Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §23.4.17.pr

关于迟延交付嫁资的返还期限合意

第 3476 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

针对阿蒂里基努斯关于婚后交付的嫁资其返还期限的提问,普罗库鲁斯回答指出,合意可以改善妻子的处境但不能使之恶化,因此约定比法定标准更长的返还期限的合意是无效的。

[PROCULUS libro undecimo epistularum. ] §23.4.17.prAtilicinus Proculo suo salutem.
[普罗库鲁斯,《书信集》第十一卷] 阿蒂里基努斯向他的普罗库鲁斯问好。
Cum inter uirum et uxorem pactum conuentum ante nuptias factum sit, ut quibus diebus dos data esset, isdem diuortio facto redderetur, post quinquennium quam nuptiae factae sunt uxor uiro dotem dedit: diuortio facto quaero, utrum quinquennii die uir uxori dotem redderet an statuto legibus tempore.
在婚前夫妻之间达成了一项合意,规定在离婚时应在与(婚后)交付嫁资相同的日数内予以返还,而在结婚五年后,妻子向丈夫交付了嫁资。 离婚发生后,我请问,丈夫应当是在五年期满之日向妻子返还嫁资,还是在法律规定的期限内返还?
Proculus respondit: quod ad diem reddendae dotis attinet, pacto existimo meliorem condicionem mulieris fieri posse, deteriorem non posse: itaque si cautum est, ut propiore tempore, quam legibus constitutum est, reddatur, stari eo debere, si ut longiore, nec ualere id pactum conuentum.
普罗库鲁斯回答:关于返还嫁资的日期,我认为通过合意可以使妻子的处境变好,但不能使之变差。 因此,如果规定了在比法律规定更短的时间内返还,则应当遵守该规定;如果规定了在更长的时间内,则该合意不具有效力。
cuius sententiae conueniens est dicere, si pacto conuento cautum est, ut quanto serius quaeque et post nuptias data fuerit, tanto post diuortium reddatur, si propiore, quam in reddenda dote constitutum est, data sit, ualere pactum conuentum, si longiore, non ualere.
与此见解相一致的是,如果合意中规定,婚后各部分嫁资交付得越迟,则在离婚后也应相应地越迟返还,那么如果实际交付的时间短于规定的返还嫁资的期限,则该合意有效;如果长于该期限,则无效。

词汇与语法注释

  1. 23.4.17.prstari eo debere — 不及物动词 stare 的被动不定式 stari 构成的无人称被动结构。eo 是夺格,指代“该合意”(pacto)或“该规定”(cautum)。stare 配合夺格表示“遵守”、“坚持”,整句意为“应当遵守该合意(或规定)”。
  2. 23.4.17.prut quibus diebus dos data esset, isdem ... redderetur — 使用“quibus... isdem”的关联结构。关系形容词 quibus 带着先行词 diebus 先行,主句中的指示形容词 isdem(省略了 diebus)与之呼应。直译为“在与交付嫁资相同的日数内,于离婚发生时予以返还”。
  3. 23.4.17.prpost quinquennium quam — 连词 postquam 的分离形式(post... quam),意为“在……之后五年”。表示时间间隔的宾格名词 quinquennium 被插入在 post 之后。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §23.4.17.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:23.4.17.pr

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。