Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §24.3.45.pr

外祖父的嫁妆要式口约与外孙女的有用诉权

第 3637 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本段讨论了外祖父为处于父权下的外孙女所设定的嫁妆返还要式口约的效力问题,指出尽管该约定在法律上无效,但基于对婚姻的优遇和人伦亲情,应当允许外孙女享有有用诉权。

[IDEM libro sexto quaestionum. ] §24.3.45.prGaius Seius auus maternus Seiae nepti¹, quae erat in patris potestate, certam pecuniae quantitatem dotis nomine Lucio Titio marito dedit et instrumento dotali huiusmodi pactum et stipulationem complexus est: 'si inter Lucium Titium maritum et Seiam diuortium sine culpa mulieris factum esset, dos omnis 'Seiae uxori uel Gaio Seio auo materno redderetur restituereturque'.
[同人,《问题集》第六卷] 塞亚的外祖父盖乌斯·塞尤斯,向处于父亲权力之下的外孙女塞亚的丈夫路奇乌斯·蒂蒂乌斯给付了一定数额的金钱作为嫁妆,并在嫁妆文书中包含了如下协议和要式口约:“如果丈夫路奇乌斯·蒂蒂乌斯与塞亚之间非因女子的过错发生离婚,全部嫁妆应返还并复归给妻子塞亚或外祖父盖乌斯·塞尤斯。
quaero, cum Seius auus maternus statim uita defunctus sit et Seia postea sine culpa sua diuorterit uiuo patre suo, in cuius potestate est, an et cui actio ex hoc pacto et stipulatione competat et utrum heredi aui materni ex stipulatu an nepti.
” 我问,既然外祖父塞尤斯随即去世,而塞亚此后在其处于其权力之下的父亲在世时,非因自己的过错而离婚,那么基于此项协议和要式口约是否以及向谁产生诉权,是根据要式口约产生给外祖父的继承人,还是产生给外孙女。
respondi in persona quidem neptis uideri inutiliter stipulationem esse conceptam, quoniam auus maternus ei stipulatus proponitur: quod cum ita est, heredi stipulatoris, quandoque diuorterit mulier, actio competere uidetur.
我回答道:确实,在外孙女本人方面,要式口约似乎被无效地设定,因为外祖父被设定为是为她而作出了要式口约。 既然如此,无论女子何时离婚,诉权似乎均由要式口约人的继承人享有。
sed dicendum est Seiae posse dotem solui (quamuis actio ei directo non competat), ac si sibi aut illi dari auus stipulatus esset.
但应当指出,(虽然外孙女不直接享有诉权,但)嫁妆可以给付给塞亚,就好像外祖父曾要式口约给付给自己或她一样。
sed permittendum est nepti ex hac auita conuentione, ne commodo dotis defrudetur, utilem actionem: fauore enim nuptiarum et maxime propter affectionem personarum ad hoc decurrendum est.
然而,为了使外孙女不被剥夺嫁妆的利益,必须允许外孙女基于其外祖父的此项合意享有有用诉权:因为基于对婚姻的优遇,尤其是基于人与人之间的亲情,必须诉诸这一解决办法。

词汇与语法注释

  1. 24.3.45.prei stipulatus — 与格 ei 指外孙女(nepti)。在罗马法中,为第三人利益作出的要式口约(他人契约)原则上无效(inutilis),因此外祖父为外孙女作出的此项要式口约被视为无效设定。
  2. 24.3.45.prpermittendum est nepti ... utilem actionem — 针对带与格 nepti 的无人称动形容词句式 permittendum est,这里使用了宾格 utilem actionem。这可以理解为动词 permittere 直接支配宾格,或者在句中省略了如 competere 或 dari 等不定式(即“应当允许外孙女[享有/被给予]有用诉权”)。
  3. 24.3.45.prac si — 意为“就好像……一样”的连词短语,后接虚拟式过去完成时 stipulatus esset。此处设定了一个拟制的有效要式口约情境(即给付给自己或她),以此来证成给付的效力。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §24.3.45.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:24.3.45.pr

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。