Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §26.7.43.pr-26.7.43.1

死后债权丧失资力与过额嫁妆承诺的处理

第 3878 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

论述了在被监护人死亡后债权无法回收时监护人免除责任的原则,并探讨了保佐人承诺超出其侄女财产能力的嫁妆时,基于事务管理的求偿、通过抗辩免除责任以及向丈夫提供担保的义务。

[PAULUS libro septimo quaestionum. ] §26.7.43.prCum post mortem pupilli desinit esse nomen idoneum, tutor periculo eximitur.
在被监护人死亡后,当债权不再具有充分偿付能力时,监护人免除责任。
§26.7.43.1Qui, cum esset fratris sui filiae curator, quadringenta dotis nomine marito eius se daturum promisit: quaero, an succurrendum sit ei, cum postea aere alieno emergente supra uires patrimonii eius dos promissa sit, quoniam in instrumento ita scriptum sit 'ille patruus et curator stipulanti spopondit'.
某人在担任其兄弟之女的保佐人期间,承诺以嫁妆名义向其丈夫支付四十万。 我请问,若此后因债务显现,所承诺的嫁妆超出了她财产的能力,是否应当给予他救济? 因为在文书中如此写道:“该叔父兼保佐人向要约人作出了承诺”。
mouet quaestionem, quod non ut de suo dotem daret, sed cum crederet rationem pupillarem sufficere, promisit.
之所以产生疑问,是因为他并非为了从自己的财产中给予嫁妆,而是因为相信被监护人的账目充足才作出承诺。
praeterea et illud hic potest tractari, ut, si sciens curator non sufficere promiserit, uel donasse uideatur uel, quoniam dolo fecit, non illi succurratur.
此外,此处亦可讨论:如果保佐人在明知不足的情况下仍作出承诺,是否应当被视为赠与,或者,由于他具有恶意,因而不应当给予他救济。
respondi: curator cum officium suum egressus sponte se obligauerit, non puto ei a praetore subueniri debere, non magis quam si creditori puellae pecuniam se daturum spopondisset: sed is de quo tractamus si non donandi animo, sed negotii gerendi causa dotem promisit, habet mulierem obligatam et poterit dici etiam manente matrimonio eam teneri (quia habet dotem sic ut in collatione bonorum dicitur) uel certe post diuortium (siue exacta sit dos siue maneat nomen), quia potest efficere, ut ei accepto feratur.
我回答道:保佐人既然超出了自己的职责范围,自愿使自己承担债务,我认为法官不应当给予他救济,这与他承诺向该少女的债权人支付金钱无异。 但是,如果我们所讨论的这个人并非出于赠与的意图,而是为了管理事务而承诺了嫁妆,那么他便使该妇女对他负有债务,并且可以说,即使在婚姻存续期间,该妇女亦须承担责任(因为正如在财产合并中所言,她以此种方式拥有嫁妆),或者至少在离婚后(无论嫁妆已被索取,还是债务仍然存在),因为他可以促使她免除其债务。
quod si mulier suum curatorem adimplere id, quod supra uires patrimonii eius in dotem dare promisit, non queat, curatorem quidem in hoc, quod superfluum est, per exceptionem releuari: mulier uero cautionem in maritum exponere debet, quod, si quandoque locupletior constante matrimonio facta fuerit, dotis reliquum marito seruat.
但是,如果该妇女无法使她的保佐人履行其所承诺的、超出其财产能力的嫁妆部分,保佐人就超出部分确实可以通过抗辩获得免除;然而,该妇女必须向丈夫提供担保:若在婚姻存续期间她随时变得更加富裕,她将把嫁妆的剩余部分留给丈夫。

词汇与语法注释

  1. §26.7.43.prnomen idoneum — 拉丁语 `nomen` 意为“账目中的项目”,引申为“债权”或“债务”,`idoneum` 意为“适合的”或“有偿付能力的”。此处指在被监护人死亡后,债务人变得无偿付能力(债权无法收回)时,监护人得以免除其责任。
  2. §26.7.43.1stipulanti spopondit — 罗马法口头契约(stipulatio,要式口头合同)的程式化表达。`stipulari` 指提问并要求承诺,`spondere` 指作答并予以承诺。此处表明保佐人亲自向女方的丈夫(要约人)承诺支付嫁妆。
  3. §26.7.43.1habet mulierem obligatam — “使该妇女处于受约束的状态”,即保佐人基于事务管理(无因管理)对侄女享有追偿权(求偿权)。
  4. §26.7.43.1accepto feratur — `accepto ferre` 是罗马法中的程式术语,意为通过确认收到(债务免除,acceptilatio)来免除债务。此处被动非人称表达 `accepto feratur` 意指保佐人可以促使该妇女正式免除他的债务。
  5. §26.7.43.1per exceptionem releuari — 不定式 `releuari` 的逻辑主语是 `curatorem`。这表明,如果保佐人被要求支付超出该妇女实际财产能力的超额部分(superfluum),他可以通过提出抗辩(exceptio)来免除履行责任。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §26.7.43.pr-26.7.43.1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:26.7.43.pr-26.7.43.1

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。