Humanitext Reader

유스티니아누스 1세 · 학설휘찬 §30.1.114.pr-30.1.114.10

무언유언 사망 시의 신탁유증과 수탁자

9271개 구절 중 4711번째 · 라틴어

요약

가자, 해방자유인, 국고 등에 대한 신탁유증의 유효성과, 수증자의 사망 또는 유증 대상의 성질에 따른 구체적인 신탁유증의 법적 쟁점들을 논하고 있다.

[IDEM libro octauo institutionum. ] §30.1.114.prFilius familias miles uel ueteranus licet sine testamento decedat, potest fideicommittere a patre, quia etiam testamentum facere potest.
[같은 저자, 《법학요강》 제8권] 가자인 군인 또는 퇴역 군인은 비록 유언 없이 사망하더라도 아버지에게 신탁유증을 부과할 수 있으니, 그들은 유언을 할 수도 있기 때문이다.
§30.1.114.1Si libertus ab intestato decesserit, a patrono potest usque ad partem debitam fideicommissum relinquere, quia, si testamentum faceret, licebat ei partem debitam solam relinquere.
만약 해방자유인이 유언 없이 사망하였다면, 그는 후원자에게 의무적 지분에 이르기까지 신탁유증을 남길 수 있다. 왜냐하면 그가 유언을 작성했더라도 그 의무적 지분만을 남기는 것이 허용되었기 때문이다.
§30.1.114.2Qui intestato decedit et scit bona sua ad fiscum peruentura uacantia, fidei fisci committere potest.
유언 없이 사망하면서 자신의 재산이 무주 재산으로서 국고에 귀속될 것임을 아는 자는 국고에 신탁유증을 부과할 수 있다.
§30.1.114.3Apud Marcellum libro duodecimo digestorum talis quaestio agitatur.
마르켈루스의 《학설휘찬》 제12권에서 다음과 같은 문제가 논의된다.
quidam ab eo cui fundum legauerat fideicommisserat, ut eum fundum post mortem suam restitueret Sempronio: eiusdem legatarii fidei commisserat, ut Titio daret centum: quaeritur quid iuris sit.
어떤 사람이 자신이 토지를 유증한 수증자에게 그 토지를 자신의 사후에 셈프로니우스에게 반환하도록 신탁유증하였고, 같은 수증자의 신의에 맡겨 티티우스에게 100을 주도록 신탁유증하였다. 법적으로 어떻게 되는지 물어진다.
et ait Marcellus, si Titio testator centum ex fructibus, quos uiuus legatarius perceperit, reliquerit et legatarius post tantum temporis decessisset, ut ex fructibus centum fierent, Titium centum accepturum: si post acceptum legatum confestim decessisset legatarius, Titii fideicommissum extingui, quia placet non plus posse rogari quem restituere quam quantum ei relictum est.
그리고 마르켈루스는 말하기를, 만약 유언자가 티티우스에게 수증자가 살아 있는 동안 수취한 과실로부터 100을 남겼고, 수증자가 과실로부터 100이 생길 만큼 오랜 시간 후에 사망했다면 티티우스는 100을 받을 것이지만, 만약 수증자가 유증을 받은 직후에 사망했다면 티티우스의 신탁유증은 소멸한다. 왜냐하면 누구도 자신에게 유증된 것보다 더 많은 것을 반환하도록 요구받을 수 없다는 원칙이 인정되기 때문이다.
§30.1.114.4Sed si Titii fideicommissum non est in tempus mortis legatarii collatum, ait Marcellus confestim fideicommissum Titio dandum, sed cautione exacta quanto amplius ceperit reddi: quam cautionem ita committi, si prius legatarius decesserit, quam ex fructibus centum perciperet.
그러나 만약 티티우스의 신탁유증이 수증자의 사망 시점으로 유예되어 있지 않다면, 마르켈루스는 신탁유증이 즉시 티티우스에게 지급되어야 하지만, 받은 것보다 초과하는 부분은 반환한다는 담보를 받아야 한다고 말한다. 이 담보는 수증자가 과실로부터 100을 수취하기 전에 사망할 경우에 실행된다.
sed uix est, ut legatarium ex reditibus uoluit ante dare, quam fructus legatarius percepisset: certe erit legatarius audiendus, si uelit totum fundum praestare, si de restituendo cauetur: absurdum enim est de suo eum praestare centum, maxime si fundus centum uel non multo pluris est: quo iure utimur.
그러나 유언자가 수증자에게 과실을 수취하기도 전에 수익으로부터 미리 지급하기를 원했다고 보기는 어렵다. 확실히, 만약 반환에 관한 담보가 제공된다면 토지 전부를 제공하기를 원하는 경우 수증자의 청구는 수용되어야 한다. 왜냐하면 특히 토지가 100 또는 그보다 그리 많지 않은 가치인 경우에 수증자가 자신의 주머니에서 100을 지급하는 것은 불합리하기 때문이다. 그리고 우리는 이 법을 따르고 있다.
§30.1.114.5Si quid alicui licite fuerit relictum uel ius aliud, quod ipse quidem propter corporis sui uitium uel propter qualitatem relicti uel aliam quamcumque probabilem causam habere non potuit, alius tamen hoc habere potuit: quanti solet comparari, tantam aestimationem accipiet.
만약 누군가에게 어떤 물건이나 다른 권리가 적법하게 남겨졌는데, 그가 자신의 신체적 결함이나 남겨진 물건의 성질 또는 다른 정당한 이유 때문에 그것을 보유할 수 없었으나 다른 사람은 보유할 수 있었던 경우, 그것이 통상적으로 얼마에 구입되는지에 상응하는 평가액을 그는 받게 된다.
§30.1.114.6Ut quis heredem instituat aliquem, rogari non potest: plane senatus censuit perinde habendum, atque si rogasset hereditatem restitui.
누군가에게 다른 누군가를 상속인으로 지정하도록 부탁할 수는 없다. 다만 원로원은 마치 상속재산을 반환하도록 요청한 것과 마찬가지로 다루어야 한다고 의결하였다.
§30.1.114.7Quid ergo, si heres post mortem suam rogatus fuerit hereditatis suae partem quartam restituere? uerius esse existimo, quod et Scaeuola notat et Papirius Fronto scribit, ualere fideicommissum, atque si de hereditate sua restituenda rogatus esset: et eatenus restituenda est, quatenus hereditas testatoris patitur, secundum uolgarem formam iuris.
그렇다면 만약 상속인이 자신의 사후에 자신의 상속재산의 4분의 1을 반환하도록 부탁받았다면 어떻게 되는가? 스카에볼라가 주석하고 파피리우스 프론토가 쓰고 있듯이, 그 신탁유증은 마치 자신의 상속재산을 반환하도록 요청받은 것과 마찬가지로 유효하다고 생각하는 것이 더 타당하다. 그리고 그것은 일반적인 법의 형식에 따라 유언자의 상속재산이 허용하는 한도 내에서 반환되어야 한다.
§30.1.114.8Sed si liberos suos emancipare rogatus fuerit, non cogitur hoc facere: potestas enim patria inaestimabilis est.
그러나 만약 그가 자신의 자녀들을 해방하도록 부탁받았다면, 이를 이행하도록 강제되지 않는다. 왜냐하면 가부장권은 평가할 수 없는 것이기 때문이다.
§30.1.114.9Aedes destruendae neque legari neque per fideicommissum relinqui possunt: et ita senatus censuit.
철거될 건물은 유증될 수도 없고 신탁유증을 통해 남겨질 수도 없다. 원로원도 그렇게 의결하였다.
§30.1.114.10Si fideicommissum relictum fuerit seruo alieno sine libertate et ad libertatem peruenerit, dicendum est posse eum admitti ad capiendum.
만약 신탁유증이 타인의 노예에게 자유의 부여 없이 남겨졌고 그가 자유를 얻었다면, 그가 그것을 취득하도록 허용될 수 있다고 말해야 한다.

어휘·문법 주석

  1. §30.1.114.prfideicommittere a patre — "아버지에게 신탁유증을 의무화하다"라는 뜻이다. 전치사구 `a patre`는 신탁유증을 이행해야 하는 수탁자(이 경우 가부장)를 나타낸다. 통상적으로 신탁 의무를 지는 사람은 탈격을 수반하는 전치사 `a` / `ab`로 표현된다.
  2. §30.1.114.3eiusdem legatarii fidei commisserat — "동일한 수증자의 신의에 맡겼다(신탁유증했다)"라는 뜻이다. 동사구 `fidei committere`(신의에 맡기다)에서 `fidei`는 여격이며, 속격인 `eiusdem legatarii`가 이를 수식한다.
  3. §30.1.114.3non plus posse rogari quem restituere quam quantum ei relictum est — 간접화법에서의 대격과 부정사 구문. `quem`은 `aliquem`(누군가)의 의미로 사용되었으며, 부정사 `restituere`의 의미상 주어(대격)이다. 전체적인 해독은 "누구도 자신에게 유증된 분량을 초과하여 반환하도록 요구받을 수 없다"가 된다.
  4. §30.1.114.4cautionem ita committi — 법률 용어로서 `committi`가 사용된 예이다. 여기서는 담보 또는 보증(`cautio`)이 "실행되다", 즉 "반환 의무를 정한 조건이 성취되어 보증 내용의 이행을 청구할 수 있게 되다"를 의미한다.
  5. §30.1.114.7atque si de hereditate sua restituenda rogatus esset — `atque si` (또는 `ac si`)는 "마치 ~인 것처럼

이 구절 인용하기

유스티니아누스 1세, 학설휘찬 §30.1.114.pr-30.1.114.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:30.1.114.pr-30.1.114.10

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.