Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §27.1.45.pr-27.1.45.4

附条件遗嘱指定监护人与免除事由的适用

第 3986 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本节探讨了在遗嘱中附期限、附条件或假定暂时缺席而指定的监护人,其免除事由的适用性及效力持续性,并明确了“在罗马指定的监护人”之定义以及解放自由人因健康原因获得免除的情形。

[IDEM libro tertio decimo disputationum. ] §27.1.45.prTitius filiis meis, quoad rei publicae causa non abierit, tutor esto'.
[同前,《讨论录》第十三卷] “只要提蒂乌斯不因公缺席,他便是我子女的监护人。
gessit tutelam ex testamento delatam, deinde rei publicae causa abesse coepit et desiit.
”他履行了遗嘱授予的监护职责,随后开始因公缺席,接着因公缺席结束。
an quasi noua tutela nunc delata excusari debeat etiam ob absentiam rei publicae causa, an, quia praecessit testamentum absentiam ob publicam causam et est ab eo iam administrata tutela, non oporteat eum excusari? quid si liberos interea susceperit aut aliam excusationem parauit? magis est, ut haec una tutela sit: ideo nec excusationem ei competere nec agi tutelae ob prius tempus posse.
他是否应当以因公缺席为由免除,仿佛现在授予了新的监护权一样? 还是因为遗嘱在因公缺席之前,且监护已由他管理过,因而不应当免除他? 如果在期间他生育了子女或准备了其他免除事由,该如何? 更合适的是认为这是一项单一的监护,因此,他既不能获得免除,也不能因之前的期间而被提起监护之诉。
§27.1.45.1Sed si ita scriptum in testamento fuit: 'Titius tutor esto: cum rei publicae causa aberit, tutor ne esto: cum redierit, tutor esto', quid de excusatione aut ob absentiam rei publicae causa aut aliam quae post obuenit dici oporteat, uideamus.
但是,如果遗嘱中是这样写的:“提蒂乌斯为监护人;当他因公缺席时,不要作监护人;当他归来时,作监护人”,让我们看看对于因公缺席或随后发生的其他事由的免除,应当如何说明。
praecedit autem alia quaestio, testamento ex die uel sub condicione tutores dati an se excusare ante diem condicionemue necesse habeant et in primis an iam dies quinquaginta eis cedant, intra quos necesse est causas excusationis exercere.
然而,另一个问题在此之前:由遗嘱规定自某日起或在某种条件下指定的监护人,是否有必要在期限届至或条件成就前请求免除,尤其是,在必须行使免除理由的五十天期限是否已经开始对他们起算?
sed uerum est non ante esse tutorem, quam dies uenerit: nam nec antequam adita sit hereditas.
但真实情况是,在期限到来之前,他并不是监护人,因为在继承被接受之前,他也还不是。
quia igitur ex eodem testamento iam gesta fuit tutela et qui excusatus est alias afuturus rei publicae causa, reuersus continuo haeret tutelis ante susceptis etiam intra annum, sed hic ex ipso testamento desierit esse tutor et ideo ex secunda tutela excusare se potest.
因此,因为根据同一遗嘱,监护事务已经进行过,而因行将因公缺席而被免除的人,在归来后,即使在一年之内,也必须立即继续承担先前接受的监护;但是,此人根据遗嘱本身已经终止了监护人的身份,因此他可以免除自己的第二项监护。
§27.1.45.2Si a praetore detur curator mente capto aut muto siue uentri, excusatur iure liberorum.
如果由裁判官为精神失常者、聋哑人或胎儿指定保佐人,他可以通过子女数量的特权获得免除。
§27.1.45.3Romae datos tutores eos tantum accipere debemus, qui uel a praefecto urbis uel a praetore uel in testamento Romae confecto uel in continentibus dati sunt.
我们应当将“在罗马指定的监护人”仅理解为由城市长官、裁判官指定,或在罗马或其邻近地区制作的遗嘱中指定的监护人。
§27.1.45.4Si tanta corporis aut mentis ualetudine ab agendis rebus libertus prohibeatur, ut ne suis quidem negotiis sufficiat, necessitati erit subcumbendum, ne inpossibile iniungatur tutelae munus, quod obiri a liberto non potest cum incommodo pupilli et aduersus utilitatem eius.
如果解放自由人因身体或精神上的严重疾病而无法处理事务,以至于连自己的事务也无法应付,那么必须屈服于这种必然性,以免强加一项不可能履行的监护职责,因为解放自由人若履行该职责,会对未成年人造成不便并违背其利益。

词汇与语法注释

  1. 27.1.45.prquoad rei publicae causa non abierit — 连词 quoad 与否定词 non abierit 连用,意为“只要不……”或“直到……为止”。此处表示只要被指定人未因公缺席就担任监护人的期限限制。
  2. 27.1.45.prmagis est, ut haec una tutela sit — 非人称表达 magis est ut... 表示法理判断上的倾向,意为“更应当是……”或“……是更为正确的”。从句 haec una tutela sit 作其主语从句。
  3. 27.1.45.1quia igitur ex eodem testamento... — 该句结构复杂,由 quia igitur 引导的因果从句与带转折的成分(sed hic...)的主句交织。通常,因公缺席而免除的人在归来后会立即恢复先前的监护职责(haeret tutelis... etiam intra annum),但在此例中,遗嘱本身终止了其身份,使其成为“第二项监护”,因此他可以再次请求免除(excusare se potest)。
  4. 27.1.45.4necessitati erit subcumbendum — 这是使用动形容词的非人称被动迂回式(erit subcumbendum),意为“必须屈服于必然性”。名词 necessitati 是不及物动词 subcumbo 所要求的与格补足语。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §27.1.45.pr-27.1.45.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:27.1.45.pr-27.1.45.4

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。