Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §23.5.18.pr-23.5.18.1

嫁资土地大理石归属与费用偿还责任

第 3509 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

讨论离婚后关于嫁妆土地上采石场的大理石归属和费用偿付,以及在回购约定下发生拖延时的孳息归属,并展现了拉贝奥与雅沃伦之间的见解分歧。

[IAUOLENUS libro sexto ex posterioribus Labeonis. ] §23.5.18.prUir in fundo dotali lapidicinas marmoreas aperuerat: diuortio facto quaeritur, marmor quod caesum neque exportatum esset cuius esset et impensam in lapidicinas factam mulier an uir praestare deberet.
[雅沃伦,著《拉贝奥遗稿集》第六卷]\n\n丈夫在嫁妆土地上开辟了大理石采石场:离婚后产生疑问,已开采但尚未运走的大理石归谁所有,以及对于采石场支出的费用,应当由妻子还是丈夫来承担。
Labeo marmor uiri esse ait: ceterum uiro negat quidquam praestandum esse a muliere, quia nec necessaria ea impensa esset et fundus deterior esset factus.
拉贝奥认为,大理石归丈夫所有;但他否认妻子应当向丈夫偿付任何费用,因为该费用既非必要,且土地价值已被贬损。
ego non tantum necessarias, sed etiam utiles impensas praestandas a muliere existimo nec puto fundum deteriorem esse, si tales sunt lapidicinae, in quibus lapis crescere possit.
我认为,不仅是必要的费用,而且有益的费用也应当由妻子偿付;并且,如果采石场是那种其中的石头可以生长的类型,我便不认为土地价值受到了贬损。
§23.5.18.1Si per mulierem mora fieret, quo minus aestimationem partis fundi uiro solueret et fundum reciperet, cum hoc pactum erat: fructus interim perceptos ad uirum pertinere ait Labeo.
\n\n在有此约定的情况下,如果因妻子的原因产生拖延,以致其未能向丈夫支付土地部分的评估价值并收回该土地:拉贝奥认为,在此期间所收取的孳息归丈夫所有。
puto potius pro portione fructus uirum habiturum, reliquos mulieri restituturum: quo iure utimur.
我则认为,丈夫应当按比例保有孳息,而将剩余部分返还给妻子:这是我们所适用的法律。

词汇与语法注释

  1. §23.5.18.prmarmor quod caesum neque exportatum esset cuius esset — 间接疑问句,`cuius` 为属格,表示“属于谁(所有)”。使用虚拟语气 `esset` 是因为其处于间接疑问句中。
  2. §23.5.18.primpensam in lapidicinas factam mulier an uir praestare deberet — 由 `an` 引导的双重间接疑问句(“是妻子还是丈夫”)。`impensam... factam`(支出的费用)是 `praestare` 的直接宾语,而 `mulier` 和 `uir` 是备选的主语。
  3. §23.5.18.prlapis crescere possit — “石头可以生长”反映了古代科学关于矿物(特别是大理石等)在地下会自然再生或生长的观点。雅沃伦以此为论据,说明如果采石场具有这种再生特性,开采并不会导致土地价值的永久贬损(*deterior*)。
  4. §23.5.18.1Si per mulierem mora fieret, quo minus aestimationem... solueret et ... reciperet, cum hoc pactum erat — `mora fieret, quo minus...` 表示“因发生拖延而导致未能……”。`cum hoc pactum erat`(当有此约定时)使用直陈语气 `erat`,以表明该约定客观存在,并构成了条件适用的前提。
  5. §23.5.18.1pro portione — 意为“按比例”。雅沃伦提出了比拉贝奥更为折衷的观点,即即使妻子发生履行拖延,丈夫也应当仅按比例(如拖延时间的比例或其份额比例)保有孳息,而将剩余部分返还。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §23.5.18.pr-23.5.18.1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:23.5.18.pr-23.5.18.1

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。