Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §25.2.21.pr-25.2.21.6

病危时转移财产与奴隶行为所涉诉讼责任

第 3696 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

保罗详细讨论了离婚时适用的“转移财产之诉”,分析了丈夫病危时的转移、妻子奴隶的行为、作为嫁妆的奴隶实施的窃盗,以及该诉讼的一般法律性质与适用条件。

[PAULUS libro trigesimo septimo ad edictum. ] §25.2.21.prSi mulier, cum de uiri uita desperasset, subreptis quibusdam rebus diuortisset, si conualuerit uir, utilis rerum amotarum actio ei danda est.
[保罗,《告示注解》第三十七卷] 如果妻子在对丈夫的生命感到绝望时,秘密转移了某些财产并离婚,若丈夫随后康复,则应向其授予准“转移财产之诉”。
§25.2.21.1Si seruus mulieris iussu dominae diuortii causa res amouerit, Pedius putat nec furtum eum facere, quoniam nihil lucri sui causa contrectet nec uideri furtum facienti opem ferre, cum mulier furtum non faciat, quamuis seruus in facinoribus domino dicto audiens esse non debeat: sed rerum amotarum actio erit.
如果妻子的奴隶在女主人的命令下,由于离婚的原因转移了财产,佩迪乌斯认为,该奴隶既不构成窃盗(因为他并非为了自己的利益而占有财产),也不被视为向窃盗者提供协助(因为妻子本人并不构成窃盗),尽管奴隶在犯罪行为中不应当听从主人的命令;但仍将适用“转移财产之诉”。
§25.2.21.2At si in dotem seruus datus furtum uiro fecerit, si quidem mulier talem esse eum scierit, totum damnum uiro sarcietur: quod si ignorauerit, tunc non ultra condemnationem noxae multanda erit.
但是,如果作为嫁妆给付的奴隶对丈夫实施了窃盗,倘若妻子明知该奴隶具有这种品质,则全部损失应当向丈夫予以赔偿;但如果妻子并不知情,那么她所受的惩罚将不超过加害人引渡的限度。
§25.2.21.3Rerum amotarum actio damnum repraesentat etiam si postea dotis exactio competat.
“转移财产之诉”旨在恢复损害,即使随后可以提起要求退还嫁妆的诉讼。
§25.2.21.4Commodi quoque, si quod amotis rebus amiserit uir, ratio habenda est.
如果丈夫因财产被转移而失去了某些利益,这些利益也应当予以考虑。
§25.2.21.5Haec actio licet ex delicto nascatur, tamen rei persecutionem continet et ideo non anno finitur, sicut et condictio furtiua: praeterea et heredibus competit.
这一诉讼虽然源于侵权行为,但由于它包含追回财产的性质,因此并不在一年内消灭,正如窃盗返还诉讼一样;此外,该诉讼同样适用于继承人。
§25.2.21.6Nec uiro nec mulieri prodest in hoc iudicio, si facere non possunt: pendet enim id ex furto.
在这一诉讼中,无力支付对丈夫或妻子都没有益处;因为这一诉讼源于窃盗行为。

词汇与语法注释

  1. §25.2.21.1dicto audiens — 这是一个惯用短语,其中 dicto(dictum“言语、命令”的与格)修饰现在分词 audiens(来自 audio“听”),意为“服从于、听从……的命令”。此处它还带有一个与格 domino(主人),意为“服从主人”。
  2. §25.2.21.6facere non possunt — 罗马法中的技术性术语,指支付能力(资力)。通常债务人可能享有“资力抗辩利益”(beneficium competentiae),即仅在“其能力所及范围内”(in id quod facere potest)被判承担责任。此处表明由于该诉讼源于类窃盗行为,该资力限制的抗辩不予适用。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §25.2.21.pr-25.2.21.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:25.2.21.pr-25.2.21.6

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。