Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §24.3.22.pr-24.3.22.7

持参金返还诉权竞合与发狂配偶的离婚

第 3613 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本段讨论了婚姻消灭后,父亲与女儿就持参金返还提起诉讼的竞合问题、各种特约与保证产生的影响,以及配偶发狂时是否可以发出离婚通知及过错认定。

[IDEM libro trigesimo tertio ad edictum. ] §24.3.22.prSi, cum dotem daret pater uel extraneus pro muliere, in unum casum pepigit, uel in diuortium uel in mortem, dicendum est in eum casum, in quem non pepigit, esse mulieri actionem.
[同上,告示注解第三十三编] 如果父亲或第三人为女性提供持参金时,仅就离婚或死亡其中一种情形做出了约定,那么应当认为,对于他未做出约定的另一种情形,该女性享有诉权。
§24.3.22.1Si post solutum matrimonium filia familias citra patris uoluntatem exactam communem dotem consumat, patri et uiua ea et mortua actio superest, ut dos ipsi soluatur.
如果在婚姻消灭后,处于家父权下的女儿违反父亲的意志,消费了已收回的共同持参金,那么无论她生存还是死亡,父亲都保留诉权,要求将持参金支付给自己。
quod ita uerum est, si perditurae soluatur: ceterum si non perditurae et ex iustis causis soluta sit, non supererit actio.
只有在将持参金支付给即将挥霍它的女儿时,这才是正确的;相反,如果支付给不会挥霍它的女儿且是基于正当原因而支付的,则诉权不予保留。
sed mortuo patre nec etiam heredes agent nec mulier.
但在父亲死亡后,其继承人和该女性都不得提起诉讼。
§24.3.22.2Si mulier soluto matrimonio egentem reum dotis per nouationem decepta accipiat, nihilo minus actio dotis ei manebit.
如果女性在婚姻消灭后,受骗而通过债的更改接受了一个贫困的持参金债务人,持参金返还之诉仍将保留给她。
§24.3.22.3Si pater filia absente de dote egerit, etsi omissa sit de rato satisdatio, filiae denegari debet actio, siue patri heres exstiterit, siue in legato tantum acceperit, quantum dotis satis esset.
如果父亲在女儿不在场的情况下提起持参金之诉,即使省略了追认保证,但若女儿成为了父亲的继承人,或者在遗赠中获得了足以弥补持参金的数额,那么对女儿的诉权应当予以拒绝。
et ita Iulianus pluribus locis scribit compensandum ei in dotem quod a patre datur lucroque eius cedit, si tantum ab eo consecuta sit, quantum ei dotis nomine debeatur a marito qui patri soluit.
正如朱利安在多处所写的那样,如果她从父亲那里获得的数额,等同于已向父亲支付的丈夫以持参金名义对她所负的债务,那么父亲所给予她的部分应当与持参金相抵消,并归入她的利益之中。
§24.3.22.4Si patri propter condemnationem Romae, ubi dos petatur, esse non liceat, filiae satis dotis fieri oportet, ita tamen, ut caueat ratam rem patrem habiturum.
如果父亲因判决而不允许留在请求持参金的罗马,则应当向女儿清偿持参金,但条件是她必须保证父亲会追认此事。
§24.3.22.5Eo autem tempore consentire filiam patri oportet, quo lis contestatur.
然而,女儿必须在诉讼系属之时同意其父亲。
secundum haec si filia dicat se patri consentire et ante litis contestationem mutauerit uoluntatem uel etiam emancipata sit, frustra pater aget.
根据这一点,如果女儿表示自己同意父亲,但在诉讼系属之前改变了意愿,或者甚至被免除了家父权,那么父亲的诉讼将是徒劳的。
§24.3.22.6Nec non illud quoque probamus, quod Labeo probat, nonnumquam patri denegandam actionem, si tam turpis persona patris sit, ut uerendum sit, ne acceptam dotem consumat: ideoque officium iudicis interponendum est, quatenus et filiae et patri competenter consuletur.
此外,我们也赞同拉贝奥所赞同的观点:如果父亲的品格如此卑劣,以至于令人担心他会挥霍掉已收回的持参金,那么有时应当拒绝给父亲提供诉权。 因此,应当介入法官的职权,以便在合理范围内同时兼顾女儿和父亲的利益。
sed si latitet filia, ne tali patri consentire cogatur, puto dari quidem patri actionem, sed causa cognita.
但是,如果女儿为了不被强迫同意这样的父亲而隐匿起来,我认为确实应该在审理案件后将诉权赋予父亲。
quid enim, si filia uerecunde per absentiam patri contradicat? cur non dicamus patri non esse dandam actionem? quod si is pater sit, cui omnimodo consentire filiam decet, hoc est uitae probatae, filia leuis mulier uel admodum iuuenis uel nimia circa maritum non merentem, dicendum est patri potius adquiescere praetorem oportere dareque ei actionem.
因为,如果女儿因羞怯而通过缺席来反对父亲,情况会如何? 我们为什么不说不应当将诉权赋予父亲呢? 相反,如果是那种女儿无论如何都应当同意的父亲,即品行端正的父亲,而女儿是一个轻浮的女性、或年纪极轻、或对不配的丈夫过于依恋,那么应当认为,裁判官更应该顺从父亲并赋予他诉权。
§24.3.22.7Si maritus uel uxor constante matrimonio furere coeperint, quid faciendum sit, tractamus.
如果在婚姻存续期间,丈夫或妻子开始发狂,我们应当讨论该如何处理。
et illud quidem dubio procul obseruatur eam personam, quae furore detenta est, quia sensum non habet, nuntium mittere non posse.
毫无疑问,正处于疯狂状态的人因为失去了理性,不能发送离婚通知,这一点是应当遵守的规则。
an autem illa repudianda est, considerandum est.
但是,是否可以向该发狂者发送离婚通知(与其离婚),则需要予以考虑。
et si quidem interuallum furor habeat uel perpetuus quidem morbus est, tamen ferendus his qui circa eam sunt, tunc nullo modo oportet dirimi matrimonium, sciente ea persona, quae, cum compos mentis esset, ita furenti quemadmodum diximus nuntium miserit, culpa sua nuptias esse diremptas: quid enim tam humanum est, quam ut fortuitis casibus mulieris maritum uel uxorem uiri participem esse? sin autem tantus furor est, ita ferox, ita perniciosus, ut sanitatis nulla spes supersit, circa ministros terribilis, et forsitan altera persona uel propter saeuitiam furoris uel, quia liberos non habet, procreandae subolis cupidine tenta est: licentia erit compoti mentis personae furenti nuntium mittere, ut nullius culpa uideatur esse matrimonium dissolutum neque in damnum alterutra pars incidat.
如果狂躁症有间歇期,或者虽然是持久的疾病,但对于其身边的人来说仍属可忍受的范围,那么绝不应当解除婚姻;在明知的情况下,若一个精神健全的人按照我们所说的方法向如此发狂的配偶发送了离婚通知,则应当认为婚姻是因其自身的过错而解除的。 因为,有什么比让丈夫分担妻子的、或让妻子分担丈夫的意外不幸更具人道精神的呢? 但如果疯狂如此严重、如此凶猛、如此具有危害性,以至于毫无痊愈的希望,对侍从们也十分可怕,并且另一方配偶或许因为狂乱的凶残,或者因为没有子女而渴望繁衍后代,那么精神健全的一方将有权向发狂的一方发送离婚通知,以便婚姻不被视为因任何人的过错而解除,双方配偶也不致遭受损害。

词汇与语法注释

  1. 24.3.22.1perditurae — 动词 perdere(挥霍)的将来分词阴性单数与格形式,充当动词 soluatur(被支付)的间接宾语。指极有可能立即挥霍掉持参金的处于家父权下的女儿。
  2. 24.3.22.3compensandum — 动形容词中性单数主格,在省略了 esse 的对格不定式结构中充当谓语。其主语是关系从句 quod a patre datur(父亲所给予的部分)。
  3. 24.3.22.6uitae probatae — 性质属格(genitivus qualitatis),修饰先行名词 pater(此处为 is pater),意为品行端正、生活经受住检验的父亲。
  4. 24.3.22.7sciente ea persona — 现在分词 sciente 与名词 ea persona 构成的夺格绝对结构。表示在被关系从句 quae... miserit 修饰的当事人“知情(明知)的情况下”这一前提条件。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §24.3.22.pr-24.3.22.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:24.3.22.pr-24.3.22.7

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。