Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §25.3.1.pr-25.3.1.16

离婚后怀孕通知与子女认领规则

第 3706 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

阐释有关离婚后怀孕与分娩的《普兰基乌斯元老院决议》的适用规则,重点说明妇女的通知义务、丈夫的应对措施,以及未遵守该程序对子女认领与扶养义务的影响。

[ULPIANUS libro trigesimo quarto ad edictum. ] §25.3.1.prSenatus consultum, quod factum est de liberis agnoscendis, duas species complectitur, unam eorum qui agnoscunt, aliam earum quae falsum partum subiciunt.
[乌尔比安,《告示注解》第三十四卷]关于认领子女而制定的元老院决议包含两种情形:一种是关于认领子女的人,另一种是关于用虚假生育进行替代的妇女。
§25.3.1.1Permittit igitur mulieri parentiue in cuius potestate est uel ei cui mandatum ab eis est, si se putet praegnatem, denuntiare intra dies triginta post diuortium connumerandos ipsi marito uel parenti in cuius potestate est, aut domum denuntiare, si nullius eorum copiam habeat.
因而,如果妇女认为自己怀孕,决议允许该妇女、或对她行使家权的家父、或接受他们委托的人,在离婚后起算的三十日内,向丈夫本人或对其行使家权的家父发出通知;如果无法接触到他们中的任何人,则向其住所发出通知。
§25.3.1.2Domum accipere debemus hospitium, si in ciuitate maneat: quod si non sit, sed in uilla uel in municipio, illic ubi larem matrimonio collocarent:
如果丈夫留在城里,我们应当将“住所”理解为他的寓所;如果他不在城里,而在别墅或自治市,则指他们为婚姻而安设家神的地方。
§25.3.1.3Denuntiare autem hoc tantum esse mulierem ex eo praegnantem.
此外,“通知”仅仅指妇女是由他怀孕这一事实。
non ergo hoc denuntiat, ut mittat custodes maritus: sufficit enim mulieri hoc notum facere, quod sit praegnas.
因此,她并非为了让丈夫派看守人而发出通知,因为对妇女而言,让他知道自己怀孕了就足够了。
mariti est iam aut mittere custodes aut ei denuntiare, quod non sit ex se praegnas: hoc autem uel ipsi marito uel alii nomine eius facere permittitur.
此后,丈夫应当要么派看守人,要么向她通知她并非因他而怀孕;而这既允许由丈夫本人完成,也允许他人以他的名义完成。
§25.3.1.4Poena autem mariti ea est, ut, nisi aut custodes praemiserit aut contra denuntiauerit non esse ex se praegnatem, cogatur maritus partum agnoscere: et, si non agnouerit, extra ordinem coercetur.
此外,对丈夫的处罚是:除非他已预先派遣看守人,或者反向通知她并非因他而怀孕,否则丈夫将被强迫认领该出生儿;如果他不予认领,则受到非常程序的惩处。
debebit igitur respondere non esse ex se praegnatem aut nomine eius responderi: quod si factum fuerit, non alias necesse habebit agnoscere, nisi uere filius fuerit.
因此,他必须回答她并非因他而怀孕,或者以他的名义进行回答;如果做到了这一点,除非该孩子确实是他的儿子,否则他没有必要认领。
§25.3.1.5Illud notandum est, quod denuntiatio a marito non incipit, sed a muliere:
应当注意的是,通知并非由丈夫发起,而是由妇女发起。
§25.3.1.6Sed si maritus ultro custodes offerat et ea non admittat, uel si non denuntiauerit mulier, aut si denuntiauerit quidem, custodes autem arbitrio iudicis non admiserit, liberum est marito parentiue eius partum non agnoscere.
但是,如果丈夫主动提供看守人而妇女不予接纳,或者如果妇女未发出通知,又或者她虽然发出了通知却未根据裁判官的决定接纳看守人,则丈夫或其家父可以自由选择不认领该出生儿。
§25.3.1.7Si mulier esse se praegnatem intra triginta dies non denuntiauerit, postea denuntians causa cognita audiri debebit.
如果妇女未在三十日内通知其怀孕,此后发出通知的,应当在调查原因后予以审理。
§25.3.1.8Quin immo et si in totum omiserit denuntiationem, Iulianus ait nihil hoc nocere ei quod editur.
甚至,即使她完全漏未通知,尤里安也认为这不会对出生儿造成任何损害。
§25.3.1.9Dies autem triginta continuos accipere debemus ex die diuortii, non utiles.
此外,我们应当将三十日理解为自离婚之日起算的连续日,而非可行使权利的有效工作日。
§25.3.1.10Eleganter autem apud Iulianum libro nono decimo digestorum quaeritur, si intra dies triginta mulier marito non denuntiauerit et intra triginta partum ediderit, an senatus consulto locus sit.
此外,尤里安在《学说汇纂》第十九卷中精妙地提出了一个问题:如果妇女在三十日内未向丈夫发出通知,且在三十日内分娩,此时元老院决议是否有适用的余地?
et ait Plancianum senatus consultum cessare, quia de eo partu non uidetur sentire, qui intra diem trigesimum nascatur: quippe dies triginta ad denuntiandum praestituit senatus.
他认为,《普兰基乌斯元老院决议》不予适用,因为它似乎并未考虑到在第三十日之内出生的孩子;因为元老院规定了三十日的通知期限。
sed hanc rem non facere praeiudicium partui arbitror.
但我认为,这一情况不会对出生儿造成不利益。
§25.3.1.11Quemadmodum per contrarium si maritus uxore denuntiante custodes miserit, nullum praeiudicium sibi facit.
正如相反地,如果丈夫在妻子发出通知时派遣了看守人,并不会对他自己造成任何不利益。
licebit igitur ei partum editum ex se negare nec ei nocebit, quod uentrem custodierit: et ita Marcellus libro septimo digestorum scripsit: ait enim, siue quis neget uxorem siue ex se praegnatem, sine praeiudicio recte mittet custodes, maxime si missurus id ipsum protestetur.
因此,他仍被允许否认出生的孩子是自己的,且监视子宫的行为也不会对他产生不利影响。 马尔切鲁斯在《学说汇纂》第七卷中也是这样写的:因为他说,无论是否认对方是自己的妻子,还是否认对方是因自己而怀孕,他都可以在不损害自身利益的情况下正当地派遣看守人,尤其是当他在派遣时明确声明这一立场时,更是如此。
§25.3.1.12Iulianus libro nono decimo digestorum scripsit: quod senatus consulto comprehensum est, si mulier uiro denuntiauerit se ex eo concepisse et is cui denuntiatum erit custodes ad uentrem custodiendum inspiciendumque non misserit neque contestato dixerit eam ex se praegnatem non esse, ut ei id quod editum sit agnoscere sit necesse, non eo pertinet, ut, si quis agnoscere se filium diceret, suum heredem haberet, quamuis ex alio conceptus sit: quandoque enim, inquit, coepit causa agi, grande praeiudicium adfert pro filio confessio patris.
尤里安在《学说汇纂》第十九卷中写道:元老院决议中所包含的规定——即,如果妇女向丈夫通知她因他而受孕,而收到通知的人未派遣看守人来监视和检验子宫,也未在证人面前声明她并非因他而怀孕,以至于他必须认领该出生儿——这并不意味着,如果某人声称他认领该孩子为儿子,即使他是因他人而受孕,该人也必须视其为自己的继承人;因为他说,一旦案件开始审理,父亲的承认就会为儿子提供巨大的有利预判。
§25.3.1.13Idem per contrarium quoque ait, si mulier diuortio facto non fecerit ea, quae senatus consulto praecipiuntur, ut liceat patri non agnoscere, non eo pertinere, ut filius natus suum se dicere non possit, sed ad id tantum, ut ita pater alere eum cogatur, si constiterit eum filium esse.
该作者相反地也指出,如果妇女在离婚后未履行元老院决议所要求的行为,以至于父亲被允许不予认领,这并不意味着出生的儿子不能称自己为他的直系继承人,而仅产生如下效果:只有当确证其为儿子时,父亲才被强迫对其进行扶养。
§25.3.1.14Idem Iulianus scribit, si uxore denuntiante se praegnatem maritus non negauerit, non utique suum illi partum effici, cogendum tamen alere: ceterum esse satis iniuriosum ait, si quis longo tempore afuerit et reuersus uxorem praegnatem inuenerit et idcirco reiecerit, si quid ex his, quae senatus consulto continentur, omiserit, suum heredem ei nasci.
同样,尤里安写道,即使在妻子通知其怀孕时丈夫未予否认,出生的孩子也绝非必然成为他的直系继承人,但他仍必须被强迫对其进行扶养;然而他说,如果某人长期不在家,回来后发现妻子怀孕并因此拒绝她,仅因他漏未履行元老院决议所载的某项程序,就被认为诞生了一个属于他的直系继承人,这是极不公正的。
§25.3.1.15Ex his apparet, siue uxor omisserit, quae eam ex senatus consulto obseruare oportuit, nihil praeiudicare filio, si filius est, non tantum in iure sui, uerum ne in alimentis quidem secundum diui Pii rescriptum: siue maritus neglexerit facere, quae ex senatus consulto debet, natum cogitur omnimodo alere, ceterum recusare poterit filium.
由此可见,无论是妻子漏未遵守她根据元老院决议应当遵守的规定,只要他确实是儿子,根据神君庇乌的敕答,不仅在直系继承人的权利上,甚至在扶养费上,都不会对儿子造成任何不利影响;或者是丈夫怠于履行他根据元老院决议应当履行的义务,他将被强迫无论如何都要扶养出生的孩子,但此外他仍可以拒绝承认其为自己的儿子。
§25.3.1.16Plane si denuntiante muliere negauerit ex se esse praegnatem, tametsi custodes non misserit, non euitabit, quo minus quaeratur, an ex eo mulier praegnas sit.
显然,如果妇女在发出通知时,丈夫否认她因他而怀孕,即使他未派遣看守人,他仍无法避免对该妇女是否因他而怀孕这一问题进行调查。
quae causa si fuerit acta apud iudicem et pronuntiauerit, cum de hoc agetur quod ex eo praegnas fuerit nec ne, in ea causa esse, ut agnosci debeat: siue filius non fuit siue fuit, esse suum
如果该案件已由审判官审理,且审判官在对她是否因他而怀孕进行审理时做出了裁决,认定其处于应当被认领的法律状态:那么,无论他实际上是否是他的儿子,他都是他的[直系继承人]。

词汇与语法注释

  1. §25.3.1.1connumerandos — connumerandos 是与 dies triginta 一致的将来被动分词(动形词),意为“在离婚后起算的三十日内”。
  2. §25.3.1.2larem — larem 指家庭守护神(拉尔),larem collocare 是比喻说法,意为“安家”或“确立共同生活”。
  3. §25.3.1.12quod senatus consulto comprehensum est — 从 quod 到 sit necesse 的长名词从句,作为主句动词 non eo pertinet(“并不意味着……”)的主语。
  4. §25.3.1.16non euitabit, quo minus quaeratur — 在表示避免的动词 euitare 之后,使用 quo minus + 虚拟式(quaeratur)的句式,意为“他无法避免调查……”。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §25.3.1.pr-25.3.1.16. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:25.3.1.pr-25.3.1.16

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。