Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §24.1.28.pr-24.1.28.7

受赠财产的灭失费用与购买奴隶的清算

第 3538 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

保罗讨论了在禁止夫妻间赠与的原则下,利用受赠资金购买的奴隶发生价值变动或产生收益时的具体法律处理,以及关于年金和嫁资利息抵销的规则。

[PAULUS libro septimo ad Sabinum. ] §24.1.28.prSi id quod donatum sit perierit uel consumptum sit, eius qui dedit est detrimentum, merito, quia manet res eius qui dedit suamque rem perdit.
[保罗《萨宾注释》第七卷] 如果所赠与的财产灭失或被消耗,损失由赠与者承担,这是理所当然的,因为该物仍属于赠与者,他损失的是自己的财产。
§24.1.28.1Si quid in pueros ex ancillis dotalibus natos maritus inpenderit aut in doctrinam aut alimenta, non seruatur marito, quia ipse ministeriis eorum utitur: sed illud seruatur quod nutrici datum est ad educendum, quia pro capite quid dedisset, quemadmodum si a praedonibus redemisset seruos dotales.
如果丈夫为从作为嫁资的女奴所生的孩子支出了任何费用,无论是为了教育还是抚养,这些费用都不为丈夫保留,因为他自己使用了他们的劳役;但为了抚育而给保姆的费用则予以保留,因为他是为了他们的生命而给付了某些东西,这就如同他从海盗手中赎回了作为嫁资的奴隶一样。
§24.1.28.2Si quas serui operas uiri uxori praestiterint uel contra, magis placuit, nullam habendam earum rationem: et sane non amare nec tamquam inter infestos ius prohibitae donationis tractandum est, sed ut inter coniunctos maximo affectu et solam inopiam timentes.
如果丈夫的奴隶向妻子提供了任何劳役,或者相反,更被接受的观点是,不应对其作任何考量;事实上,对于禁止赠与的法律,不应当严苛地、或如同在敌对者之间那样去处理,而应当如同在以极大感情相联结、且仅担心贫困的人们之间那样去处理。
§24.1.28.3Si ex decem donatis sibi mulier seruum emerit et is quinque sit, quinque petenda esse apud Plautium placuit, quemadmodum, si mortuus est, nihil peteretur: si uero quindecim dignus sit, non plus quam decem potest peti, quoniam eatenus donator pauperior factus esset.
如果妻子从赠与给她的十个单位中购买了一个奴隶,而该奴隶价值五个单位,在普劳提乌斯的著作中被接受的观点是,应当请求五个单位,正如如果他死去了,则不能请求任何东西一样;但如果他价值十五个单位,则不能请求超过十个单位,因为赠与人仅在这一限度内变穷了。
§24.1.28.4Quod si ex decem duos seruos emerit et eorum alter mortuus sit, alter decem dignus sit, solet quaeri.
但是,如果她从十个单位中购买了两个奴隶,其中一个死去了,而另一个价值十个单位,这通常会被问及。
et plerique et Pomponius interesse putant, utrum uno pretio uenierint an diuersis: si uno, tota decem petenda, quemadmodum si una res empta deterior facta est, uel grex uel carrucha et aliqua pars inde perisset: si diuersis, hoc solum petendum, quanti sit emptus qui superest.
大多数人和蓬波尼乌斯认为,这取决于他们是以单一价格还是以不同价格售出的:如果是以单一价格,则应当请求全部的十个单位,正如如果一个买来的单一之物(无论是畜群还是四轮马车)变质了,并且其中的某一部分因此灭失了一样;如果是以不同价格,则应当仅请求这一部分,即幸存的奴隶是以多少价格买入的。
§24.1.28.5Iulianum putasse Pomponius refert, si quid per eum seruum, quem ex nummis a marito donatis mulier adquisisset (forte legatum, hereditatem) aut partus editus esset, eo quoque nomine petitionem faciendam esse.
蓬波尼乌斯记载,尤里安认为,如果通过那个奴隶——即妻子用丈夫赠与的钱财所取得的奴隶——获得了任何东西(例如遗赠或遗产),或者生下了子女,也应当以此名目提出请求。
§24.1.28.6Illud constat, si, antequam a uiro annuum acciperet, mulier ipsa de suo aut etiam mutuata impenderit, uideri tantum iam ex annuo consumptum.
这是显而易见的:如果妻子在从丈夫那里获得年金之前,自己用自己的财产或者甚至是借贷进行了支出,那么这部分支出就被视为已经从年金中消耗了同等数额。
§24.1.28.7Illud recte dictum Celsus ait: si dotis usuras annuas uxor stipulata sit, licet ei non debeantur, quia tamen quasi de annuo conuenerit, peti quidem dotis iudicio non possunt, compensari autem possunt: idem ergo dicemus in qualibet pactione annui nomine facta.
凯尔苏斯说下述说法是正确的:如果妻子约定了嫁资的年利息,即使这并非她所应得,但因为这仍像是就年金达成协议,所以虽然不能在嫁资诉讼中提出请求,但可以进行抵销;因此,在任何以年金名目达成的协议中,我们都将持相同的看法。

词汇与语法注释

  1. 24.1.28.preius qui dedit — 作为修饰名词 detrimentum 的所有格使用,“detrimentum est eius...”意为“损失归属于……之人(由其承担)”。
  2. 24.1.28.1pro capite quid dedisset — quid 在 si 之后等同于 aliquid。短语 pro capite 字面意为“为了人头(生命/生存)”,表明给保姆的给付是为了维持奴隶生命和生存本身所必需的支出(必要费用)。
  3. 24.1.28.2non amare... tractandum est — amare 是源自形容词 amarus(苦涩的、严苛的)的副词,意为“严酷地、严厉地”。这体现了一种衡平精神,即禁止夫妻间赠与的法律不应通过过于严苛的解释来使配偶陷入困境。
  4. 24.1.28.4interesse putant — interesse 是一个无人称动词,意为“有区别、重要”,它将后面由 utrum... an...(是一并价格还是不同价格)引导的间接疑问从句作为其实质上的主语。
  5. 24.1.28.6uideri tantum iam ex annuo consumptum — 带对格的不定式结构。它构成了作为主句无人称动词 constat 真正主语的名词从句,其中 tantum(同等数额)是不定式 consumptum [esse] 的逻辑主语(对格)。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §24.1.28.pr-24.1.28.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:24.1.28.pr-24.1.28.7

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。