[IDEM libro tertio decimo disputationum. ] §27.1.45.prTitius filiis meis, quoad rei publicae causa non abierit, tutor esto'.
[同著者、『討論録』第十三巻] 「ティティウスは、公務のために出発しない限り、私の子供たちの後見人であれ。
gessit tutelam ex testamento delatam, deinde rei publicae causa abesse coepit et desiit.
」彼は遺言により委ねられた後見の職を遂行したが、その後、公務のために不在になり、またその不在が終わった。
an quasi noua tutela nunc delata excusari debeat etiam ob absentiam rei publicae causa, an, quia praecessit testamentum absentiam ob publicam causam et est ab eo iam administrata tutela, non oporteat eum excusari? quid si liberos interea susceperit aut aliam excusationem parauit? magis est, ut haec una tutela sit: ideo nec excusationem ei competere nec agi tutelae ob prius tempus posse.
彼は、あたかも今や新たな後見が委ねられたかのように、公務による不在を理由としても免除されるべきであるか、それとも、遺言が公務による不在に先立っており、かつ彼によってすでに後見が管理されていたがゆえに、免除されるべきではないのか。 もし彼がその間に子供をもうけたか、あるいは他の免除事由を備えるに至った場合はどうか。 これは単一の後見であるとすべきである。 それゆえ、彼には免除は認められず、また以前の期間に対する後見に関する訴えも提起できない。
§27.1.45.1Sed si ita scriptum in testamento fuit: 'Titius tutor esto: cum rei publicae causa aberit, tutor ne esto: cum redierit, tutor esto', quid de excusatione aut ob absentiam rei publicae causa aut aliam quae post obuenit dici oporteat, uideamus.
しかし、もし遺言に次のように書かれていた場合、「ティティウスは後見人であれ。 公務のために不在となるときは、後見人であるな。 帰国したときは、後見人であれ」については、公務による不在を理由とする免除、あるいはその後に生じたその他の事由による免除について、何と言われるべきか見てみよう。
praecedit autem alia quaestio, testamento ex die uel sub condicione tutores dati an se excusare ante diem condicionemue necesse habeant et in primis an iam dies quinquaginta eis cedant, intra quos necesse est causas excusationis exercere.
しかし、別の問いが先立つ。 遺言によって始期付き、または条件付きで指定された後見人たちが、その期限または条件の前に自らを免除する必要があるか、そして何よりも、免除の事由を行使することが必要とされるあの五十日の期間がすでに彼らに進行し始めるか、という問いである。
sed uerum est non ante esse tutorem, quam dies uenerit: nam nec antequam adita sit hereditas.
しかし、期限が到来するまでは後見人ではない、というのが正しい。 なぜなら、相続が承認される前も同様だからである。
quia igitur ex eodem testamento iam gesta fuit tutela et qui excusatus est alias afuturus rei publicae causa, reuersus continuo haeret tutelis ante susceptis etiam intra annum, sed hic ex ipso testamento desierit esse tutor et ideo ex secunda tutela excusare se potest.
したがって、同じ遺言に基づいてすでに後見が行われており、また公務のために他所に不在となるはずであったことで免除された者は、帰国すると、以前に引き受けた複数の後見に、帰国後の一年以内であっても直ちに従事しなければならない。 しかし、この者は遺言自体によって後見人でなくなっていたのであり、それゆえ第二の後見から自らを免除することができる。
§27.1.45.2Si a praetore detur curator mente capto aut muto siue uentri, excusatur iure liberorum.
もし法務官によって、精神障害者、聾唖者、あるいは胎児に対して保佐人が指定される場合、その者は子供の数の権利によって免除される。
§27.1.45.3Romae datos tutores eos tantum accipere debemus, qui uel a praefecto urbis uel a praetore uel in testamento Romae confecto uel in continentibus dati sunt.
「ローマにおいて指定された後見人」とは、市総督によって、あるいは法務官によって、あるいはローマまたはその隣接地域で作成された遺言において指定された者たちのみを指すと、我々は解すべきである。
§27.1.45.4Si tanta corporis aut mentis ualetudine ab agendis rebus libertus prohibeatur, ut ne suis quidem negotiis sufficiat, necessitati erit subcumbendum, ne inpossibile iniungatur tutelae munus, quod obiri a liberto non potest cum incommodo pupilli et aduersus utilitatem eius.
もし解放自由人が、身体的または精神的な著しい健康上の理由によって活動を行うことを妨げられ、自分自身の事務にさえ十分に対処できないほどであれば、不可能な後見の任務が課されることのないよう、やむを得ない事情に屈せざるを得ない。 その任務は、被後見人の不利益となり、その利益に反するため、解放自由人によって遂行され得ないからである。