Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §24.3.66.pr-24.3.66.7

离婚时嫁妆返还与财产灭失中丈夫的责任

第 3658 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

提出了拉贝奥等古典法学家关于离婚时还持下项的范围、财产灭失时的风险分担以及再婚时嫁妆处理等的多角度见解。

[IAVOLENUS libro sexto ex posterioribus Labeonis. ] §24.3.66.prIn his rebus, quas praeter numeratam pecuniam doti uir habet, dolum malum et culpam eum praestare oportere Seruius ait.
[雅沃列努斯,《兰贝奥遗稿集》第6卷] 塞尔维乌斯说,对于丈夫在现金之外作为嫁妆持有的财产,他必须对欺诈和过失承担责任。
ea sententia Publii Mucii est: nam is in Licinnia Gracchi uxore statuit, quod res dotales in ea seditione, qua Gracchus occisus erat, perissent, ait, quia Gracchi culpa ea seditio facta esset, Licinniae praestari oportere.
这也是普布利乌斯·穆基乌斯的观点;因为在格拉古的妻子莉基尼亚的案件中,他就嫁妆财产在格拉古被杀的那场暴动中灭失这一事实作出了裁决,并指出,因为该暴动是由于格拉古的过错引起的,所以应当向莉基尼亚进行补偿。
§24.3.66.1Seruis uxoris uir nummos in uestiarium dederat, quo parato deinde intra annum diuortium intercesserat.
丈夫曾给妻子的奴隶一笔钱作为买衣服的津贴,在该衣服备齐后,一年内发生了离婚。
placuit Labeoni Trebatio, qualia uestimenta post diuortium essent, talia uiro reddi: idem iuris futurum fuisset, si ipsa uestimenta uir emisset et seruis dedisset: quod si uestimenta non redderentur, tum uirum pretium in dote compensaturum.
拉贝奥和特雷巴蒂乌斯认为,无论离婚后衣服处于何种状态,都应按原样归还给丈夫。 如果丈夫自己购买了这些衣服并送给奴隶,也将适用相同的法律规则;但如果不归还衣服,则丈夫将在嫁妆中抵消其价格。
§24.3.66.2Filia familias diuortio facto dotem patri reddi iusserat: deinde parte dotis persoluta pater decesserat.
家女在离婚后曾指令将嫁妆归还给父亲;随后,在部分嫁妆支付完毕后,父亲去世。
reliquam partem, si nec delegata nec promissa nouandi animo patri fuisset, mulieri solui debere Labeo Trebatius putant, idque uerum est.
拉贝奥和特雷巴蒂乌斯认为,如果剩余部分既未委付给父亲,也未以更改债务之意图向其承诺,则应当支付给该妇女,这是正确的。
§24.3.66.3Mancipia in dotem aestimata accepisti: pactum conuentum deinde factum est, ut diuortio facto tantidem aestimata redderes nec de partu dotalium ancillarum mentio facta est.
你接受了评估过价值的奴隶作为嫁妆;随后达成协议,约定在离婚时,你应按同等评估价值予以归还,且未提及嫁妆女奴的后代。
manebit, inquit Labeo, partus tuus, quia is pro periculo mancipiorum penes te esse deberet.
拉贝奥说:“后代将留给你,因为作为你承担奴隶灭失风险的代价,它应当属于你。
§24.3.66.4Mulier, quae centum dotis apud uirum habebat, diuortio facto ducenta a uiro errante stipulata erat.
” 一名在丈夫处拥有100嫁妆的妇女,在离婚后,通过要式口头协定向陷入错误的丈夫索要了200。
Labeo putat, quanta dos fuisset, tantam deberi, siue prudens mulier plus esset stipulata siue imprudens: Labeonis sententiam probo.
拉贝奥认为,无论该妇女是有意还是无意索要了更多,都只债务等同于原嫁妆数额的债务;我赞同拉贝奥的观点。
§24.3.66.5Uxor diuortio facto partem dotis receperat, partem apud uirum reliquerat, deinde alii nupserat et iterum uidua facta ad priorem uirum redierat, cui centum decem doti dederat neque eius pecuniae, quae reliqua ex priore dote erat, mentionem fecerat.
妻子在离婚后收回了部分嫁妆,将一部分留在丈夫处;随后她与他人结婚,再次失去丈夫(成为寡妇或离婚)后回到前夫身边,给前夫110作为嫁妆,而未提及前一次嫁妆所剩的那些钱。
diuortio facto reliquum ex priore dote iisdem diebus uirum redditurum ait Labeo, quibus reddidisset, si superius diuortium inter eos factum non esset, quoniam prioris dotis causa in sequentem dotis obligationem esset translata: et hoc uerum puto.
拉贝奥说,再次离婚时,丈夫应当在如果他们之间之前只发生过那次离婚则应当归还的相同期限内,归还前一次嫁妆的剩余部分,因为前一次嫁妆的原因已被转移到随后的嫁妆义务中;我认为这也是正确的。
§24.3.66.6Si uir socero iniussu uxoris manente matrimonio dotem acceptam fecisset, etiamsi id propter egestatem soceri factum esset, uiri tamen periculum futurum ait Labeo, et hoc uerum est.
如果在婚姻存续期间,丈夫在未经妻子指令的情况下免除了岳父的嫁妆债务,即使这是由于岳父贫困而为之,拉贝奥说,风险仍由丈夫承担;这是正确的。
§24.3.66.7Si quis pro muliere dotem uiro promisit, deinde herede muliere relicta decesserit, qua ex parte mulier ei heres esset, pro ea parte dotis periculum, quod uiri fuisset, ad mulierem pertinere ait Labeo, quia nec melius aequius esset, quod exigere uir ab uxore non potuisset, ob id ex detrimento uiri mulierem locupletari: et hoc uerum puto.
如果有人代表一名妇女向其丈夫承诺了嫁妆,随后去世并留下该妇女作为继承人,拉贝奥说,在妇女作为其继承人的份额内,本属于丈夫的嫁妆风险由该妇女承担;因为,因丈夫无法向妻子索取之物,而在丈夫遭受损失的情况下使妇女致富,既不更好也不公平;我认为这也是正确的。

词汇与语法注释

  1. 24.3.66.prquod res dotales in ea seditione... perissent, ait... oportere — 在由连词 `quod`(关于……的事实)引导的陈述事实背景的从句之后,重复插入了动词 `ait`,用以支配“对格加不定式”结构(`praestari oportere`)。这在结构上用以具体解释裁决(`statuit`)的内容。
  2. 24.3.66.1idem iuris futurum fuisset — 虚拟条件句中的结论从句。`idem` 为中性单数主格,伴随部分属格 `iuris`(法律的),意为“本会产生相同的法律结果”。`futurum fuisset` 是由未来分词和助动词的虚拟式过去完成时组成的复合时态。
  3. 24.3.66.3pro periculo — 介词 `pro` 在此意为“作为……的代价”或“作为承担……的回报”。它表明了一种法律上的平衡关系:由于丈夫承担了奴隶灭失或贬值的“风险(periculum)”,作为补偿,嫁妆女奴所生的后代(partus)应当归其所有。
  4. 24.3.66.7qua ex parte mulier ei heres esset, pro ea parte — 该结构展示了先行名词 `pars` 被吸入关系从句之中的现象。它与主句中的 `pro ea parte` 相关联,意为“在妇女作为其继承人的那一份额内,按该份额比例”。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §24.3.66.pr-24.3.66.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:24.3.66.pr-24.3.66.7

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。