Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §25.3.5.13-25.3.5.26

子女赡养父母与被释民赡养主人的义务

第 3711 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本部分规定了未成年且获解放的儿子以及身为军人的儿子对父母的赡养义务,限制了母亲追偿抚育费的范围,并详细阐述了解放奴隶对解放奴隶主及其亲属的赡养义务及其免除条件。

[ULPIANUS libro secundo de officio consulis. ] §25.3.5.13Si impubes sit filius emancipatus, patrem inopem alere cogetur: iniquissimum enim quis merito dixerit patrem egere, cum filius sit in facultatibus.
如果被解放的儿子是未成年人,他将被强制赡养其贫困的父亲:因为任何人都会理所当然地认为,在儿子富有资产时,父亲却处于匮乏之中是极不公正的。
§25.3.5.14Si mater alimenta, quae fecit in filium, a patre repetat, cum modo eam audiendam.
如果母亲向父亲追讨其在儿子身上支出的抚养费,她的请求应在一定限度内被听取。
ita diuus Marcus rescripsit Antoniae Montanae in haec uerba: 'Sed et quantum tibi alimentorum nomine, quibus necessario filiam tuam exhibuisti, a patre eius praestari oporteat, iudices aestimabunt, nec impetrare debes ea, quae exigente materno affectu in filiam tuam erogatura esses, etiamsi a patre suo educaretur'.
因此,神君马克向安东妮亚·蒙塔娜如此回复道:“但是,对于你因必要而养育女儿所支出的抚养费,其父亲应当向你支付多少,裁判官们将进行评估;你不得获取那些即使女儿由其父亲抚养,你也会出于母爱而为女儿支出的费用。
§25.3.5.15A milite quoque filio, qui in facultatibus sit, exhibendos parentes esse pietatis exigit ratio.
” 孝敬的原则也要求,拥有资产的军人儿子也应当抚养其父母。
§25.3.5.16Parens quamuis ali a filio ratione naturali debeat, tamen aes alienum eius non esse cogendum exsoluere filium rescriptum est.
虽然根据自然之理,父母应当由儿子抚养,但谕令规定,不应强迫儿子偿还父母的债务。
§25.3.5.17Item rescriptum est heredes filii ad ea praestanda, quae uiuus filius ex officio pietatis suae dabit, inuitos cogi non oportere, nisi in summam egestatem pater deductus est.
同样,谕令规定,除非父亲陷入极度贫困,否则不应强迫儿子的继承人违反其意愿,去提供该儿子生前出于孝敬义务而会给付的费用。
§25.3.5.18Solent iudices cognoscere et inter patronos et libertos, si alendis his agatur: itaque si negent se esse libertos, cognoscere eos oportebit: quod si libertos constiterit, tunc demum decernere, ut alant: nec tamen alimentorum decretum tollet liberto facultatem, quo minus praeiudicio certare possit, si libertum se neget.
在涉及赡养解放奴隶主(帕特罗努斯)的诉讼中,裁判官也通常会对解放奴隶主与解放奴隶(利贝尔图斯)之间的争议进行审理:因此,如果他们否认自己是解放奴隶,裁判官应当对此进行审理;如果确认他们是解放奴隶,届时才裁决其予以赡养。 然而,抚养费的裁决并不会剥夺解放奴隶在否认自己是解放奴隶时,通过预备性审判进行抗辩的权利。
§25.3.5.19Alimenta autem pro modo facultatium erunt praebenda, egentibus scilicet patronis: ceterum si sit unde se exhibeant, cessabunt partes iudicis.
此外,应当根据财产状况提供抚养费,这当然是针对贫困的解放奴隶主而言:但如果他们有自给自足的来源,裁判官的介入即告停止。
§25.3.5.20Utrum autem tantum patroni alendi sint an etiam patronorum liberi, tractari potest.
但是,是仅应赡养解放奴隶主,还是也应当赡养解放奴隶主的子女,这是可以讨论的。
et puto causa cognita iudices et liberos quoque patronorum alendos decernere, non quidem tam facile ut patronos, sed nonnumquam et ipsos: nam et obsequium non solum patronis, uerum etiam liberis eorum debere praestari.
我认为,在审理案件后,裁判官也会裁定解放奴隶主的子女也应当受到赡养,虽然不像对解放奴隶主那样容易,但有时也包括他们:因为不仅应当对解放奴隶主,也应当对他们的子女表示敬重。
§25.3.5.21Sed et libertus maternus alere cogitur.
而且,母亲的解放奴隶也应被强制赡养她。
§25.3.5.22Si quis a liberti liberto ali se desideret uel ab eo, quem ex causa fideicommissi manumisit quemque suis nummis redemit, non debet audiri, ut et Marcellus scribit, exaequatque eum, qui mercedes exigendo ius libertorum amisit.
如果有人希望受到其解放奴隶的解放奴隶的赡养,或者受到因遗赠信托而由其释放之人、或由其用自己的资金赎回之人的赡养,他的请求不应被听取,正如马尔克鲁斯所写,并且他将此类人与因索取雇工工资而失去解放奴隶主权利的人等同视之。
§25.3.5.23Sed et patroni filium, qui capitis accusauit libertum paternum, negat exhibendum.
而且,他也否定:曾控告父亲的解放奴隶犯有死罪的解放奴隶主的儿子应当受到赡养。
§25.3.5.24Sed et liberta cogitur patronum alere.
而且,女解放奴隶也被强制赡养解放奴隶主。
§25.3.5.25De alimentis patroni arbiter solet dari arbitraturus, quantum sit in facultatibus, ut perinde possint alimenta moderari, quae tamdiu praestabuntur, quamdiu liberto supersit, patrono desit.
关于解放奴隶主的赡养费,通常会指定一名仲裁人来估算其财产状况,以便据此调整赡养费。 只要解放奴隶有余力且解放奴隶主有匮乏,该赡养费就应当一直提供。
§25.3.5.26Patrem et matrem patroni, cum patronus et filii eius minime supersint, alere egentes, ipsi si idonei facultatibus sunt, coguntur.
如果解放奴隶主及其子女均已不复存在,只要解放奴隶自己财产充裕,他们便被强制赡养其解放奴隶主处于贫困中的父亲和母亲。

词汇与语法注释

  1. §25.3.5.14cum modo eam audiendam — `cum modo` 是表示“有限制地”或“在一定限度内”的副词性短语,动形容词 `audiendam` 后省略了 `esse`,构成被动周边叙述结构。这表明母亲向父亲追偿抚养费的权利并非无条件,而是受到限制的。
  2. §25.3.5.14erogatura esses — 在 `quae` 关系从句中,`erogatura esses` 是由将来分词与虚拟式未完成过去时(`esses`)构成的周边主动虚拟式,用作过去违背事实条件句的结论从句(相当于普通的虚拟式过去完成时 `erogauisses`)。它对应于条件从句 `etiamsi a patre suo educaretur`。
  3. §25.3.5.18decernere — `decernere` 可以作为历史不定式,或者作为承接前文 `oportebit` 的不定式继续,描述裁判官应当采取的行动。
  4. §25.3.5.26Patrem et matrem patroni — `Patrem et matrem patroni`(解放奴隶主的父亲和母亲)是不定式 `alere` 的宾格宾语。主动词 `coguntur` 的主语在原文中未明示,但从前文的上下文可知是指“解放奴隶(`liberti`)”。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §25.3.5.13-25.3.5.26. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:25.3.5.13-25.3.5.26

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。