[IDEM libro octauo institutionum. ] §30.1.114.prFilius familias miles uel ueteranus licet sine testamento decedat, potest fideicommittere a patre, quia etiam testamentum facere potest.
[同上,《法学阶梯》第八卷] 家子身份的士兵或退役军人,即使无遗言死亡,也可以向其父亲设定信托,因为他们也有权制作遗嘱。
§30.1.114.1Si libertus ab intestato decesserit, a patrono potest usque ad partem debitam fideicommissum relinquere, quia, si testamentum faceret, licebat ei partem debitam solam relinquere.
如果解放自由人无遗言死亡,他可以向其保护人设定信托,直至法定应得份额,因为如果他制作遗嘱,他也被允许仅给保护人留下法定应得份额。
§30.1.114.2Qui intestato decedit et scit bona sua ad fiscum peruentura uacantia, fidei fisci committere potest.
无遗言死亡且知悉其财产将作为无主财产归属于国库的人,可以向国库设定信托。
§30.1.114.3Apud Marcellum libro duodecimo digestorum talis quaestio agitatur.
马尔切鲁斯在《学说汇纂》第十二卷中探讨了这样一个问题。
quidam ab eo cui fundum legauerat fideicommisserat, ut eum fundum post mortem suam restitueret Sempronio: eiusdem legatarii fidei commisserat, ut Titio daret centum: quaeritur quid iuris sit.
某人向他曾遗赠土地的受遗赠人设定信托,要求该受遗赠人在其死后将该土地归还给塞姆普罗尼乌斯;他又向同一受遗赠人设定信托,要求其给付提修斯一百。 现问其法律效果如何。
et ait Marcellus, si Titio testator centum ex fructibus, quos uiuus legatarius perceperit, reliquerit et legatarius post tantum temporis decessisset, ut ex fructibus centum fierent, Titium centum accepturum: si post acceptum legatum confestim decessisset legatarius, Titii fideicommissum extingui, quia placet non plus posse rogari quem restituere quam quantum ei relictum est.
马尔切鲁斯认为,如果遗嘱人向提修斯遗赠的一百是来自受遗赠人生前所收取的孳息,且受遗赠人是在经过了足够产生一百孳息的长时间后才去世的,则提修斯将获得这一百;但如果受遗赠人在接受遗赠后立即去世,则提修斯享有的信托归于消灭,因为人们公认,任何人被要求归还的数额不得超过其被遗赠的数额。
§30.1.114.4Sed si Titii fideicommissum non est in tempus mortis legatarii collatum, ait Marcellus confestim fideicommissum Titio dandum, sed cautione exacta quanto amplius ceperit reddi: quam cautionem ita committi, si prius legatarius decesserit, quam ex fructibus centum perciperet.
但如果向提修斯设定的信托并未被推迟至受遗赠人去世之时,马尔切鲁斯认为,该信托应当立即给付给提修斯,但必须要求其提供担保,保证退还任何超出受遗赠人所获数额的部分;这一担保在受遗赠人未从孳息中收取满一百便去世时被执行。
sed uix est, ut legatarium ex reditibus uoluit ante dare, quam fructus legatarius percepisset: certe erit legatarius audiendus, si uelit totum fundum praestare, si de restituendo cauetur: absurdum enim est de suo eum praestare centum, maxime si fundus centum uel non multo pluris est: quo iure utimur.
但是,遗嘱人几乎不可能希望受遗赠人在其实际收取孳息之前就从收益中给付;当然,如果受遗赠人愿意在提供返还担保的前提下交出整块土地,他的要求应当予以支持;因为要他自掏腰包给付一百是荒谬的,尤其是当该土地仅值一百或者不比一百多出多少时。 我们目前适用的正是这一法律。
§30.1.114.5Si quid alicui licite fuerit relictum uel ius aliud, quod ipse quidem propter corporis sui uitium uel propter qualitatem relicti uel aliam quamcumque probabilem causam habere non potuit, alius tamen hoc habere potuit: quanti solet comparari, tantam aestimationem accipiet.
如果某物或其他权利被依法留给某人,而他本人由于自身的身体缺陷、遗留物的性质或任何其他正当理由无法拥有,但其他人却可以拥有,则他应当获得其评估价值,即该物通常以多少价格购得。
§30.1.114.6Ut quis heredem instituat aliquem, rogari non potest: plane senatus censuit perinde habendum, atque si rogasset hereditatem restitui.
任何人不得被请求指定某人为其继承人;但显而易见,元老院已决议,此事应当被视为如同他请求归还继承财产一样处理。
§30.1.114.7Quid ergo, si heres post mortem suam rogatus fuerit hereditatis suae partem quartam restituere? uerius esse existimo, quod et Scaeuola notat et Papirius Fronto scribit, ualere fideicommissum, atque si de hereditate sua restituenda rogatus esset: et eatenus restituenda est, quatenus hereditas testatoris patitur, secundum uolgarem formam iuris.
那么,如果继承人被请求在其死后归还其继承财产的四分之一,情况又将如何? 我认为,正如斯卡埃沃拉所注和帕皮里乌斯·弗龙托所写的那样,更正确的观点是,该信托是有效的,如同他被请求归还其继承财产一样;且应当在遗嘱人的继承财产所允许的限度内予以归还,这符合法律的一般形式。
§30.1.114.8Sed si liberos suos emancipare rogatus fuerit, non cogitur hoc facere: potestas enim patria inaestimabilis est.
但如果他被请求解放自己的子女,他并不被迫这样做;因为家父权是无法估量的。
§30.1.114.9Aedes destruendae neque legari neque per fideicommissum relinqui possunt: et ita senatus censuit.
应当拆除的房屋既不能被遗赠,也不能通过信托留出;元老院亦如此决议。
§30.1.114.10Si fideicommissum relictum fuerit seruo alieno sine libertate et ad libertatem peruenerit, dicendum est posse eum admitti ad capiendum.
如果向他人的奴隶设定了信托但未给予其自由,而该奴隶随后获得了自由,应当认为他可以被准予取得该信托。