度赠与而耗尽了财产,这些赠与必须被纳入计算(“过度赠与的考量”)。因此,塞尤斯无法主张法尔西迪亚法的扣减,而必须全额(in solidum)履行该信托遗赠。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §31.0.87.pr-31.0.87.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:31.0.87.pr-31.0.87.4

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。