[POMPONIUS libro secundo ad Quintum Mucium. ] §28.3.16.prCum in secundo testamento heredem eum qui uiuit instituimus siue pure siue sub condicione (si tamen condicio existere potuit, licet non exstiterit), superius testamentum erit ruptum.
[蓬波尼乌斯,注克温图斯·穆基乌斯第二卷] 当我们在第二份遗嘱中指定一个在世的人为继承人时,无论是不附加条件的还是附加条件的(然而,只要该条件是可能实现的,即使它并未实现),前一份遗嘱都将被破除。
multum autem interest, qualis condicio posita fuerit: nam aut in praeteritum concepta ponitur aut in praesens aut in futurum.
但是,设定了何种条件关系重大:因为条件要么是针对过去设定的,要么是针对现在,要么是针对将来。
in praeteritum concepta ponitur ueluti 'si Titius consul fuit': quae condicio si uera est, id est si Titius consul fuit, ita est institutus heres, ut superius testamentum rumpatur: tum enim ex hoc heres esset.
针对过去设定的条件例如“如果蒂蒂乌斯曾任执政官”:如果这一条件属实,即如果蒂蒂乌斯曾任执政官,那么他被指定为继承人便会使前一份遗嘱被破除;因为在这种情况下,他将根据这一遗嘱成为继承人。
si uero Titius consul non fuit, superius testamentum non est ruptum.
但如果蒂蒂乌斯不曾任执政官,则前一份遗嘱不被破除。
quod si ad praesens tempus condicio adscripta est herede instituto, ueluti 'si Titius consul est', eundem exitum habet, ut, si sit, possit heres esse et superius testamentum rumpatur, si non sit, nec possit heres esse nec superius testamentum rumpatur.
如果当指定继承人时,附带了针对现在时间的条件,例如“如果蒂蒂乌斯是执政官”,则具有相同的结果:如果是,他就可以成为继承人且前一份遗嘱被破除;如果不是,他既不能成为继承人,前一份遗嘱也不被破除。
in futurum autem collatae condiciones si possibiles sunt existere potuerunt, licet non exstiterint, efficiunt, ut superius testamentum rumpatur, etiamsi non extiterint: si uero impossibiles sunt, ueluti 'Titius si digito caelum tetigerit, heres esto', placet perinde esse, quasi condicio adscripta non sit, quae est impossibilis.
然而,指向将来的条件,如果是可能的且本可以实现,即使它们并未实现,也会导致前一份遗嘱被破除,哪怕它们并未实现;但如果它们是不可能的,例如“如果蒂蒂乌斯用手指触天,则为继承人”,通说认为,这等同于该不可能的条件未被附带。