[IDEM libro decimo ad Sabinum. ] §28.3.6.prSi quis filio exheredato nuru praegnate relicta decesserit et extraneum sub condicione instituerit et pendente condicione post mortem patris uel deliberante herede instituto de adeunda hereditate exheredatus filius decesserit et nepos fuerit natus, an rumpat testamentum? et dicemus testamentum non rumpi, cum nec exheredari huiusmodi nepos deberet ab auo, quem pater praecedebat.
[同前,在第十卷《论萨宾》] 如果某人在剥夺了儿子的继承权并留下怀孕的儿媳的情况下去世,且在附条件的情况下指定了一个外人为继承人,在条件悬而未决期间——无论是在父亲去世后,还是在被指定的继承人考虑是否接受继承期间——被剥夺继承权的儿子去世,并且孙子出生,那么他会撤销遗嘱吗? 我们将说遗嘱并未撤销,因为这种孙子不需要被他的祖父剥夺继承权,而其父亲在顺位上先于他。
plane si forte institutus omiserit hereditatem, hunc auo suum futurum heredem ab intestato non dubitatur.
显然,如果指定的继承人放弃了继承,毫无疑问,这个孙子将成为其祖父无遗嘱继承中的自家继承人。
utrumque propriis rationibus: nam adgnascendo quidem is rumpit quem nemo praecedebat mortis tempore: ab intestato uero is succedit cui ante eum alii non est delata hereditas, non fuisse autem filio delatam hereditatem apparet, cum deliberante instituto decesserit.
这两者各有其独特的理由:因为,确实,只有在死亡时没有人在其顺位之上的人,才能通过出生来撤销遗嘱;而在无遗嘱继承中,继承归属于在他之前未曾向他人提供过继承的人,而显然继承并未提供给儿子,因为他在被指定的继承人考虑期间就去世了。
sed haec ita, si mortis aui tempore in utero nepos fuit.
但这一切的前提是,在祖父去世时,孙子已在母腹中。
ceterum si postea conceptus est, Marcellus scribit neque ut suum neque ut nepotem aut cognatum ad hereditatem uel ad bonorum possessionem posse admitti.
此外,如果是此后才受孕的,马尔切鲁斯写道,无论是作为自家继承人,还是作为孙子或血亲,他都不能被接纳参与继承或占有遗产。
§28.3.6.1Sed si pater eius, qui mortis aui tempore in utero fuit, apud hostes erat, nepos iste patre in eadem causa decedente post mortem aui succedendo testamentum rumpet, quia supra scripta persona ei non obstat: nec enim creditur in rebus humanis fuisse, cum in ea causa decedat, quamquam captiuus reuersus patris sui iniustum faceret testamentum in eo praeteritus.
但是,如果在祖父去世时在母腹中的那个孩子的父亲身处敌方,若其父亲在祖父死后在同样的状态下去世,该孙子将通过继承而撤销遗嘱,因为上述写到的人并不阻碍他;因为当他在那种状态下去世时,不被认为曾存在于人间,尽管如果该俘虏返回,他会因为在遗嘱中被遗漏而使其父亲的遗嘱变得不合法。
§28.3.6.2Siue autem in ciuitate nepos fuit conceptus siue apud hostes, quoniam datur et partui postliminium, succedendo testamentum rumpit.
无论孙子是在城邦内受孕还是在敌方受孕,由于归国权也赋予出生之儿,他将通过继承而撤销遗嘱。
§28.3.6.3Succedendo itaque sui non rumpunt, siue fuerint instituti uel exheredati ab eo gradu ad quem hereditas defertur, scilicet si gradus ille ualeat.
因此,自家继承人并不通过继承而撤销遗嘱,无论他们是在继承所归属的那一顺序中被指定还是被剥夺继承权,当然,前提是该顺序是有效的。
§28.3.6.4Quocumque autem modo parentes praecedentes in potestate esse desierint, succedentes liberi, si fuerint instituti uel exheredati, non rumpent testamentum, siue per captiuitatem siue per mortem uel poenam.
然而,无论先行的父母是以何种方式脱离家父权的,后嗣子女如果已被指定或被剥夺继承权,均不撤销遗嘱,无论是由于被俘、死亡还是刑罚。
§28.3.6.5Irritum fit testamentum, quotiens ipsi testatori aliquid contigit, puta si ciuitatem amittat per subitam seruitutem, ab hostibus uerbi gratia captus, uel si maior annis uiginti uenum se dari passus sit ad actum gerendum pretiumue participandum.
每当遗言人自身发生某种变故时,遗嘱便失效,例如,由于突然沦为奴隶而失去市民权(例如被敌人俘虏),或者如果一个二十岁以上的人为了进行交易或分得价金而容许自己被出卖。
§28.3.6.6Sed et si quis fuerit capite damnatus uel ad bestias uel ad gladium uel alia poena quae uitam adimit, testamentum eius irritum fiet, et non tunc cum consumptus est, sed cum sententiam passus est: nam poenae seruus efficitur: nisi forte miles fuit ex militari delicto damnatus, nam huic permitti solet testari, ut diuus Hadrianus rescripsit, et credo iure militari testabitur.
而且,如果有人被判处死刑,无论是投喂野兽、斩首,还是其他夺去生命的刑罚,其遗嘱均失效,且不是在他被处决时,而是在他被判决时:因为他沦为了刑罚奴隶,除非他巧合是因军事犯罪而被判刑的士兵,因为通常允许其立遗嘱,正如神圣的哈德良在谕答中所写,且我相信他将依军事法立遗嘱。
qua ratione igitur damnato ei testari permittitur, numquid et, si quod ante habuit factum testamentum, si ei permissum sit testari, ualeat? an uero poena irritum factum reficiendum est? et si militari iure ei testandum sit, dubitari non oportet, quin, si uoluit id ualere, fecisse id credatur.
那么,由于何种理由,允许该被判刑者立遗嘱呢? 如果允许他立遗嘱,那么他之前已经作成的遗嘱是否也有效? 还是说,因刑罚而失效的遗嘱必须重作? 而如果他应依军事法立遗嘱,不应怀疑:如果他希望其有效,应被推定为已使其有效。