Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §25.4.1.pr-25.4.1.9

离婚后就否认怀孕的检查程序与丈夫的责任

第 3716 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本节探讨了在离婚后妻子否认怀孕而丈夫主张怀孕时,有关进行检查的皇帝敕答及其适用,并根据丈夫的主观意图讨论了妇女提起侮辱之诉的可能性。

[ULPIANUS libro uicesimo quarto ad edictum. ] §25.4.1.prTemporibus diuorum fratrum cum hoc incidisset, ut maritus quidem praegnatem mulierem diceret, uxor negaret, consulti Valerio Prisciano praetori urbano rescripserunt in haec uerba: 'Nouam rem desiderare Rutilius Seuerus uidetur, ut uxori, quae ab eo diuerterat et se non esse praegnatem profiteatur, custodem apponat, et ideo nemo mirabitur, si nos quoque nouum consilium et remedium suggeramus.
[乌尔比安,取自《告示注解》第二十四卷] 在神圣兄弟皇帝统治时期,曾发生这样一起案件:丈夫声称妻子怀孕,而妻子予以否认。 皇帝们在接受咨询后,向城市裁判官瓦莱里乌斯·普里西阿努斯回信,其言词如下:“鲁蒂利乌斯·塞维鲁似乎提出了一项前所未有的要求,即对已与他离婚并声称自己并未怀孕的妻子指派监护人。 因此,如果我们也提出一项前所未有的方案和救济手段,没有人会感到惊讶。
igitur si perstat in eadem postulatione, commodissimum est eligi honestissimae feminae domum, in qua Domitia ueniat, et ibi tres obstetrices probatae et artis et fidei, quae a te adsumptae fuerint, eam inspiciant.
因此,如果他坚持同样的请求,最合适的方法是选择一位声望极高妇女的住宅,让多米提娅前往该处,并在那里,由你选派的三名技术与信誉皆无可挑剔的助产士对她进行检查。
et si quidem uel omnes uel duae renuntiauerint praegnatem uideri, tunc persuadendum mulieri erit, ut perinde custodem admittat atque si ipsa hoc desiderasset: quod si enixa non fuerit, sciat maritus ad inuidiam existimationemque suam pertinere, ut non immerito possit uideri captasse hoc ad aliquam mulieris iniuriam.
如果全体或其中两人报告说她看起来怀孕了,那么应当说服该妇女,让她像自己要求的那样接受监护人;但如果她最终没有生育,丈夫应当知道,这关系到他自己的声誉和名誉,以至于他可能会理所当然地被认为是为了对该妇女造成某种伤害而企图进行此事。
si autem uel omnes uel plures non esse grauidam renuntiauerint, nulla causa custodiendi erit'.
然而,如果全体或过半数报告她没有怀孕,则没有任何监护的理由。
§25.4.1.1Ex hoc rescripto euidentissime apparet senatus consulta de liberis agnoscendis locum non habuisse, si mulier dissimularet se praegnatem uel etiam negaret, nec immerito: partus enim antequam edatur, mulieris portio est uel uiscerum.
” 从这封敕答中极显而易见地可以看出,如果妇女隐瞒自己怀孕或甚至予以否认,关于认知子女的元老院决议并不适用,这并非没有道理:因为胎儿在出生之前,是妇女身体的一部分或其内脏。
post editum plane partum a muliere iam potest maritus iure suo filium per interdictum desiderare aut exhiberi sibi aut ducere permitti.
显然,在出生之后,丈夫已经可以凭其自身权利,通过禁令要求将儿子向其出示,或被允许带走。
extra ordinem igitur princeps in causa necessaria subuenit.
因此,皇帝在必要的情况下通过非常程序提供了救济。
§25.4.1.2Secundum quod rescriptum euocari mulier ad praetorem poterit et apud eum interrogari, an se putet praegnatem, cogendaque erit respondere.
根据这封敕答,妇女可以被传唤至裁判官处,并在其面前接受审问,说明她是否认为自己怀孕,并应被强迫做出回答。
§25.4.1.3Quid ergo, si non responderit aut non ueniat ad praetorem? numquid senatus consulti poenam adhibemus, scilicet ut liceat marito non agnoscere? sed finge non esse eo contentum maritum, qui se patrem potius optet quam carere filio uelit.
那么,如果她不回答或不来到裁判官处,该怎么办? 难道我们要适用元老院决议的处罚,即允许丈夫不予认知吗? 但是,设想丈夫并不满足于此,他宁愿成为父亲,也不愿失去儿子。
cogenda igitur erit remediis praetoris et in ius uenire et, si uenit, respondere: pignoraque eius capienda et distrahenda, si contemnat, uel multis coercenda.
因此,必须通过裁判官的救济手段,强迫她出庭,并且如果她出庭,则强迫她回答:若她藐视,则应扣押并变卖其抵押物,或处以罚金予以强制。
§25.4.1.4Quid ergo, si interrogata dixerit se praegnatem? ordo senatus consultis expositus sequetur.
那么,如果她接受审问后说自己怀孕了呢? 元老院决议所规定的程序将随之进行。
quod si negauerit, tunc secundum hoc rescriptum praetor debebit obstetrices adhibere.
但如果她予以否认,那么根据这封敕答,裁判官应当召集助产士。
§25.4.1.5Et notandum, quod non permittitur marito uel mulieri obstetricem adhibere, sed omnes a praetore adhibendae sunt.
并且应当注意,丈夫或妇女都不被允许自行召集助产士,而所有助产士都应当由裁判官召集。
§25.4.1.6Item praetor domum honestae matronae eligere debet, in qua mulier ueniat, ut possit inspici.
同样,裁判官应当选择一位贞洁妇女的住宅,妇女应前往该处以便接受检查。
§25.4.1.7Quid ergo, si inspici se non patiatur uel ad domum non ueniat? aeque praetoris auctoritas interueniet.
那么,如果她不容许自己接受检查或不前往该住宅呢? 同样,裁判官的职权将会介入。
§25.4.1.8Si omnes uel plures renuntiauerint praegnatem non esse, an mulier possit iniuriarum experiri ex hac causa? et magis puto agere eam iniuriarum posse, sic tamen, si iniuriae faciendae causa id maritus desiderauit: ceterum si non iniuriae faciendae animo, sed quia iuste credidit uel nimio uoto liberorum suscipiendorum ductus est uel ipsa eum illexerat ut crederet, quod constante matrimonio hoc fingebat, aequissimum erit ignosci marito.
如果全体或过半数报告她没有怀孕,妇女是否可以因此提起侮辱之诉? 我更倾向于认为她可以提起侮辱之诉,但仅限于丈夫是为了制造侮辱而请求此事的情况;然而,如果不是出于制造侮辱的意图,而是因为他合理地相信,或者由于过于渴望生育子女而被引导,又或者是由于她自己在婚姻存续期间曾诱使他相信这一点(因为她当时伪装怀孕),那么宽恕丈夫将是最公平的。
§25.4.1.9Meminisse autem oportet tempus non esse praestitutum rescripto, quamuis in senatus consultis de liberis agnoscendis triginta dies praestituantur mulieri.
但是应当记住,敕答中并没有规定期限,尽管关于认知子女的元老院决议中给妇女规定了三十天的期限。
quid ergo? semper dicemus marito licere uxorem ad praetorem euocare, an uero et ipsi triginta dies praestituimus? et putem praetorem causa cognita debere maritum et post triginta dies audire.
那么该怎么办? 我们是说丈夫始终被允许传唤妻子到裁判官处,还是也为他规定三十天的期限? 我认为裁判官在审理案件后,即使在三十天之后也应当听取丈夫的申诉。

词汇与语法注释

  1. §25.4.1.prprofiteatur — 关系从句 `quae... profiteatur` 中的虚拟式,反映了丈夫主张的间接陈述,或带有“属于那种……公言的女性”的限制性特征。
  2. §25.4.1.1uel uiscerum — `uiscerum` 是中性名词 `uiscus`(内脏、肉体)的复数属格形式,与前文的 `mulieris portio`(妇女的一部分)并列,意为“妇女内脏的一部分”。
  3. §25.4.1.8quod constante matrimonio hoc fingebat — `quod` 引导原因从句(因为……),解释了“她诱使他相信”的背景,即“她在婚姻存续期间伪装此事(怀孕)”。`constante matrimonio` 是夺格绝对结构(在婚姻存续期间)。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §25.4.1.pr-25.4.1.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:25.4.1.pr-25.4.1.9

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。