Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §31.0.66.pr-31.0.66.7

同一物重复遗赠的效力与继承人的履行义务

第 4793 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

法学家分析了重复遗赠同一土地或奴隶的法律效力,探讨了受遗赠人的权利、继承人的履行义务以及地役权和埋葬行为对此产生的影响。

[IDEM libro septimo decimo quaestionum.
[同前,于《问题集》第十七卷。
] §31.0.66.prMacuius fundum mihi ac Titio sub condicione legauit, heres autem eius eundem sub eadem condicione mihi legauit.
] 梅维乌斯在附有条件的情况下将一块土地遗赠给我和提求斯,而他的继承人又在相同的条件下将同一块土地遗赠给我。
uerendum esse Iulianus ait, ne existente condicione pars eadem ex utroque testamento mihi debeatur.
尤里安认为,应当担心的是,如果条件成就,同一份份额是否应当根据两份遗言而都归属于我。
uoluntatis tamen quaestio erit: nam incredibile uidetur id egisse heredem, ut eadem portio bis eidem debeatur, sed nerisimile est de altera parte eum cogitasse.
然而,这将是一个意图的问题;因为继承人似乎难以置信会做出使同一份额两次归属于同一人的行为,但他很可能是考虑到了另一半份额。
sane constitutio principis, qua placuit eidem saepe legatum corpus non onerare heredem, ad unum testamentum pertinet.
诚然,规定向同一人重复遗赠特定物并不加重继承人负担的皇帝宪令,仅适用于单份遗赠。
debitor autem non semper quod debet iure legat, sed ita, si plus sit in specie legati: si enim idem sub eadem condicione relinquitur, quod emolumentum legati futurum est?
另一方面,债务人并不总是能合法地遗赠其所欠之物,而只有在遗赠的形态中存在更多利益时才可以;因为如果在相同的条件下留下了相同的物,那么该遗赠还有什么利益可言呢?
§31.0.66.1Duorum testamentis pars fundi, quae Maeuii est, Titio legata est: non ineleganter probatum est ab uno herede soluta parte fundi, quae Maeuii fuit, ex alio testamento liberationem optingere, neque postea parte alienata reuocari actionem semel extinctam.
根据两人的遗嘱,一块属于梅维乌斯的土地的份额被遗赠给提求斯。 已被不无优雅地认定:在一方继承人给付了曾属于梅维乌斯的土地份额后,另一份遗嘱下的债务也随之免除;且此后即使该份额被转让,一度消灭的诉权也不会重新恢复。
§31.0.66.2Sed si pars fundi simpliciter, non quae Maeuii fuit, legetur, solutio prior non peremit alteram actionem, atque etiam hanc eandem partem aliquo modo suam factam poterit alter heres soluere; neque plures in uno fundo dominium iuris intellectu, non diuisione corporis optinent.
但如果是单纯地遗赠土地的某一份额,而不是指定曾属于梅维乌斯的份额,则先前的给付并不消灭另一份诉权,且另一方继承人也能够通过某种方式使该同一份额成为自己的财产并予以给付;因为数人对同一块土地拥有所有权,是基于法律上的拟制,而非物理上的分割。
§31.0.66.3Non idem respondetur, cum duobus testamentis generatim homo legatur: nam qui soluente altero legatarii factus est quamuis postea sit alienatus, ab altero herede idem solui non poterit: eademque ratio stipulationis est.
当通过两份遗嘱概括地遗赠一个奴隶时,所给出的回答却不相同:因为在一方给付后已成为受遗赠人财产的奴隶,即使此后被转让,另一方继承人也无法给付同一个奴隶;口头协定的道理也是相同的。
hominis enim legatum orationis compendio singulos homines continet utque ab initio non consistit in his qui legatarii fuerunt, ita frustra soluitur cuius dominium postea legatarius adeptus est, tametsi dominus esse desinit.
因为对奴隶的遗赠通过简练的措辞包含了各个具体的奴隶,正如从一开始遗赠就不存在于那些已属于受遗赠人的奴隶身上一样,对于受遗赠人其后获得其所有权的奴隶,即使他不再是所有者,对其进行给付也是徒劳的。
§31.0.66.4In fundo legato si heres sepelierit, aestimatio referenda erit ad totum pretium fundi, quo potuit ante sepulturam aestimari: quare si fuerit solutus, actionem adhuc ex testamento propter locum alienatum durare rationis est.
在被遗赠的土地上,如果继承人埋葬了他人,则评估额应参照该土地在埋葬前所能评估的全部价格;因此,即使该土地已被给付,因该处土地已被转让,遗嘱之诉仍应继续存在,这是合乎法理的。
§31.0.66.5Eum, qui ab uno ex heredibus, qui solus oneratus fuerat, litis aestimationem legatae rei abstulit, postea codicillis apertis ab omnibus heredibus eiusdem rei relictae dixi dominium non quaerere: eum enim, qui pluribus speciebus iuris uteretur, non saepius eandem rem eidem legare, sed loqui saepius.
我说过,某人若已从单独承担义务的一位继承人处获得了遗赠物的诉讼估价额,即使此后遗嘱补遗被打开而得知所有继承人都留下了该同一物,他也不会获得该物的所有权;因为对于享有多种法律形式的人,遗嘱人并非多次向其遗赠同一物,而只是多次提及。
§31.0.66.6Fundo legato si usus fructus alienus sit, nihilo minus petendus est ab herede: usus fructus enim etsi in iure, non in parte consistit, emolumentum tamen rei continet: enimuero fundo relicto ob reliquas praestationes, quae legatum sequuntur, agetur, uerbi gratia si fundus pignori datus uel aliena possessio sit.
在被遗赠的土地中,如果用益权属于他人,则仍须向继承人请求该用益权;因为用益权虽然存在于法律权利中而非物理份额中,但它仍包含了物的实质利益;事实上,在土地被遗留的情形下,可以就伴随遗赠的其他给付提起诉讼,例如该土地已被质押或由他人占有。
non idem placuit de ceteris seruitutibus.
关于其他地役权,并未通过相同的决定。
sin autem res mea legetur mihi, legatum propter istas causas non ualebit.
然而,如果是我的物被遗赠给我,遗赠不会因为这些原因而有效。
§31.0.66.7A municipibus heredibus scriptis detracto usu fructu legari proprietas potest, quia non utendo possunt usum fructum amittere.
被指定为继承人的自治市可以在扣除用益权的情况下遗赠所有权,因为他们可能因不使用而失去该用益权。

词汇与语法注释

  1. 31.0.66.pruerendum esse ... ne ... mihi debeatur — 表达担忧的句式(uerendum ne...)中,后面接虚拟式(此处为 debeatur)。非人称动名词结构 uerendum esse 与 ne 引导的从句结合,意为“令人担忧的是……”或“恐怕……”。
  2. 31.0.66.preum — 在“de altera parte eum cogitasse”这一短语中,代词“eum”指代前文紧邻语境中的“继承人(heredem)”。
  3. 31.0.66.1ab uno herede soluta parte fundi — 由夺格名词与夺格过去分词构成的夺格绝对结构。在此表示其中一方继承人已经给付土地份额这一原因或条件。
  4. 31.0.66.4propter locum alienatum — 介词 propter 后接名词和过去性被动分词的结构。字面意思是“由于被转让的土地”,但在语义上表示“由于该处土地已被转让(用于墓地而成为不可转让物)这一事实”(即主导分词结构,类似于 'ab urbe condita' 的用法)。
  5. 31.0.66.6res mea legetur mihi — 拼写“legetur”是抄本变体,等同于条件从句中的虚拟式现在时“legatur”(或陈述式将来时)。根据罗马法,将已经是受遗赠人所有的财产遗赠给该受遗赠人(自己所有物之遗赠)在原则上是无效的。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §31.0.66.pr-31.0.66.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:31.0.66.pr-31.0.66.7

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。