Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §27.8.1.pr-27.8.1.17

地方政务官指定监护人的补充责任

第 4051 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本节探讨了地方政务官在指定监护人等事务中的补充责任(subsidiaria actio),包括市参事会及政务官自身的责任要件、征收担保的义务,以及当家子担任政务官时,父亲在特有产范围内的责任等。

[ULPIANUS libro trigesimo sexto ad edictum. ] §27.8.1.prIn ordinem subsidiaria actio non dabitur, sed in magistratus, nec in fideiussores eorum: hi enim rem publicam saluam fore promittunt, non pupilli.
[乌尔比安,在《告示注解》第三十六编] 不得对市参事会提起补充之诉,而应起诉市政官,亦不得起诉其保证人:因为后者承诺公有财产将保持安全,而非被监护人的财产。
proinde nec nominatores magistratuum ex hac causa tenebuntur, sed soli magistratus.
因此,市政官的提名人亦不因这一原因承担责任,而仅由市政官自身承担。
sed si ordo receperit in se periculum, dici debet teneri eos, qui praesentes fuerunt: parui enim refert, nominauerint uel fideiusserint an in se periculum receperint: utilis ergo in eos actio competit.
但若市参事会自愿承担此危险,则应当说,当时在场的人应当承担责任:因为他们是提名了、作了保证,还是自身承担了危险,这并没有多大差别:因此,可以对他们提起准诉权。
sed si a magistratibus municipalibus tutor datus sit, non uidetur per ordinem electus.
但若监护人是由地方市政官指定的,则不视为是由市参事会选任的。
§27.8.1.1Neque praetor neque quis alius, cui tutoris dandi ius est, hac actione tenebitur.
执政官或任何其他有权指定监护人的人,均不对本诉讼承担责任。
§27.8.1.2Si praeses prouinciae denuntiare magistratus tantum de facultatibus tutorum uoluit, ut ipse daret, uideamus, an et quatenus teneantur.
若行省总督仅希望地方市政官汇报监护人的财产状况,以便由其亲自指定,我们且看他们是否以及在何种程度上承担责任。
et extat diui Marci rescriptum, quo uoluit eos, qui praesidi renuntiant, non perinde teneri atque si ipsi dedissent, sed si deceperunt, gratia forte aut pecunia falsa renuntiantes.
现存有神君马可的敕答,其中规定:向总督汇报的人,并不像其亲自指定那样承担责任,除非他们进行了欺瞒,例如因徇私或收受钱财而进行虚假汇报。
plane si praeses prouinciae satis eos exigere iussit, non dubitabimus teneri eos, etiamsi praeses dederit.
显然,若行省总督曾命令他们征收担保,我们毋庸置疑,即使总督作出了指定,他们亦应承担责任。
§27.8.1.3Si praeses prouinciae nominibus ab alio acceptis ad magistratus municipales remiserit, ut se de nominibus instruant, et perinde instructus dederit tutores: an exemplo eorum qui praetorem instruunt debeant magistratus teneri, quaeritur: utique enim interest, utrum ipsi magistratus nomina electa dederint praesidi an ea, quae ab alio praeses accepit, inquisierint.
若行省总督将自他处获得的名册发回给地方市政官,以便他们就这些姓名进行调查汇报,并据此汇报指定了监护人:是否应模仿那些向执政官汇报信息之人的先例,使市政官承担责任,对此存在疑问:因为市政官自己向总督提供选定的姓名,还是对总督从他处获得的名字进行调查,这显然是有区别的。
et puto utroque casu sic teneri, quasi dolo uel lata culpa uersati sunt.
我认为在这两种情况下,他们都应承担责任,就如同他们具有欺诈或重大过失一样。
§27.8.1.4Non tantum pupilli, sed etiam successores eorum subsidiaria agere possunt.
不仅被监护人,其继承人亦可提起补充之诉。
§27.8.1.5Si curatores fuerunt minus idonei dati, dicendum est teneri magistratus oportere, si ex suggestu eorum uel nominibus ab eis acceptis praeses dederit.
若指定的保佐人不甚合格,则应当说,若是总督根据市政官的建议或从其处获得的名册指定了保佐人,则市政官应当承担责任。
sed et si ad eos remiserit, ut ipsi dent uel post dationem ut exigerent satisdationem, periculum ad eos pertinebit.
但即使总督将此事发回给他们,由其亲自指定,或在指定后征收担保,此风险亦归于他们。
§27.8.1.6Magistratibus imputatur etiam, si omnino tutor uel curator datus non sit: sed ita demum tenentur, si moniti non dederint.
若根本未指定监护人或保佐人,亦应归责于市政官:但仅在他们受到催告后仍未指定时,才承担责任。
ideo damnum, quod impuberes uel adulescentes medio tempore passi sunt, ad eos magistratus pertinere non ambigitur, qui munere mandato non paruerunt.
因此,未达适婚年龄者或青年在此期间所遭受的损失,毫无疑问归属于那些未履行受托职责的市政官。
§27.8.1.7Sciendum autem est, si magistratus municipales data opera tutelam distulerint in successores suos uel si satisdationem data opera traxerint quoad successores accipiant, nihil eis prodesse.
但应当知道,若地方市政官蓄意将监护事务推迟给其继任者,或蓄意拖延征收担保直至继任者接任,这对其毫无益处。
§27.8.1.8Diuus Hadrianus rescripsit etiam in eum, qui electus est ad aestimandas tutorum satisdationes, actionem dandam.
神君哈德良曾敕答,对于被选任评估监护人担保之人,亦应赋予诉权。
§27.8.1.9Si inter magistratus hoc conuenerit, ut alterius tantum periculo tutores darentur, conuentiones pupillo non praeiudicare diuus Hadrianus rescripsit: conuentione enim duumuirorum ius publicum mutari non potest.
若市政官之间约定,仅由其中一人承担风险指定监护人,神君哈德良敕答道:此约定不得损害被监护人的利益:因为通过二人官的约定,不得改变公法。
prius tamen arbitror conueniendum eum, qui hoc suscepit, deinde excussis facultatibus eius tunc ueniendum ad collegam, quemadmodum, si solus dedisset, diceremus prius eum, deinde collegam adgrediendum.
然而,我认为应当首先起诉承担此责者,随后在查明其财产状况后,再起诉其同僚,正如若其单独指定,我们会说应先向其起诉、再起诉其同僚一样。
§27.8.1.10Si quando desint in ciuitate, ex qua pupilli oriundi sunt, qui idonei uideantur, officium est magistratuum exquirere ex uicinis ciuitatibus honestissimum quemque et nomina praesidibus prouinciae mittere, non ipsos arbitrium dandi sibi uindicare.
若被监护人出身的城市中缺少被视为合适的人选,市政官的职责是去邻近城市寻访最诚信之人,并将名单送呈行省总督,而非自行主张指定的决定权。
§27.8.1.11Si magistratus ab initio tutorem idoneum dedit et satis non exegit, non sufficit: quod si satis exegit et idoneum exegit, quamuis postea facultatibus lapsi sint tutores uel fideiussores, nihil est, quod ei qui dedit imputetur: non enim debent magistratus futuros casus et fortunam pupillo praestare.
若市政官自始指定了合格的监护人,却未征收担保,这是不够的;但若其征收了担保,且是从合格之人处征收的,即使此后监护人或保证人财产状况败落,亦没有任何可以归责于指定者之处:因为市政官不应当向被监护人担保未来的意外事件和命运。
§27.8.1.12Sed et si satis non exegit, idoneus tamen tutor eo tempore fuit, quo tutelae agi potest, sufficit.
但即使其未征收担保,而在可以提起监护之诉时监护人是合格的,这也足够了。
§27.8.1.13Probatio autem non pupillo incumbit, ut doceat fideiussores soluendo non fuisse cum acciperentur, sed magistratibus, ut doceant eos soluendo fuisse.
举证责任不在于被监护人去证明保证人在被接受时无偿付能力,而在于市政官去证明他们当时具有偿付能力。
§27.8.1.14Priuilegium in bonis magistratus pupillus non habet, sed cum ceteris creditoribus partem habiturus est.
被监护人对市政官的财产不享有特权,而将与其他债权人一同按比例分得其份额。
§27.8.1.15Exigere autem cautionem magistratus sic oportet, ut pupilli seruus aut ipse pupillus, si fari potest et in praesentiarum est, stipuletur a tutoribus, item fideiussoribus eorum rem saluam fore: aut, si nemo est qui stipuletur, seruus publicus stipulari debet rem saluam fore pupillo, aut certe ipse magistratus.
但市政官应当这样征收保证:由被监护人的奴隶,或被监护人本人(若其能言语且在场),向监护人及其保证人要求要式问答财产将保持安全;或者,若无任何能进行要式问答之人,则应由公有奴隶要求要式问答被监护人的财产将保持安全,或确实由市政官本人进行。
§27.8.1.16Plane ubi seruus publicus uel ipse magistratus stipulatur, dicendum est utilem actionem pupillo dandam.
显然,在公有奴隶或市政官本人进行要式问答的情形下,应当说应当赋予被监护人准诉权。
§27.8.1.17Si filius familias fuit magistratus et caueri pupillo non curauerit aut non idonee cautum sit culpa eius, an et quatenus in patrem eius actio danda sit, quaeritur.
若家子担任市政官,且未注意为被监护人提供保证,或因其过失导致保证不合格,是否以及在何种程度上应对其父亲赋予诉权,对此存在疑问。
et ait Iulianus in patrem de peculio dandam, siue uoluntate eius filius decurio factus sit siue non: nam et si uoluntate patris magistratum administrauit, attamen non oportere patrem ultra quam de peculio conueniri, quasi rem publicam saluam solam fore promittat, qui dat uoluntatem, ut filius decurio creetur.
尤里安认为,无论儿子是否根据父亲的意愿成为市参议员,都应在特有产范围内对父亲赋予诉权:因为即使儿子是根据父亲的意愿管理政务,然而父亲也不应在特有产范围之外被起诉,仿佛那同意儿子被选为市参议员的人,仅承诺公有财产将保持安全一样。

词汇与语法注释

  1. 27.8.1.prnon pupilli — 此处省略了动词 `promittunt` 及其宾语从句 `rem saluam fore`。应理解为“而不是[承诺]被监护人的[财产将保持安全]”,以此区分公有财产的保证人与保护私法上被监护人财产的保证人。
  2. 27.8.1.3interest, utrum ipsi magistratus nomina electa dederint praesidi an ea, quae ab alio praeses accepit, inquisierint — 由 `utrum... an...` 引导的双重间接疑问从句(名词性从句)在此充当无人称动词 `interest` 的主语。
  3. 27.8.1.17quasi rem publicam saluam solam fore promittunt, qui dat uoluntatem — 在由比较连词 `quasi` 引导的从句中,主语是省略了先行词的关系代词从句 `qui dat`(给予同意的人)。尽管谓语动词 `promittunt` 表现为复数形式(可能是由于泛指一类人导致的构词不一致,或是抄本异文),但仍应将其作为单数主语的谓语来理解。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §27.8.1.pr-27.8.1.17. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:27.8.1.pr-27.8.1.17

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。