Humanitext Reader

유스티니아누스 1세 · 학설휘찬 §25.4.1.pr-25.4.1.9

이혼 후 임신 진위 검사 절차와 남편의 책임

9271개 구절 중 3716번째 · 라틴어

요약

이혼 후 아내가 임신을 부정하고 남편이 이를 주장할 때의 검사 절차에 관한 황제의 칙답과 그 적용, 그리고 남편의 주관적 의도에 따른 모욕소권 제기 여부 등을 논한다.

[ULPIANUS libro uicesimo quarto ad edictum. ] §25.4.1.prTemporibus diuorum fratrum cum hoc incidisset, ut maritus quidem praegnatem mulierem diceret, uxor negaret, consulti Valerio Prisciano praetori urbano rescripserunt in haec uerba: 'Nouam rem desiderare Rutilius Seuerus uidetur, ut uxori, quae ab eo diuerterat et se non esse praegnatem profiteatur, custodem apponat, et ideo nemo mirabitur, si nos quoque nouum consilium et remedium suggeramus.
[울피아누스, 「고시 주해」 제24권으로부터] 신성한 형제 황제들의 치세에, 남편은 아내가 임신했다고 주장하는 반면 아내는 이를 부정하는 사건이 발생했을 때, 그들은 자문을 받고 도시 프라이토르 발레리우스 프리스키아누스에게 다음과 같은 문언으로 칙답하였다. '루틸리우스 세베루스는 자신과 이혼하고 스스로 임신하지 않았다고 공언하는 아내에게 감시인을 붙이겠다는 유례없는 조치를 요구하는 것으로 보인다. 따라서 우리 또한 유례없는 방책과 구제책을 제안한다 하더라도 아무도 놀라지 않을 것이다.
igitur si perstat in eadem postulatione, commodissimum est eligi honestissimae feminae domum, in qua Domitia ueniat, et ibi tres obstetrices probatae et artis et fidei, quae a te adsumptae fuerint, eam inspiciant.
그러므로 만일 그가 동일한 청구를 고수한다면, 가장 정숙한 부인의 집을 선정하여 도미티아가 그곳으로 가도록 하고, 그곳에서 귀하가 선정한 기술과 신뢰성이 입증된 세 명의 산파가 그녀를 검사하도록 하는 것이 가장 적절하다.
et si quidem uel omnes uel duae renuntiauerint praegnatem uideri, tunc persuadendum mulieri erit, ut perinde custodem admittat atque si ipsa hoc desiderasset: quod si enixa non fuerit, sciat maritus ad inuidiam existimationemque suam pertinere, ut non immerito possit uideri captasse hoc ad aliquam mulieris iniuriam.
그리고 만일 그들 전원 또는 두 명이 임신한 것으로 보인다고 보고한다면, 그때는 아내가 마치 스스로 이를 원했던 것처럼 감시인을 받아들이도록 설득해야 할 것이다. 그러나 만일 그녀가 출산하지 않는다면, 남편은 이것이 자신의 평판과 명예에 영향을 미쳐 아내에게 어떤 해를 끼치기 위해 이를 획책한 것으로 당연히 보일 수 있음을 알아야 한다.
si autem uel omnes uel plures non esse grauidam renuntiauerint, nulla causa custodiendi erit'. §25.4.1.1Ex hoc rescripto euidentissime apparet senatus consulta de liberis agnoscendis locum non habuisse, si mulier dissimularet se praegnatem uel etiam negaret, nec immerito: partus enim antequam edatur, mulieris portio est uel uiscerum.
만일 전원 또는 과반수가 임신하지 않았다고 보고한다면, 감시할 이유는 전혀 없을 것이다.' 이 칙답으로부터, 여성이 자신의 임신을 숨기거나 심지어 부정하는 경우에는 자녀 인지에 관한 원로원 결의가 적용되지 않았음이 매우 명백히 드러나는데, 이는 당연한 일이다. 태아는 출생하기 전에는 여성의 일부이거나 내장에 불과하기 때문이다.
post editum plane partum a muliere iam potest maritus iure suo filium per interdictum desiderare aut exhiberi sibi aut ducere permitti.
확실히 출생한 후에는 남편이 이미 자신의 권리에 따라 프라이토르의 인터딕툼(명령)을 통해 아들이 자신에게 개시되거나 인도되기를 요구할 수 있다.
extra ordinem igitur princeps in causa necessaria subuenit.
따라서 황제는 특별 절차에서 필요한 사유로 인해 구제책을 마련해 준 것이다.
§25.4.1.2Secundum quod rescriptum euocari mulier ad praetorem poterit et apud eum interrogari, an se putet praegnatem, cogendaque erit respondere.
이 칙답에 따라 여성은 프라이토르에게 소환되어 그 앞에서 자신이 임신했다고 생각하는지 신문받을 수 있으며, 답변하도록 강제될 것이다.
§25.4.1.3Quid ergo, si non responderit aut non ueniat ad praetorem? numquid senatus consulti poenam adhibemus, scilicet ut liceat marito non agnoscere? sed finge non esse eo contentum maritum, qui se patrem potius optet quam carere filio uelit.
그렇다면 만일 그녀가 답변하지 않거나 프라이토르에게 오지 않는다면 어떻게 되는가? 우리가 원로원 결의의 벌칙, 즉 남편이 인지하지 않아도 좋다는 벌칙을 적용해야 하는가? 그러나 아들을 잃는 것보다 차라리 아버지가 되기를 바라는 남편이 그것으로 만족하지 않는다고 가정해 보라.
cogenda igitur erit remediis praetoris et in ius uenire et, si uenit, respondere: pignoraque eius capienda et distrahenda, si contemnat, uel multis coercenda.
따라서 그녀는 프라이토르의 구제 수단에 의해 법정에 출두하고, 출두한 경우에는 답변하도록 강제되어야 한다. 만일 그녀가 이를 무시한다면 그녀의 담보물을 압류하여 매각하거나, 다액의 벌금으로 강제해야 한다.
§25.4.1.4Quid ergo, si interrogata dixerit se praegnatem? ordo senatus consultis expositus sequetur.
그렇다면 신문받은 그녀가 임신했다고 말한다면 어떻게 되는가? 원로원 결의에 규정된 절차가 뒤따를 것이다.
quod si negauerit, tunc secundum hoc rescriptum praetor debebit obstetrices adhibere.
그러나 만일 부정한다면, 그때는 이 칙답에 따라 프라이토르가 산파들을 입회시켜야 한다.
§25.4.1.5Et notandum, quod non permittitur marito uel mulieri obstetricem adhibere, sed omnes a praetore adhibendae sunt.
그리고 남편이나 여성에게 산파를 입회시키는 것이 허용되지 않으며, 모든 산파는 프라이토르에 의해 입회되어야 한다는 점에 유의해야 한다.
§25.4.1.6Item praetor domum honestae matronae eligere debet, in qua mulier ueniat, ut possit inspici.
또한 프라이토르는 여성이 검사를 받기 위해 가야 할 정숙한 부인의 집을 선정해야 한다.
§25.4.1.7Quid ergo, si inspici se non patiatur uel ad domum non ueniat? aeque praetoris auctoritas interueniet.
그렇다면 만일 그녀가 검사받는 것을 허용하지 않거나 그 집으로 가지 않는다면 어떻게 되는가? 마찬가지로 프라이토르의 권한이 개입할 것이다.
§25.4.1.8Si omnes uel plures renuntiauerint praegnatem non esse, an mulier possit iniuriarum experiri ex hac causa? et magis puto agere eam iniuriarum posse, sic tamen, si iniuriae faciendae causa id maritus desiderauit: ceterum si non iniuriae faciendae animo, sed quia iuste credidit uel nimio uoto liberorum suscipiendorum ductus est uel ipsa eum illexerat ut crederet, quod constante matrimonio hoc fingebat, aequissimum erit ignosci marito.
만일 전원 또는 과반수가 임신하지 않았다고 보고했다면, 여성은 이 일로 인해 모욕소권을 제기할 수 있는가? 나는 남편이 모욕을 가할 의도로 이를 요구한 경우에 한해 그녀가 모욕소권을 제기할 수 있다고 생각한다. 그러나 모욕을 가할 의도가 아니라 정당하게 믿었기 때문이거나, 자녀를 얻고자 하는 너무나 강한 열망에 이끌렸기 때문이거나, 혼인이 지속되는 동안 그녀 자신이 남편으로 하여금 그렇게 믿도록 유도했기(혼인 중에 그녀가 이를 가장했기) 때문이라면, 남편을 용서하는 것이 가장 공평할 것이다.
§25.4.1.9Meminisse autem oportet tempus non esse praestitutum rescripto, quamuis in senatus consultis de liberis agnoscendis triginta dies praestituantur mulieri.
그러나 원로원 결의에서는 자녀 인지에 관하여 여성에게 30일의 기간이 주어지는 반면, 이 칙답에서는 기간이 설정되어 있지 않음을 기억해야 한다.
quid ergo? semper dicemus marito licere uxorem ad praetorem euocare, an uero et ipsi triginta dies praestituimus? et putem praetorem causa cognita debere maritum et post triginta dies audire.
그렇다면 어떻게 해야 하는가? 항상 남편이 아내를 프라이토르에게 소환하는 것이 허용된다고 해야 할 것인가, 아니면 남편에게도 30일의 기간을 정해주어야 할 것인가? 나는 프라이토르가 사정을 심사한 후(causa cognita), 30일이 지난 후에도 남편의 청구를 들어주어야 한다고 생각한다.

어휘·문법 주석

  1. §25.4.1.prprofiteatur — 관계절 `quae... profiteatur` 내의 접속법으로, 남편의 주장을 반영한 간접화법 또는 "~라고 공언하는 그러한 여성"이라는 제한적 성격을 나타냄.
  2. §25.4.1.1uel uiscerum — `uiscerum`은 중성명사 `uiscus`(내장, 육체)의 복수 속격형으로, 앞의 `mulieris portio`(여성의 일부)에 병렬되어 "여성의 내장의 일부"를 의미함.
  3. §25.4.1.8quod constante matrimonio hoc fingebat — `quod`는 이유절(~이기 때문에)을 이끌며, 주절의 `illexerat`(그녀가 그를 유도했다)의 배경으로서 "그녀가 혼인 지속 중에 이와 같이(임신을) 가장하고 있었음"을 설명함. `constante matrimonio`는 탈격 절대구문(혼인이 지속되는 동안에).

이 구절 인용하기

유스티니아누스 1세, 학설휘찬 §25.4.1.pr-25.4.1.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:25.4.1.pr-25.4.1.9

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.