Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §24.1.7.pr-24.1.7.9

夫妻赠与中富裕化基准时与旨在解放奴隶的赠与

第 3517 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

探讨了夫妻间赠与的规制,详细说明了判定受赠方是否富裕化的基准时间、财产的具体估价变动与抵销,以及以释放奴隶为目的之赠与的效力和所有权转移时间。

[ULPIANUS libro trigesimo primo ad Sabinum. ] §24.1.7.prQuod autem spectetur tempus, an locupletiores sint facti, utrum tempus litis contestatae an rei iudicatae? et uerum est litis contestatae tempus spectari oportere idque imperator noster cum patre rescripsit.
[ULPIANUS libro trigesimo primo ad Sabinum.] 然而,关于应考量他们是否变得更加富有的时间,究竟是争点形成之时,还是判决确定之时? 正确答案是应当考量争点形成之时,而我们的皇帝与其父亲在批复中也是如此回答的。
§24.1.7.1Si maritus pecuniam uxori in unguenta dederit eaque eam pecuniam creditori suo soluerit, mox ea de sua pecunia unguenta emerit, non uideri locupletiorem factam Marcellus libro septimo digestorum scribit.
如果丈夫为了购买香油而给妻子钱,而她将这笔钱支付给了她自己的债权人,随后她用自己的钱购买了香油,马尔切鲁斯在《学说汇纂》第七卷中写道,这并不被视为她变得更加富有。
idemque et si lancem ob eandem causam ei dederit eaque lancem retinuerit, de sua autem pecunia unguenta emerit, uindicationem cessare, quia non est locupletior, quae tantundem in re mortua impendit.
同样,如果丈夫为了同样的原因给她一个盘子,而她留下了盘子,却用自己的钱购买了香油,那么所有物返还请求权便不成立,因为在易逝之物上花费了同等金额的人,并没有变得更加富有。
§24.1.7.2Si uir et uxor quina inuicem sibi donauerint et maritus seruauerit, uxor consumpserit, recte placuit compensationem fieri donationum et hoc diuus Hadrianus constituit.
如果丈夫和妻子互相赠与对方各五个单位,而丈夫保留了这笔赠与,妻子则消费了它,那么赠与应当进行抵销的观点被正确地接受,且神圣的哈德良皇帝也对此作出了规定。
§24.1.7.3Aestimari oportere, in quantum locupletior facta sit mulier.
应当评估该女子在多大程度上变得更加富有。
proinde et si praedia hodie uilissimo sunt, consequenter dicemus, litis contestatae tempore aestimationem eorum spectandam.
因此,即使这些地产今天价值极低,我们也将一致认为,应当考量它们在争点形成之时的评估价值。
plane si magni pretii praedia sunt, summa tantum numerata erit restituenda, non etiam usurae pretii.
显然,如果地产价值高昂,则只需偿还已支付的金额,而不包括该价格的利息。
§24.1.7.4Eleganter tractabitur, si mulier quindecim praedia emerit et maritus non totum pretium numerauerit, sed duas partes pretii, hoc est decem, uxor de suo quinque, deinde haec praedia ualeant nunc decem, maritus quantum consequatur.
如果妻子以十五的价格购买了地产,而丈夫没有支付全部价格,而是支付了价格的三分之二,即十,妻子自付五,随后这些地产现在仅值十,那么丈夫应回收多少,对此将进行精妙的探讨。
et magis est, ut consequi debeat duas partes decem, ut quod periit ex pretio, utrique perierit et marito et uxori.
更合理的观点是,他应当回收十的三分之二,从而使价格中损失的部分由丈夫和妻子双方共同承担。
§24.1.7.5Si maritus aestimationem rerum quas in dotem accepit dicat se donationis causa auxisse, remedium monstrauit imperator noster cum diuo patre suo rescripto, cuius uerba haec sunt: 'Cum donationis causa pretium auctum adfirmes, qui super ea re cogniturus erit, si pecuniae modum recusabis, ipsa praedia restitui debere sumptuum deductis rationibus arbitrabitur'.
如果丈夫声称他为了赠与而提高了作为嫁妆所接收财产的估价,我们的皇帝与其神圣的父亲通过批复指示了救济方法,其文字如下:“既然你断言价格是因赠与而提高的,那么审理此事的人,如果你拒绝该金额,将判定在扣除开支后,地产本身应当予以归还。
in arbitrio igitur mariti erit, quid praestitum malit.
”因此,选择哪种给付将取决于丈夫的意愿。
idem iuris est et si e contrario mulier de minore aestimatione queratur.
相反,如果妻子对估价过低提出申诉,法律规定也是相同的。
nec aliud in commodato aestimato dato obseruari solet, ut Pomponius libro quarto uariarum lectionum scribit.
正如庞波尼乌斯在《杂选集》第四卷中所写的,在附估价的使用借贷中,通常也不会遵守其他不同的规则。
§24.1.7.6Si uxor a marito suo praedia, quae ob dotem pignori acceperat, emerit eaque emptio donationis causa facta dicatur, nullius esse momenti, pignoris tamens obligationem durare imperator noster cum patre suo rescripsit, cuius rescripti uerba ideo rettuli, ut appareat uenditionem inter uirum et uxorem bona fide gestam non retractari.
如果妻子从其丈夫处购买了她因嫁妆而作为质物接收的地产,且该买卖被认为是以赠与为目的进行的,我们的皇帝与其父亲在批复中回答称:该买卖无任何效力,但质权义务仍然存续。 我之所以引用这一批复的文字,是为了表明夫妻之间善意进行的买卖是不予撤销的。
'Si tibi maritus pignora propter dotem et pecuniam creditam data non donationis causa uendidit, quod bona fide gestum est, manebit ratum.
“如果你的丈夫非因赠与目的将因嫁妆及贷款而给付的质物卖给你,那么基于善意所做的事将保持有效。
at si titulus donationis quaesitus ostenditur atque ideo uenditionem irritam esse constabit, iure publico causam pignorum integram obtinebis'.
但如果是为了追求赠与的名义,并因此判定买卖无效,你将依公法完整保留质权的地位。
§24.1.7.7Si uxor rem emit et maritus pretium pro ea numerauit, interdum dicendum est totum a muliere repetendum, quasi locupletior ex ea in solidum facta sit: ut puta si emit quidem rem mulier et debebat pecuniam, maritus autem a uenditore eam liberauit: quid enim interest, creditori soluat an uenditori?
” 如果妻子购买了某物,而丈夫为其支付了价格,有时应当说应当向该女子全额追讨,就好像她因此完全变得更加富有一样。 例如,如果该女子确实购买了该物并欠下款项,而丈夫向卖方免除了她的债务:因为这与向债权人支付还是向卖方支付有什么区别呢?
§24.1.7.8Uxori quis donauit seruum ita, ut eum intra annum manumitteret: an, si mulier non obtemperet uoluntati, constitutio diui Marci imponat ei libertatem, si uir uel uiuit uel etiam diem suum obierit? et ait Papinianus, cum Sabini sit sententia recepta, qui putat tunc fieri seruum eius cui donatur, cum coeperit libertas imponi ideoque nec si uelit mulier post exactum tempus possit manumittere, recte dici non esse constitutioni locum nec uoluntatem mariti posse constitutioni locum facere, cum proprium seruum possit manumittere: quae sententia mihi quoque probatur, quia uenditor siue donatur non sibi uult legem imponi nec potest, sed ei qui accepit: dominio igitur penes se remanente nequaquam effectum habebit constitutio.
某人向妻子赠与了一个奴隶,条件是她应当在一年内将其释放:如果该女子不顺从其意愿,那么无论丈夫是活着还是已经去世,神圣的马可皇帝的宪令是否会对该奴隶强制赋予自由? 巴皮尼乌斯说,快要采纳萨宾的观点——他认为奴隶只有在开始被释放时才成为受赠人的财产,因此,即使该女子在期限届满后想要释放,也无法释放——所以正确地说法是,该宪令无适用余地,丈夫的意愿也不能使该宪令得以适用,因为丈夫本可以释放自己的奴隶。 这一观点也得到了我的赞同,因为卖方或赠与人并不希望、也不能将法律强加给自己,而是强加给接收的人;因此,由于所有权仍保留在其手中,该宪令决不产生效力。
§24.1.7.9Manumissionis causa donatio facta ualet, licet non hoc agatur, ut statim ad libertatem, sed quandoque perducatur.
为了解放目的而进行的赠与是有效的,即使其目的不是立即使奴隶获得自由,而是在未来的某个时候。
proinde si, ut post certum tempus manumittat, uxori suae tradidit, tunc demum eius fiet, cum tempore impleto manumittere coeperit: quare antea manumittendo nihil agit.
因此,如果为了在一定时间后释放而将奴隶交付给其妻子,那么只有在期限届满、她开始释放时,该奴隶才成为她的财产;因此,在此之前进行释放不会产生任何效果。
nam et illud sciendum est: si uxori quis suae donauerit, ut intra annum manumittat, deinde non manumiserit ea intra annum, postea manumittendo nihil agit.
因为还必须了解:如果某人赠与妻子,条件是在一年内释放,而她随后未在一年内释放,那么在此之后进行释放不会产生任何效果。

词汇与语法注释

  1. §24.1.7.prQuod autem spectetur tempus — quod 引导的从句用于引入主题(“至于应考量的时间……”),其后紧跟间接疑问句 an... utrum... an...,用于具体详述应考量的是哪一个时间。
  2. §24.1.7.1quae tantundem in re mortua impendit — 阴性主格关系代词 quae 的先行词是上下文省略的女性单数主语(“她”/妻子)。in re mortua(字面意为“在死物上”)指代像香油这样一次性消费、无法作为永久财产留存的易逝之物。
  3. §24.1.7.4et magis est, ut consequi debeat — 无人称表达 magis est(更合理、更占优势)后接由 ut 引导的主语从句,表达被采纳的法律观点。
  4. §24.1.7.8cum Sabini sit sententia recepta — cum 在此引导原因从句(“因为”)。在该从句中,关系代词 qui 的先行词是属格单数的 Sabini(萨宾),形成了嵌套的关系从句,用以解释萨宾的观点。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §24.1.7.pr-24.1.7.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:24.1.7.pr-24.1.7.9

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。