Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §3.5.34.pr-3.5.34.3

离婚后丈夫的事务管理与持参金返还责任

第 606 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

论述离婚后丈夫管理妻子事务时,收回持参金在无因管理之诉与持参金之诉中的责任范围差异,以及丈夫的支付能力与免责条件。同时规定了债务人事务管理人的质物返还义务、解除合同之诉的非适用性,以及作为债务人的监护人与普通管理人的区别。

[SCAEUOLA libro primo quaestionum. ] §3.5.34.prDiuortio facto negotia uxoris gessit maritus: dos non solum dotis actione, uerum negotiorum gestorum seruari potest.
[斯卡埃沃拉,《学问的探讨》第一卷] 离婚后,丈夫管理了妻子的事务:持参金不仅可以通过持参金之诉来收回,还可以通过无因管理之诉来收回。
haec ita, si in negotiis gestis maritus dum gerit facere potuit: alias enim imputari non potest, quod a se non exegerit.
这仅在丈夫于管理事务期间有能力支付时才适用:因为否则,不能将他未向自己催收债务归咎于他。
sed et posteaquam patrimonium amiserit, plena erit negotiorum gestorum actio, quamuis si dotis actione maritus conueniatur, absoluendus est.
但是,即使在他后来失去财产之后,无因管理之诉也将是完全有效的,尽管如果通过持参金之诉起诉丈夫,他应当被免责。
sed hic quidam modus seruandus est, ut ita querellae locus sit quantum facere potuit, quamuis postea amiserit, si illo tempore ei soluere potuit: non enim e uestigio in officio deliquit, si non protinus res suas distraxit ad pecuniam redigendam: praeterire denique aliquid temporis debebit, quo cessasse uideatur.
但在此必须遵守某种限度,即只有在他当时有能力向她支付的情况下,即使他后来失去了财产,也仅在他能够支付的范围内才有权提出不服:因为,如果他没有立即变卖自己的财产以变现,他并没有立即违背职责;事实上,必须经过一段时间,在此期间他可能被视为懈怠。
quod si interea priusquam officium impleat, res amissa est, perinde negotiorum gestorum non tenetur, ac si numquam facere possit.
但是,如果在其履行职责之前,财产已经灭失,则他同样不承担无因管理的责任,就像他从未有能力支付一样。
sed et si facere possit maritus, actio negotiorum gestorum inducitur, quia forte periculum est, ne facere desinat.
但是,即使丈夫有能力支付,无因管理之诉也会被提起,因为或许存在他以后变得无能力支付的风险。
§3.5.34.1Illum autem non credimus teneri, qui gerit negotia debitoris, ad reddendum pignus, cum pecunia ei debeatur nec fuerit quod sibi possit exsoluere.
此外,我们不认为,管理其债务人事务的人在被欠款且没有资产可供自己受偿的情况下,有义务退还质物。
§3.5.34.2Sed nec redhibitoriae speciem uenire in negotiorum gestorum actionem et per hoc sex mensibus exactis perire, si uel mancipium in rebus non inuenit: uel eo inuento quod accessionum nomine additum est, uel quod deterior homo factus esset, uel quod per eum esset adquisitum non ex re emptoris, nec inuenit nec recepisset: nec esset in ipsis emptoris negotiis quae gerebat, unde sibi in praesenti redderet.
关于解除合同之诉的情形,也不属于无因管理之诉的范围,因此不会因为六个月的届满而消灭,即使他未在财产中发现该奴隶:或者即使发现了该奴隶,对于以附属物名义增加的部分,或者因为该奴隶已经退化,或者因为通过他获取的并非来自买受人财产的财物,他既未发现也未收到;并且在他所管理的买受人自身的事务中,没有可供他目前立即受偿的资金。
§3.5.34.3Ceterum si ex alia causa perpetuae obligationis, cum sit locuples, debeat, non est imputandum, quod non soluerit, utique si neque usurarum ratio querellam mouet.
此外,如果他因其他永久性债务原因而在富有的时候欠债,则不应归咎于他未予支付,特别是如果利息的计算并未引起争议的话。
diuersumque est in tutore debitore, quia ibi interfuit ex priore obligatione solui, ut deberetur ex tutelae actione.
而在作为债务人的监护人情况下则有所不同,因为在那种情况下,尽早履行先前的债务对被监护人是有利的,以便使其成为监护之诉项下的债务。

词汇与语法注释

  1. §3.5.34.prfacere potuit — 在法律文本中,“facere posse”经常用于“有支付能力”(soluendo esse)的意思。在此处它也是指“有能力支付”,而非仅仅指“能够行动”。
  2. §3.5.34.prabsoluendus est — 在持参金之诉(actio dotis)中,丈夫基于“资力恩惠”(beneficium competentiae)仅在现有财产限度内承担责任,因而可以获得免责(absoluendus)。但在无因管理之诉中则无此恩惠,因此须承担完全责任(plena actio)。
  3. §3.5.34.2redhibitoriae speciem — 指类似于解除之诉(actio redhibitoria)的请求(如基于瑕疵担保责任而解除买卖并退还价款等)。虽然基于瑕疵担保的诉讼有六个月的短期除斥期间(sex mensibus exactis perire),但这一限制并不适用于适用长期消灭时效的无因管理之诉中。
  4. §3.5.34.3diuersumque est in tutore debitore — 针对作为被监护人债务人的监护人(tutor debitor)的特殊规则。普通的事务管理人即使延迟履行自己的债务,也未必立即被认定为有过失。但监护人有义务迅速将自己对被监护人的债务纳入监护财产中,若有延迟,则须在监护之诉(actio tutelae)中承担包括利息在内的责任,因此处理方式不同(diuersum)。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §3.5.34.pr-3.5.34.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:3.5.34.pr-3.5.34.3

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。