Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §31.0.82.pr-31.0.82.2

未到期债务的遗赠请求权与对他人奴隶的遗赠

第 4811 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本节论述了债务人在到期日前将债务遗赠给债权人时债权人请求全额的权利,并阐明了向他人奴隶进行的遗赠其有效性应以奴隶自身的人格为基础进行判断。

[IDEM libro decimo quaestionum.
[同人,出自《法律问题集》第十卷。
] §31.0.82.prDebitor decem legauit creditori, quae ei post annum sub pignore debebat.
] 债务人向债权人遗赠了十个单位,这是他原本应在一年后附带抵押权偿还给债权人的。
non, ut quidam putant, medii temporis tantum commodum ex testamento debetur, sed tota decem peti possunt: nec tollitur petitio, si interim annus superuenerit: nam sufficit, quod utiliter dies cessit.
并不像某些人所认为的那样,根据遗嘱仅应给付中间期间的利益,而是可以请求全部的十个单位;在此期间即使一年届满,请求权也不消灭,因为权利发生之日已有效届至便已足够。
quod si uiuo testatore annus superueniat, dicendum erit inutile effici legatum, quamquam constiterit ab initio.
但如果一年是在遗言人活着的时候届满的,则必须认为该遗赠归于无效,尽管它最初是成立的。
sic et in dote praelegata responsum est totam eam ex testamento peti posse.
同样,对于预先遗赠的嫁妆,也有解答认为可以根据遗嘱请求其全部。
alioquin secundum illam sententiam si interusurium tantum est in legato, quid dicemus, si fundus legatus sit ex die debitus? nam nec pecunia peti potest, quae non est legata, nec pars fundi facile inueniretur, quae possit pro commodo peti.
否则,按照那种观点,如果遗赠中仅包含中间利息,那么若遗赠的是一个自特定日期起届期应付的土地,我们又该怎么说呢? 因为既不能请求未被遗赠的金钱,也难以找出可以作为利益予以请求的土地的一部分。
§31.0.82.1Si Primo et Secundo et Tertio heredibus institutis sic legata dentur: 'si mihi Primus heres non erit, Secundus Titio decem dato: si Secundus mihi heres non erit, Primus Seio fundum Tusculanum dato', utrisque omittentibus hereditatem Primo et Secundo quaerebatur, substituti, quos eis dederat, an et cui legata praestare debent? ab utroque substituto legata debentur.
如果普里穆斯、塞昆杜斯和特尔蒂乌斯被指定为继承人,且遗赠以如下方式给予:“如果普里穆斯不成为我的继承人,塞昆杜斯应给提蒂乌斯十个单位;如果塞昆杜斯不成为我的继承人,普里穆斯应给塞尤斯图斯库鲁姆的土地”,若普里穆斯和塞昆杜斯双双放弃继承,人们提出疑问:为他们指定的替补继承人是否应当履行遗赠,以及向谁履行? 双方的替补继承人都应当履行遗赠。
§31.0.82.2Seruo alieno posse rem domini legari Ualens scribit: item id quod domino eius pure debetur.
瓦伦斯写道,可以将主人的财产遗赠给他人的奴隶;同样,也可以遗赠无条件欠其主人的债务。
cum enim seruo alieno aliquid in testamento damus, domini persona ad hoc tantum inspicitur, ut sit cum eo testamenti factio, ceterum ex persona serui constitit legatum.
因为当我们通过遗嘱将某物给予他人的奴隶时,对主人人格的考量仅限于与其具有遗嘱能力这一点,而在其他方面,遗赠则是根据奴隶的人格而成立的。
et ideo rectissime Iulianus definit id demum seruo alieno legari posse, quod ipse liber factus capere posset.
因此,尤里安非常正确地界定道,只有在奴隶本人获得自由后能够取得的财物,才可以遗赠给该他人的奴隶。
calumniosa est enim illa adnotatio posse legari seruo et quamdiu seruiat: nam et hoc legatum ex persona serui uires accipit: alioquin et illud adnotaremus esse quosdam seruos, qui, licet libertatem consequi non possunt, attamen legatum et hereditatem possunt adquirere domino.
因为那种认为“在奴隶维持奴役身份的期间内可以对其进行遗赠”的注记是诡辩的;因为这种遗赠也是从奴隶的人格中获得效力的。 否则,我们也将不得不注记,存在某些奴隶,他们虽然无法获得自由,但仍能为主人取得遗赠和遗产。
ex illo igitur praecepto, quod dicimus serui inspici personam in testamentis, dictum est seruo hereditario legari posse.
因此,基于我们在遗嘱中考虑奴隶人格的这一规则,有论者认为也可以向遗产奴隶进行遗赠。
ita non mirum, si res domini et quod ei debetur seruo eius pure legari possit, quamuis domino eius non possent haec utiliter legari.
所以,如果主人的财产以及欠主人的债务可以无条件地遗赠给其奴隶,即便这些财产不能有效地遗赠给主人自己,这也是不足为奇的。

词汇与语法注释

  1. §31.0.82.prdies cessit — 术语 “dies cedere”(权利发生日届至)是指受遗赠人取得对遗赠的期待权或既得权益的时间。与 “dies uenire”(请求履行期届至)不同,它通常在遗言人死亡时发生。在本案中,由于遗言人在一年期限届满前死亡,因此被认为“权利发生之日已有效届至”(utiliter dies cessit),此后即使期限届满,请求权也不会消灭。
  2. §31.0.82.printerusurium — 指因未到期债务而由债务人获得的中期利息(相当于至期日前的利息)。在债务人向债权人进行的期前遗赠中,某些学说认为仅“中间利息”是遗赠标的,而保罗对此反驳道:如果像土地这样的特定物被附期限遗赠,从中很难分割出金钱上的“中间利息”,因而该学说不能成立。
  3. §31.0.82.2ex persona serui — 在向他人的奴隶进行遗赠时,遗嘱能力(testamenti factio)的存在与否以主人的人格为标准进行考量(domini persona inspicitur),但遗赠本身的有效性与效力则是“基于奴隶的人格”(ex persona serui)成立。因此,如果奴隶本人在未来获得自由时无法取得该物(例如法律禁止取得之物),则不能向该奴隶进行遗赠。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §31.0.82.pr-31.0.82.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:31.0.82.pr-31.0.82.2

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。