Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §29.3.2.pr-29.3.2.8

遗嘱的公文性质与查阅抄录及强制出示

第 4504 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

乌尔比安阐述了遗嘱作为公共文书的性质,明确了遗嘱的广义与狭义定义,并规定了查阅、抄录遗嘱的条件与限制,以及针对拒绝出示者的强制措施。

[ULPIANUS libro quinquagesimo ad edictum. ] §29.3.2.prTabularum testamenti instrumentum non est unius hominis, hoc est heredis, sed uniuersorum, quibus quid illic adscriptum est: quin potius publicum est instrumentum.
[乌尔比安著《告示注解》第五十卷] 遗嘱板的文书不属于单个人(即继承人),而是属于所有在其中被写明享有权益之人;不仅如此,它反而是一种公共文书。
§29.3.2.1Testamentum autem proprie illud dicitur, quod iure perfectum est: sed abusiue testamenta ea quoque appellamus, quae falsa sunt uel iniusta uel irrita uel rupta: itemque inperfecta solemus testamenta dicere.
然而,严格来说,依法成立并完成的才被称为“遗嘱”;但在滥用的意义上,我们也把那些虚假的、不合法的、无效的或被废除的称为“遗嘱”;同样地,我们通常也把未完成的遗嘱称为“遗嘱”。
§29.3.2.2Ad causam autem testamenti pertinere uidetur id quodcumque quasi ad testamentum factum sit, in quacumque materia fuerit scriptum, quod contineat supremam uoluntatem: et tam principales quam secundae tabulae edicto continentur.
此外,凡是作为遗嘱而作成的、无论写在何种材质上、只要包含最终意愿的东西,都似乎属于遗嘱事务;而且,第一遗嘱板和第二遗嘱板均包含在告示之内。
§29.3.2.3Si plura sint testamenta, quae quis exhiberi desideret, uniuersorum ei facultas facienda est.
如果有人要求出示多份遗嘱,应当向他提供查看所有这些遗嘱的机会。
§29.3.2.4Si dubitetur, utrum uiuat an decesserit is, cuius quis quod ad causam testamenti pertinet inspici describique postulat, dicendum est praetorem causa cognita statuere id debere, ut, si liquerit eum uiuere, non permittat.
如果无法确定某人是活着还是已经去世,而有人请求查阅并抄录与该人的遗嘱事务相关的材料,应当说裁判官在调查案情后应当做出决定:如果证实该人尚在人世,则不予许可。
Inspici tabulas est, ut ipsam scripturam quis inspiciat et sigilla et quid aliud ex tabulis uelit spectare.
查阅遗嘱板是指,人们查阅文字本身、印章以及他希望从遗嘱板中查看的其他任何东西。
§29.3.2.5Inspectio tabularum etiam lectionem earum indicat.
查阅遗嘱板也意味着阅读它们。
§29.3.2.6Diem autem et consulem tabularum non patitur praetor describi uel inspici idcirco, ne quid falsi fiat: namque etiam inspectio materiam falso fabricando instruere potest.
然而,裁判官不允许抄录或查阅遗嘱板上的日期和执政官姓名,这是为了防止发生任何伪造;因为仅仅是查阅,也可能为伪造提供材料。
§29.3.2.7Utrum autem in continenti potestatem inspiciendi uel describendi iubet an desideranti tempus dabit ad exhibitionem? et magis est, ut dari debeat secundum locorum angustias seu prolixitates.
那么,裁判官是命令立即给予查阅或抄录的权力,还是会给提出请求的人准备出示的时间? 更妥当的意见是,应当根据地点的近便或遥远来给予时间。
§29.3.2.8Si quis non negans apud se tabulas esse non patiatur inspici et describi, omnimodo ad hoc compelletur: si tamen neget penes se tabulas esse, dicendum est ad interdictum rem mitti quod est de tabulis exhibendis.
如果有人并不否认遗嘱板在自己手中,却不允许他人查阅和抄录,则应采取一切手段强迫他这样做;但如果他否认遗嘱板在自己手中,则应当说,此事应当诉诸关于“出示遗嘱板”的禁止令。

词汇与语法注释

  1. §29.3.2.4is, cuius quis quod ad causam testamenti pertinet — 包含双重关系从句的复杂结构。先行词 is 带有属格关系代词 cuius(其),此 cuius 修饰内部关系从句的主语 quod(属于遗嘱事务之物)。而整个关系从句结构(quod... pertinet)连同被动不定式(inspici describique)一起,作为 postulat(其主语为 quis)的宾语。直译为:“某人(quis)请求查阅并抄录其(cuius)与遗嘱事务相关之物(quod... pertinet)的那个人(is)”。
  2. §29.3.2.6falso fabricando — 副词 falso(虚假地、不正当地)与动名词 fabricando(动词 fabricare“制作、伪造”的夺格或与格)的结合。此处作为目的与格(“为了虚假伪造”)或手段夺格(“通过虚假伪造”)起作用,修饰“提供材料”。虽然理论上也可以将 falsum 视为名词(伪造物)并作夺格,或视为动形容词结构,但将 falso 视为修饰动名词 fabricando 的副词最为自然。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §29.3.2.pr-29.3.2.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:29.3.2.pr-29.3.2.8

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。