Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §29.2.25.pr-29.2.25.15

奴隶的继承能力与家父命令的要件

第 4428 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本章节论述了特定奴隶的继承承认能力,以及家父命令其受支配者(儿子)继承遗产时的形式、要件、撤回等相关法律规则。

[IDEM libro octauo ad Sabinum. ] §29.2.25.prSi quis mihi bona fide seruiat seruus alienus, iussu meo hereditatem adeundo nihil promouebit nec adquiret mihi, nec fructuarius quidem seruus.
[同上,萨宾评注第八卷] 若他人的奴隶在我处善意服役,依我的命令继承遗产将毫无效果,亦不为我取得任何财产;即使是享有役使权的奴隶也是如此。
§29.2.25.1Seruus municipum uel collegii uel decuriae heres institutus manumissus uel alienatus adibit hereditatem.
自治市、团体或十人组的奴隶被指定为继承人时,在被释放或转让后,将继承遗产。
§29.2.25.2Si fisci seruus sit, iussu procuratoris Caesaris adibit hereditatem, ut est saepe rescriptum.
若是国库奴隶,依凯撒的代理官之命令,他将继承遗产,正如常在答复中所规定那般。
§29.2.25.3Si quis plane seruus poenae fuerit effectus ad gladium uel ad bestias uel in metallum damnatus, si fuerit heres institutus, pro non scripto hoc habebitur: idque diuus Pius rescripsit.
若某人完全成为刑罚奴隶,被判处死刑、投喂野兽或流放矿山,即使他被指定为继承人,此指定亦被视为未写明;神君庇护曾对此作过答复。
§29.2.25.4Iussum eius qui in potestate habet non est simile tutoris auctoritati, quae interponitur perfecto negotio, sed praecedere debet, ut Gaius Cassius libro secundo iuris ciuilis scribit: et putat uel per internuntium fieri posse uel per epistulam.
拥有支配权之人的命令,并不等同于在交易完成时介入的监护人之同意,而必须先行给出,正如盖尤斯·卡西乌斯在《市民法》第二卷中所写;且他认为这既可通过信使,也可通过书信来进行。
§29.2.25.5Sed utrum generaliter 'quaecumque tibi hereditas fuerit delata', an specialiter? et magis placet, ut Gaius Cassius scribit, specialiter debere mandare.
但究竟是概括性地命令“凡是提供给你的遗产”,还是具体地命令? 正如盖尤斯·卡西乌斯所写,具体地委任命令更为可取。
§29.2.25.6An nominatim de uiui hereditate mandari possit, quaeritur: sed ego non puto recipiendum, ut de uiui hereditate mandetur.
是否可以指名道姓地对活人的遗产进行委任,对此存有疑问;但我认为不应允许对活人的遗产进行委任。
plane si rumor fuit Lucium Titium decessisse, poterit ei mandare, ut, si scripsit eum, adeat: aut si clusae adhuc tabulae sunt et sit incertum, an filius scriptus sit heres.
显然,若有传言称卢修斯·提蒂乌斯已去世,父可以命令儿子,如果提蒂乌斯指定了他,他就去继承;或者在遗言书仍处于密封状态且儿子是否被写为继承人尚不确定的情况下,亦是如此。
§29.2.25.7Sed quid si mandauit, ut hereditatem colligat, an uidetur mandasse, ut adeat? quid si ut petat bonorum possessionem? aut ut rem hereditariam distrahat? aut quid si petitam bonorum possessionem ratam habuit, mox filius adeat hereditatem? uel quid si pro herede gerere mandauit, filius adiit hereditatem? an iussu uideatur adisse, dubitari potest.
但如果他命令儿子去收集遗产,是否被视为命令去继承? 如果命令去请求占有遗产呢? 或者命令去处分遗产呢? 或者,若他对已请求的遗产占有予以追认,随后儿子继承了遗产,情况又如何? 或者,如果他命令儿子行使继承人权利,儿子继承了遗产呢? 是否被视为依命令继承,可能存有疑问。
immo uerius est ex his omnibus aditionem esse introducendam.
然而更正确的观点是,在所有这些情况下,均应承认其继承。
§29.2.25.8Pater filio ita scripsit: 'scio, fili, quod pro tua prudentia inuigilabis hereditati delatae tibi Lucii Titii'.
父亲给儿子写信如下:“儿子,我知道凭你的聪明才智,你会留心照看提供给你的卢修斯·提蒂乌斯的遗产。
puto iussu patris adisse.
”我认为这是依父亲的命令而继承的。
§29.2.25.9Quid si mandauit: 'si expedit adire, adito'? 'si putas expedire adire, adito'? erit iussu aditum.
如果他命令:“如果继承是有利的,就继承”;或者“如果你认为继承是有利的,就继承”? 这也将是依命令而继承。
§29.2.25.10Si 'coram Titio' iussit adire, si 'arbitrio Lucii Titii', recte puto iussisse.
如果他命令“在提蒂乌斯面前”继承,或者命令“由卢修斯·提蒂乌斯裁定”继承,我认为他是正确地给出了命令。
§29.2.25.11Sed si mandauit quasi ex asse instituto et inueniatur ex parte, non puto ex iussu adisse.
但是,如果他作为全部遗产继承人的前提下命令,而发现儿子只是部分继承人,我不认为这是依命令继承。
quod si ex parte iussit, potest ex asse adire.
但是,如果是针对部分而命令,儿子可以继承全部。
aliter atque si mandauit quasi ab intestato et ex testamento adiit: nam non puto quicquam egisse.
这不同于:作为无遗嘱继承人的前提下命令,而儿子依遗嘱继承;因为我认为这未产生任何效果。
at si ex testamento mandauit, poterit et ab intestato, quoniam non fecit deteriorem condicionem patris.
但是,如果是依遗嘱而命令,儿子也可以依无遗嘱继承,因为这并未使父亲的处境变差。
idemque et si quasi instituto praecepit et inueniatur substitutus, uel contra.
同样的情况也适用于:作为指定继承人而命令,而发现是候补继承人,反之亦然。
§29.2.25.12Sed si mandauit, ut patris adiret, sit autem et impuberi substitutus, non sufficit iussum.
但如果他命令儿子去继承父亲的遗产,而该儿子又是未成年人的候补继承人,仅凭该命令是不够的。
§29.2.25.13Plane si sic mandauit 'si qua ex testamento Lucii Titii deferatur hereditas', potest defendi iussu adisse.
显然,如果他这样命令:“如果根据卢修斯·提蒂乌斯的遗嘱提供任何遗产”,则可以抗辩为依命令继承。
§29.2.25.14Sed si posteaquam iussit, paenitentiam egit prius quam adiret, nihil agit adeundo.
但是,如果在他命令之后、儿子继承之前,他改变了主意,则继承不产生任何效果。
§29.2.25.15Item si se adrogandum dederit prius quam filius adiret, non est adquisita hereditas.
同样,如果他在儿子继承之前让自己被收养,则不取得遗产。

词汇与语法注释

  1. §29.2.25.prbona fide seruiat seruus alienus — 指“善意服役的他人的奴隶”(属于他人但被善意占有的奴隶)。在罗马法中,善意占有者通过该奴隶取得财产的权利受到限制,因此命令其继承遗产不产生效力。
  2. §29.2.25.4tutoris auctoritati, quae interponitur perfecto negotio — 对比了监护人同意(auctoritas)与家父命令(iussum)的给出时机。前者在法律行为完成时或完成之后介入,而后者必须在行为之前预先给出。
  3. §29.2.25.7immo uerius est ex his omnibus aditionem esse introducendam — 动形词 introducendam 意味着,即使通过前述各种间接命令(如整理遗产、请求占有、处分财产),也应当“引入(承认)”将其视为已授权的继承行为(aditio)。
  4. §29.2.25.11quoniam non fecit deteriorem condicionem patris — 解释了为何在依遗嘱命令的情况下,依无遗嘱继承依然有效:因为与通常伴随遗赠等债务负担的遗嘱继承相比,无遗嘱继承不会使父亲(命令者)的处境变差。
  5. §29.2.25.12ut patris adiret, sit autem et impuberi substitutus — 此处的 'patris' 指作为被继承人的父亲。意为如果儿子被命令去继承父亲的遗产,但该儿子同时也是未成年共同继承人的候补继承人,那么仅凭继承父亲遗产的命令,并不足以涵盖对该候补继承份额的继承。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §29.2.25.pr-29.2.25.15. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:29.2.25.pr-29.2.25.15

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。